ما اوقات زیادی از زندگی خود را صرف
گشتن با نوعی شابلون از آنچه می خواهیم ببینیم، می کنیم
راه های مختلف گشتن به دنبال نور
سوراخ کردن سطح برای پیدا کردن عمق
در هر صورت
گونه ای تازه، نقطه ورودی تازه دیافراگمی دایره ای
دیافراگمی مثلثی، دیافراگمی مستقیم
راه های ورود مختلف
در جستجوی دائم
در سال 2016 ازم دعوت شد تا در گالری سرپنتین در لندن سخنرانی کنم
در حین سخنرانی در حال ساختن یک مجسمه جلوی مخاطمان بودم
که اسمش را گذاشتم جعبه جادو
در هر سمت این جعبه روزنه یا ورودی ای با شکلی متفاوت بود
این جعبه جادو به نوعی، پرتره ای از کار من بود
راه هایی که از طریق آن ها جستجو می کردیم
روش های متفاوت برای پیدا کردن نور و رسیدن به مرکز
روش های مختلف سوراخ و پاره کردن و شکستن به داخل
همیشه برای چیزهایی که دیگر نیازی نیست بگوییم، کلمه پیدا می کنیم
و این به واقع معنای این اثر است
نوعی پرتره خود نگاره از کار خودم
هر سمت آن تلاشی تازه برای گفتن چیزی به زبانی تازه است
در هر سمت این مکعب گردان جستجویی متفاوت است
روزنه و مکعب
کلمه روزنه (دیافراگم) که استفاده می کنم تنها به معنای گشایش است
اما همچنین به عنوان ابزار قالب بندی نیز از آن استفاده می کنیم
مثل دیافراگم دوربین عکاسی
که میزان نور یا تصویر که وارد لنز دوربین می شود را مشخص می کند
بنابراین می توان در واقع از هر چیزی برای مسدود کردن نور استفاده کرد
می تونه یه برگ کاغذ باشه
ممکنه دو قطعه ابزار صحنه پردازی بزرگ باشه
می تونه یه چیز مکانیکی باشه
یکی از محدودیت های کار کردن در محیط سالن تئاتری
یا محیط استادیومی، انسان است
اندازه انسان
و گرچه در فیلم می توان زوم کرد
و می توان آن ها را در قاب بزرگتر جلوه داد
این کار رو نمی توان در سالن کرد
انسان ها همیشه به شکلی که هستند می مانند
در حالی که اگر از یک روزنه یا فریم استفاده کنید... اگر برای مثال
سالن اپرای سلطنتی رو به این شکل داشته باشم و شخص مورد نظرم تنها انقدر باشه
اما تنها چیزی که می خواهم به آن نگاه کنید این شخص باشه
می تونم یک پارچه آویزان کنم
و می تونم چند تا تخته مثل این قرار بدم
و می تونم اینجا یکم نور بتابانم
و می تونم به شما به عنوان مخاطب بگم که لطفا
اهمیتی به این ها ندید
به هیچکدومشون نگاه نکنید
لطفا تمام انرژی و توجهتون رو روی این نقطه متمرکز کنید
و این یک استفاده ساده از روزنه است
این کار از دوران کودکی شروع میشه، اینطور نیست؟
تقریبا به تمام بچه ها یکی از این ها می دهند تا باهاش بازی کنه
یکی از این جعبه هاست
و در یک سمتش روزنه ای مثلثی شکل داره
در سمت دیگر روزنه دایره ای داره
و ممکنه در طرف دیگر روزنه مستطیلی شکل داشته باشه
و بعد بچه که ممکنه 2 ساله باشه
یا اینکه یک ساله باشه
بهشون چندتا شکل آجری میدن
که به شکل سه گوش یا دایره ای یا مستطیلی هستند
و به ها... می تونید در یوتوب ویدیوهاشون رو نگاه کنید
توصیه میکنم ببینید چون واقعا زیباست
اون لذتی که بچه از پیدا کردن روزنه و سوراخ هماهنگ با این شئی ملموس پیدا می کنه
چیز خیلی ساده ای است
اما به مردم لذت زیادی میده
به بچه ها لذت بالایی میده
و در واقع چیزی است که در طول زندگیتان
اگر بهش فکر کنید، متوجه میشید که
در هر موقعیتی با نوعی قالب ذهنی از آنچه به دنبالش هستیم وارد می شویم
و سعی می کنیم اون قالب ذهنی رو پر کنیم
یافتن روزنه ها
یکی از کارهایی که من هر روز صبح که بیدار میشم، تمرین می کنم
این است که متوجه یک خط نوری در اتاقم میشم
و از همه شما دعوت می کنم که به دنبالش بگردید، چون احتمالا
یک خط نوری به عنوان حیوان خانگی خودتون دارید که هر روز صبح به اتاقتان می آید
اگر که متوجه اش شوید
خط نوری من میان پرده های اتاق خوابم است
و وقتی که سفر می کنم به نظرم از این به عنوان نوعی قطب نما استفاده می کنم
چون ممکن است در اتاق هتلی بیدار شوم
که پرده هایی مثل این داره
و ممکن است در اتاق هتلی بیدار شوم که پرده هایی مثل این داره
اما این خط نوری همیشه وجود داره
و من مستندش می کنم
هر روز عکسی از خط نوری متفاوتی می گیرم
و گاهی هم می بینم که از پنجره وارد می شود
گاهی می بینم که می شینه روی یک کارتن
یا روی صندلی ای میشینه که شب گذشته کاپشنم رو روش گذاشتم
ممکنه مخشوش شده باشه
ممکنه خیلی تمیز باشه و نشسته باشه روی دیوار
این روزنه ای است که خواهید داشت
فقط متوجه اش بشید و به خاطر داشته باشید که
ارتباطی میان شما و نزدیک ترین ستاره به ما وجود داره
مکعب به عنوان قالب
من معمولا از یک مکعب به عنوان ابزار قالب بندی استفاده می کنم
برای مثال ممکنه از یک جعبه خیلی ساده مثل این استفاده کنم
با این بازی می کنم که چی داخلشه، چی بیرونشه؟
جدود آن چیست؟
بخش زیادی از کار ما چه طراح مبلمان باشید
چه فیلمساز باشید و چه کسی باشید که
با پارچه یا نور یا سنگ کار می کند، اهمیت ندارد
فقط این تمرین رو داشته باشید که
چی داخل قالبه و چی خارج از قالبه
کی قالب رو میشکنم؟
کی حدود رو میشکنم؟
و در واقع خیلی از افرادی که از کار کردن در تئاتر لذت می برند
بخاطر این دوستش دارند که به آنها چند پارامتر داده میشود
و به نظرم این مفیدترین چیز است
این میتونه طاق صحنه باشه
این ها پارامترها هستند
و البته که اولین فکری که به ذهن فرد میرسه
اینه که چطور می تونم بشکنمش؟
چطور می تونم اینجا رو بشکنم و عبور کنم؟
یا اینکه چطور چیزها رو درونش حفظ کنم
برای مثال ممکنه طراح گرافیک باشید
ممکنه فردی باشید که در دو بعد کار می کنه
ممکنه بخواهید کنکاش کنید و دو بعد رو برون یابی کنید
ببینید که وقتی که از چندین زاویه به آن نگاه می کنید چه اتفاقی می افتد
وقتی که بازی نور روی آن ها را می بینید، چه اتفاقی می افتد
بنابراین مکعب شفاف
مکعب به عنوان یک ساختار مکعب به عنوان ابزار حفظ
چیزی است که من خیلی با آن بازی کرده ام
و این نوع مکالمه
بین ارگانیک و هندسی
این یک مکعب زیبا و تر و تمیز است
که من در نهایت بهش چاقو زدم و پاره اش کردم
بنابراین در اینجا یک مکالمه واقعی میان هندسه
و چیزی که هندسی نیست، جریان دارد
چیزی که ارگانیک و طبیعی است
که به همان شکلی رفتار می کند که یک قطعه کاغذ می خواهد رفتار کند
من هیچ کنترل خوبی روی آنچه می خواهد بکند ندارم
بنابراین دوباره گفت و گویی است میان کنترل
حدود، پارامترها و رونمایی
وقتی این رو میکنم قراره چی پیدا کنم؟
این واقعا رضایت بخش است
یکی از اولین ماکت هایی که با استفاده از این ابزار مکعبی ساختم
این یکی بود
این در سال 2010 که 11 سال پیش است ساخته شد
و کار با چند طرح اولیه که اینجا دارم شروع شد
قبل ساخت ماکت، ایده اش رو داشتم
و در این مورد دعوتی بود
برای قرار دادن 8 هنرمند مختلف پاپ روی یک صحنه
و در آن زمان به اندازه کافی ساده لوح بودم
که فکر کنم که کار واقعا هوشمندانه این است
که یک صحنه گردان داشته باشیم
و دعوت کنیم که هر اجرای پاپ یک سمت مکعب رو بگیره
مقیاس این ماکت یک به صد است
صحنه 100برابر بزرگتر از این بود
خیلی بزرگ بود
برای جایزه موسیقی ام تی وی سال 2010 بود
اما البته که یکی بهم گفت که
که 8 اجرا داریم و یک مکعب
و یک مکعب قاعدتا
تنها چهار سمت داره
من گفتم که خوب نگرانی نداره
اشکالی نداره میشه هر سمت دو اجرا داشته باشیم
ریانا میتونه از این سمت استفاده کنه
و بعد دوباره میشه برگرده
و یک هنرمند دیگه می تونه دوباره ازش استفاده کنه
و البته چیزی که من متوجه اش نبودم
این بود که این موضوع برای اجراهای پاپ کاملا غیر قابل قبوله
چون صحنه مختص به خودشون رو میخوان
و نمیخوان صحنه رو قسمت کنند
بنابراین کلی پول خرج یه چیزی می کردیم
که فقط می تونست نصف کار رو انجام بده
به نظرم در نهایت، خود ایده
برای تهیه کنندگان انقدر راضی کننده بود
که مثل من میخواستند امتحانش کنند
و یک جوری راهی پیدا کردیم که هشت هنرمند رو در شئی ای چهار وجهی کنار هم بیاوریم
مکعب گردان
مکعب گردان، معمولا چیزی نیست که کار رو باهاش شروع کنم
معمولا نمی نشینم و بگم
میخوام یه مکعب گردان دیگه بسازم
معمولا اتفاقی که میافتد، به طور مثال
در مورد «دانه» که حجمی در ابوظبی است
اینه که وقتی که در مورد داستانی که میخواستم بگم تحقیق و تفکر کردم
که داستان کاشتن یک دانه بود
که بزرگ میشه و میشه ساقه و بعد هم گل میده
و در نهایت دانه ها فراتر از دانه اولیه پراکنده میشه
متوجه شدم که دارم داستانی به شکل خطی میگم
اگر برگردیم به فیلم خیلی از کاری که در سالن میکنیم به شکل سلسله وار است
در فیلم میتونید صحنه ها را روی یک حلقه فیلم ضبط کنید
و بعد اون ها رو پشت سر هم بیارید و میشه سلسله
چطور میشه یک سلسله ایده را
در بستری ارائه داد که در آن مخاطب خود را
از طریق پرسپکتیو دوربین جابجا نمی کنید؟
دوباره در اینجا، گردش چیزی است که می تواند کار کند
بنابراین هر کدام از این حرکات را برداشتیم
و آن ها را در هر وجه مکعب قرار دادیم
امکان این را داشتیم که وجوه مکعب را بگردانیم
و از طریق ساز و کار بازتابی
توانستیم در واقع فیلمی مجسمه ای بسازیم
بنابراین فیلم جلو میرود
و در هنگام چرخش با هر کدام از این صورت های مجسمه ای هم کنش می کند
و بعد وقتی که بهش این رو اضافه می کنید که می توان این شئی را در دریا داست
خط ساحلی را در نظر می گیریم
و آسمان را داریم
بنابراین گفت و گویی میان آُسمان، ابرها
خورشید در حال غروب، دریا، امواج، باد
و این ساعت، قطب نما
که واقعا...
به نظرم استون هنج این کار رو یکجورایی کرده
فقط یک اثر انسانی
نشان دهنده این است که ما توجه کرده ایم
این رو ایجا قرار دادیم، چون متوجه آسمان شدیم
متوجه دریا شدیم
و این ساعت ماست که در حال اندازه گیری
فرصت ما میان دریا و آسمان است
ما به عنوان یک فرهنگ خیلی عادت به دیدن فیلم داریم
به دیدن صفحه های نمایش
تقریبا تمام اطلاعات ما
از طریق نوعی صفحه نمایش و از طریق نوعی فیلمسازی به دستمان میرسد
و در واقع من وقتی شروع به ساخت تئاتر کردم
خیلی ها بهم گفتن چرا وقت خودت رو برای تئاتر تلف می کنی؟
چرا فیلم نمیسازی؟
چرا نمیخواهی فیلم بسازی؟
چرا با تئاتر بازی می کنی؟
و در واقع بسیاری از نمایشنامه نویسان جوان
که من اول باهاشون شروع به کار کردم
در واقع داشتن فیلمنامه می نوشتند
اما زمانی که من در دهه 90 شروع به کار کردم
در واقع زمانه خیلی سختی
برای فیلم سازی در لندن بود
بنابراین خیلی از نویسندگان در نهایت فیلمنامه خودشون رو
تبدیل به نمایشنامه می کردند
بنابراین، این برای من به عنوان برگردان کننده نمایشنامه
به چیزی که مخاطب بتواند درک کند، به این معنا بود که
به نظرم شروع کردم به استفاده از بخشی از زبان فیلمسازی
چون گاهی باید شاید 60 صحنه داشته باشم
چطور میشد از یک صحنه به صحنه بعد و صحنه بعد رفت
بدون در دست داشتن زبان فیلم
کات، زوم، تدوین، دیافراگم
بنابراین شروع به کار با آن ها کردم
و خاصه در نمایشی با نام چایمریکا در سال 2013 شروع به این کار کردم
شروع کردم به فکر در این مورد که برابرنهاد تئاتری
یک کات، وایپ، گسترش دیافراگم
بستن فریم روی یک فرد، چیست؟
در تئاتر چطور میشه کلوزآپ کرد؟
نمیشه مثل حرکت دوربین، مخاطب رو حرکت داد
و یکی از ابزارهایی که بهش رسیدیم، مکعب گردان است
و دلیلش این است که ما به عنوان مخاطب خیلی به ثابت نبودن عادت کرده ایم
عادت به رقصیدن با دوربین داریم
و خیلی از اوقات وقتی که در سالن تئاتر می نشینیم
اعصابمون خرد میشه، چون هیچ چیز تکان نمیخوره
بنابراین در حالی که مخاطب به این بخش نگاه می کند
می توانم چیزی که در پشت هست را تغییر دهم و چیز جدیدی بیاورم
یا اینکه زاویه جدیدی از یک چیز واحد را نشانشان دهم
خیلی از من می پرسند که خسته نشدی انقدر این مکعب گردان رو کنکاش کردی؟
جواب من بهشون اینه که
از چرخیدن در صفحات یک کتاب خسته میشی؟
فقط یک ساز و کاره
اما چیزی که در درون صفحات کتاب است، بی نهایت است
و چیزی که می تواند درون این چارچوب ساده
یک مکعب گردان باشد هم بی نهایت است
«چهارگوش»
یکی از بزرگترین مکعب ها
مونولیت های گردان
در اصل مکعب نبود
بیشتر یه جعبه چهارگوش بود که باهاش کار کردم
برای تور آلبوم فورمیشن بیانسه ساخته شد
و در واقع به این خاطر درست شد که
به چیزی نیاز داشتیم که قرار بود
هم صمیمی باشه و همه شکوهمند
صمیمیت در مقیاس بزرگ، عبارتی است که خیلی استفاده می کنیم
و یک کاری که نمی توان در مورد یک انسان انجام داد
حتی اگر به خارق العادگی بیانسه باشد
اینه که نمیشه بزرگتر از اندازه واقعیشون کرد
بنابراین اگر در یک استادیوم ایستاده باشد
حتی انقدر هم نیست
انقدر میشه
و 100 هزار نفر اینجا هستند
چطور میشه براشون اجرا کرد؟
و یکی از راه هایی که معمولا اجرا می کنند
از طریق صفحاتی است که بهش میگیم IMAG
معمولا دو صفحه کوچک رو داریم
البته بزرگ هستند ولی نه به اندازه کافی
در هر دو سمت طراحی صحنه قرار می گیرند
و معمولا یک دوربین داریم که کلوزاپ خواننده را نشان می دهد
اما این برای من رضایت بخش نیست
چون، در واقع هنرمندی که اینجا می خواند
چیزی که واقعا میخواهد، توجه شماست
از تمام جفت چشم ها، و قلب ها و ریه های مخاطب، توجه می خواهند
بنابراین واقعا نمی خواهند که توجهتان
به اطراف آن ها جلب شود
نمیخوان توجهتون به این بالا باشه
میخوان روی آن ها باشه
پس چطور میشه یک تصویر بزرگ از هنرمند و خود هنرمند را روی هم انداخت؟
و چطور میشه یه جورایی هنرمند رو مجسم کرد
چیزی که شروع به صحبت در موردش کردیم، دو نفر بود
انیجا بیانسه است که من بهش میگم موجود پاپتی مثل هر انسان دیگه ای
و در اینجا هم بیانسه ای غولپیکر و پوستری رو داریم
اون بت خارق العاده و شناخته شده ای که هست
و همچنین میخواستیم در مورد شکنندگی و آسیب پذیری حتی نسخه غول پیکر او صحبت کنیم
بنابراین یک مونولیت عظیم الجثه ساختیم که می تونست دو نیم بشه
و وقتی که دو نیم میشد، آتش، جرقه، خشم
می تونست ازش بیرون بزنه
و وقتی که می چرخید، چیزی که می تونستیم به مخاطب نشان دهیم
در یک سمت یک صف بزرگ و عریض از رقصنده ها بود
چون اجرای بیانسه خیلی اینطوری است که انرژی اون از طریق
18 زنی بسط پیدا می کنه که انرژی اش را از طریق زنجیره ای از حرکات بسامد میدهند
چون اون هنرمندی است که خودش رو با رقص به اندازه موسیقی و شعر ابراز می کنه
و بعد می تونیم بچرخونیمش و بریم به سمتی که
که درش یک پرتره تمام قد است
تا بتوانیم تمام قد باشیم
با استفاده از روش کار فیلم سازی
در یک طرف یک شات تمام قد به یک پرتره کلوزاپ در سمت دیگر
این ها در واقع چند طرح اولیه ای از آن زمان است
این ها خیلی سریع کشیده شدند
در حالی که به صندلی های استادیوم تکیه داده بودم
و سعی می کردم ببینم برای آهنگ های مختلف
چطور میتونیم از این چیزی که ساختیم استفاده کنیم
چطور می توانیم گفت و گویی میان آسیب پذیری، دو نیم شدن، شکلی که یک انسان دو نیم میشود
هر چقدر که میخواهد مشهور و معروف باشد، داشته باشیم
و دائما موجود پاپتی رو نشون بدیم
انسان آسیب پذیر
من در واقع در میان استادیوم استادوفرانس
یکی از بزرگترین استادیوم های جهان، نشستم
تقریبا اینجا بودم
و حس اینکه 100 هزار نفر همه آهنگ ها را می خواندند و حرکات رو میکردند
و اینکه به همه حس انتقال داده شود، بهم این احساس رو داد که کارم رو درست انجام دادم