نیازهای روانی اساسی در میان نظام های اقتصادی و سیاسی
حالا که در مورد فرهنگ صحبت کردیم
می بینیم که در میان تمام فرهنگ های متقاوت
و در واقع در میان ملت ها
نیازهای روانی اولیه موجود در نظریه خودمختاری اهمیت زیادی برای بهزیستی دارد
و خیلی هم به این نگاه کردیم که چطور محیط پیرامونی
چطور کلاس های درس، والدین
و چطور مدیران روی ارضای نیازهای روانی اساسی تاثیرگذار هستند
اما فرای این تاثیرات پیرامونی
می بینیم که تاثیرات بزرگ و وسیعی روی ارضای نیازهای افراد وجود دارد
که گاهی حتی از آن اطلاعی هم ندارند
برای مثال یکی از این تاثیرات
آزادی های سیاسی و مناسبات اقتصادی در جامعه فرد است
مطالعات اخیر و به طور مثال تحقیقی از سوی باسابه و والنسیا
نشان می دهد که در کشورهایی که آزادی خیلی زیادی وجود دارد
و احترام خیلی زیادی نسبت به حقوق بشر وجود دارد
مشخص شده است که در آن ها مردم بیشتر برای استقلال ارزش قائل
شده و برای استقلال دیگران نیز ارزش بیشتری قائل می شوند
به عبارت دیگر در جایی که حقوق بشر و آزادی های بیشتری وجود دارد
افراد به احتمال بیشتری پذیرای استقلال و احترام به دیگران می شوند
همچنین شواهد بسیاری در این مورد دیده ایم که
وقتی که شهروندان در دولت خود، قدرت یابی، شفافیت و نمایندگی از نظر خود را می بینند
وقتی که حس استقلال را به شکل شرکت کننده دموکراسی می بینند
دولت خود را با طیب خاطر بیشتری تایید کرده و با آن مشارکت می کنند
تعهد بیشتری نسبت به فرمانبرداری از آنچه دولتشان می خواهد دارند
و بالعکس وقتی که احساس کنترل شدن یا عدم توجه به نظراتشان می کنند
به احتمال کمتری پیام های دولت خود را درونی سازی می کنند
و به احتمال بیشتری منفعلانه همکاری می کنند
و وقتی که بتوانند به شکل فعالانه عدم همکاری می کنند
من و اد دیسی این را به شکلی شخصی به هنگام کارمان در بلغارستان در اواخر دهه 80 دیدیم
در آنجا رژیم خیلی خودکامه و نامحبوبی بود
که توسط دیکتاتوری با نام ژیوکاف رهبری می شد
او کنترل سنگینی روی جامعه داشت
امنیت داخلی و روش های مراقبتی زیادی برای اجبار شهروندان به رفتاری خاص وجود داشت
اما به محض اینکه رخنه ای در این دیوار پیدا شد
مردم به بیرون جهیدند چراکه آزادی های بیشتری در جامعه خود می خواستند
اخیرا یک تحلیل از سوی ونسل
که جامعه شناس و تاریخدان است
نشان داده است که
هرجایی که مردم بتوانند از آزادی استقاده کنند
شروع به خواستن آن می کنند
و معمولا خواست آن ها از آزادی است که پیش از شناخته شدن حقوق می آید
به عبارت دیگر در سطح اجتماعی
ما تحرکی درونی به سمت استقلال بیشتر داریم
و این معمولا نیروی پیشرانه کنش سیاسی است
حالا این تنها سیاست نیست که روی ظرفیت ما برای ارضای نیازهای روانی اساسی تاثیرگذار است
اقتصاد هم همین تاثیرگذار است
برای مثال گنزالس و همکاران اخیرا مطالعه ای انجام دادند که نشان می دهد که
افرادی که رتبه اقتصاد اجتماعی نسبتا بالاتری دارند، تا حدودی بهزیستی بالاتری دارند
از دیگر سو بخش عمده این افزایش بهزیستی از سوی ارضای نیازهای روانی اولیه ممکن می شود
که به زبان ساده به این معناست که
دلیل اینکه داشتن کمی پول بیشتر در بهزیستی و رضایت از زندگی تاثیرگذاری می کند
این است که به شما اجازه می دهد که رفتارهای مستقلانه تری بکنید
یا کارهایی که خود انتخاب می کنید انجام دهید را بکنید
کمک می کند تا با دیگران ارتباط بگیرید و معمولا باعث می شود احساس شایستگی بیشتری کنید
این ها چیزهایی است که منابع اقتصاد اجتماعی بیشتر برای ما به ارمغان می آورند
در واقع این دلیل آن است که وضعیت اقتصاد اجتماعی
بیشتر تاثیر خود بر شادی را روی پایین ترین اقشار جامعه از لحاظ اقتصادی می گذارد
به واقع این زمانی است که از سطح فقر بالاتر می آیید که
که تاثیرگذاری اش کمتر می شود
بنابراین نه تنها افرادی که وضعیت اقتصاد اجتماعی پایینی دارند ارضای نیازهای کمتری دارند
در این جا تنها سطح وضعیت اقتصاد اجتماعی مطرح نیست
بلکه همچنین برابری وضعیت اقتصاد اجتماعی در افراد پیرامون ما نیز مهم است
حتی اگر ثروت فرضی افراد را در نظر بگیریم
در فضایی که نابرابری بیشتری میان آن ها و همسایگانشان وجود دارد، ناشادی بیشتری وجود دارد
در واقع این سراسر جهان دیده شده است
هرچه نابرابری اقتصادی میان ملت ها بیشتر باشد
حتی با در نظر گرفتن سطح ثروت، افراد در جامعه خود احساس ناشادی بیشتری می کنند
و این اثر حتی تا سطح ایالاتی و منطقه ای هم وجود دارد
مسلما این دلایلی دارد و یکی از دلایلی که در
خاصه تحقیق دی دیمینیکو و فورنیه انجام آورده شده است
این است که نابرابری مستقیما با ارضای کمتر نیازهای روانی اساسی در ارتباط است
نابرابری بیشتر به معنای مشغله بیشتر با مقایسه خود با دیگران است
احساس کنترل شدن بیشتر دارید
ارتباط کمتری با دیگران وجود دارد
احساس رقابت بیشتری وجوددارد
و همه این ها با بهزیستی پایه در سطح فردی و جمعیتی تداخل می کند
حالا، جوامعی که منابع و قابلیت‌هایی را برای افراد تامین می کنند
که افراد می توانند با استفاده از آن ها به دنبال زندگی ای خوب بروند
در آن ها بهزیستی بالاتری مشاهده می کنیم
یک جنبشی در علم اقتصاد با نام جنبش قابلیت وجود دارد که روی این موضوع تاکید دارد
افرادی مانند آماتیا سن و مارتا ناسباوم تاکید داشته اند که
اگر در جامعه قابلیت هایی را در دسترس افراد قرار دهیم تا آرزوهای خود را دنبال کنند
آن ها معمولا این رویاها را به واقعیت تبدیل می کنند
چیزهایی که بیشترین ارزش را برایشان دارد دنبال می کنند و این به بهزیستی بیشتر می انجامد
من به همراه کودی داهان و هیرای اخیرا تحقیقی انجام داده ام
و به مطالعه این پرداختیم که چطور قابلیت ها، بهزیستی را پیش بینی می کنند
دوباره فرض بر این است که این موضوع به ابزار ارضای نیازهای روانی اساسی ممکن می شود
ما 10 قابلیت اساسی ای که به عقیده مارتا ناسباوم تمامی جوامع باید داشته باشند را گرفتیم
و به مطالعه آن ها در ایالات متحده و هند پرداختیم
و در هر دو کشور دریافتیم که
همانطور که ناسباوم انتظار داشت، قابلیت ها بهزیستی بیشتری را پیش بینی می کنند
اما همچنین نشان دادیم که تاثیر آن ها به شدت تحت تاثیر ارضای نیازهای روانی اساسی است
برای مثال، اگر دسترسی به آموزش داشته باشید
این به بهزیستی بیشتر می انجامد چون به افزایش حس شایستگی کمک می کند
اگر فرصت های بیشتری برای حقوق بشر داشته باشید
این باعث افزایش بهزیستی می شود اما این کار را با
افزایش حس استقلال و ارتباط با دیگر افراد می کند
بنابراین قابلیت ها تاثیر مثبتی بر روی بهزیستی دارد
و این کار را عمدتا از طریق کمک به مردم در راستای ارضای نیازهای روانی اساسی می کند
حالا، وقتی که به جهان نگاه می کنیم
می بینیم که فرهنگ ها، محیط و اقتصادها خیلی با یکدیگر متفاوت هستند
برخی از آن ها سرکوب گر هستند و در استقلال افراد مداخله می کنند
در ظرفیت افراد در ارتباط گرفتن با یکدیگر مداخله می کنند
اما از سوی دیگر، دیگران
به سختی در راستای به دست دادن جوامعی که می تواند این نیازها را ارضا کنند، کار می کنند
بنابراین وقتی که به چیزهایی که روی بهزیستی ما تاثیرگذارند فکر می کنیم
تنها نباید محیط پیرامونی خود را در نظر بگیریم
بلکه همچنین باید بستر کلی ملی و فرهنگی‌ای که در آن هستیم
و عملکرد آن در راستای حمایت از نیازهای شهروندان را در نظر بگیریم