اهداف زندگی و شادی، بخش اول
ما در چند جلسه پیش به بحث در مورد بهزیستی و سلامت از دیدگاه نظریه خودمختاری پرداختیم
شواهدی نشان دادیم که
هرچه نیازهای روانی اساسی افراد بیشتر ارضا شود
بهزیستی و سلامت آن ها بالاتر خواهد رفت
و هرچه این نیاز ها سرکوب شوند
این برآیندها ضعیف تر خواهند بود
حالا، البته یک سوال دیگر نیز داریم
که این است که چطور افراد به شکل روزانه این ارضا ها را می یابند؟
و ما در نظریه خودمختاری بر این باوریم که خیلی با اهدافی که دنبال می کنید
یا فعالیت هایی که در زندگی با آن درگیر هستید در ارتباط است
تمامی اهداف برابر نیستند
برخی خیلی ارضا کننده نیازها هستند
و برخی دیگر حتی زمانی که در آن ها به موفقیت می رسید
ممکن است که به ارضای نیازهای اساسی نیانجامد
برای مثال ممکن است در انجام کارهای مدرسه
که در اشتراک در آن استقلال ندارید، خیلی موفق باشید
بنابراین، حتی زمانی که در آن موفق هستید
و در کلاس هایی که از اول هم نمی خواستید بردارید نمره عالی می گیرید
ما عقیده نداریم که این موضوع لزوما به بهزیستی بیانجامد
از سوی دیگر وقتی که در چیزی که خیلی برای آن ارزش قائل هستید
یا مقادیر خوبی استقلال در آن دارید موفق می شوید
این به واقع بهزیستی را به مقدار قابل توجهی بهبود می بخشد
چون دارید هدفی را به سرانجام می رسانید که همچنین قلبا دوستش دارید
بنابراین، ما بر این باور نیستیم که تمامی اهداف یکسان هستند
و در واقع ما فکر می کنیم که اهداف زندگی ای که مردم دنبال می کنند
تا حدودی بر اساس تاثیری که بر ارضای نیازهای روانی
اساسی دارند، پیشبینی کننده بهزیستی خواهند بود
همانطور که این نموداری که مشاهده می کنید آن را نشان می دهد
این دیدگاه در نظریه خودمختاری دوباره
با دیدگاه ارسطویی که پیشتر در مورد آن صحبت کردیم جور در می آید
که تحت لوای اصل یودایمنیا قرار می گیرد
چون اگر به خاطر داشته باشید ارسطو این بحث را مطرح می کند که
ارضا کننده ترین چیزها در زندگی
که چیزهایی هستند که بیشترین شکوفایی می انجامند
مسائلی هستند که وقتی افراد به انجام فضیلت مندانه
قابلیت ها و قوای بالقوه خود می پردازند، رخ می دهند
وقتی که چیزهایی را دنبال می کنند که به شکل ذاتی ارزشمند هستند
این ادعایی تجربی است
اینکه ارسطو می گوید که وقتی چیزهایی با ارزش ذاتی را دنبال می کنید
این به شادی و سکوفایی بیشتر می انجامد
و به نظر ما او در این مورد درست می گوید
این موضوع از طریق ارضای نیازهای اساسی محقق می شود
ارسط در ادامه این تصور را داشت که بسیاری از افراد به دنبال شادی
اهداف اشتباه را برمی گزینند
اهداف اشتباه را پی می گیرند
او در واقع می گوید: «وقتی که موضوع به دنبال شادی و خوبی رفتن مطرح می شود
اگر بیشتر طول زندگی افراد را در نظر بگیریم
بسیاری از افراد به مسیر اشتباه رفته اند
او در اینجا می گوید اکثر افراد
که به واقع از عوام ترین افراد هستند
تصور می کنند که موضوع اهداف زندگی لذت است
بنابراین به زندگی مصرف گرایانه ارجحیت می دهند
اما او معتقد نیست که این تصور به نفع مردم است
او می گوید که شادترین مردمان در زندگی خود آن هایی هستند که
نقل قول می کنم
«آن هایی هستند که شخصیت و ذهن خود را پرورش داده اند
و به دست آوردن غنایم بیرونی را در سطحی متعادل نگه داشته اند»
افرادی که شاد نیستند
و دوباره نقل قول می کنم: کسانی هستند بیش از آنکه
بتوانند استفاده کننده غنایم بیرونی به دست آورده اند
اما غنایم روحی ندارند»
اگر به این خطر آخر صحبت های ارسطو نگاه کنید
ممکن است فکر کنید که این توصیف فرهنگ نوین ما است
که کالاهای مادی بسیاری داریم
اما اغلب متاع روحی نداریم
با این همه، پیام های فرهنگی اغلب به ما می گویند که مسیر شادی و بهزیستی
از طریق بیشتر اندوختن حاصل می شود
اینکه می توان شادی را خرید
که مصرف کردن مهم است
و اگر تصویر خوبی یا به اندازه کافی پول داشته باشید
یا به اندازه کافی جایگاه اجتماعی داشته باشید، همین چیزها شما را شاد خواهند کرد
این ها همه برخلاف ادعای ارسطو است
اما آیا حق با ارسطو است؟
مطالعات ما در این حوزه در سال های دهه 90 میلادی صورت گرفت
و این مطالعات حاصل همکاری من با تیم کسل بول که حالا در دانشگاه ناکس است
در آن مطالعات اولیه
من و تیم می خواستیم این سوال را مطرح کنیم که
آیا افرادی که به دنبال اهداف مادی هستند و به دنبال ثروت مالی هستند
آیا واقعا آنطور که ارسطو می گوید، شادی کمتری نسبت به افرادی
دارند که اهمیت کمتری به این موضوعات مادی می دهند، دارند؟
بنابراین، در نمونه سوژه های مختلف از افراد پرسیدیم
مهمترین چیزهایی که در زندگی خود دنبال می کنید چه هستند؟
برخی گفتند که رابطه عاطفی را دنبال می کنند
برخی دیگر گفتن مفید واقع شدن در جامعه است
همچنین از افراد در مورد دنبال کردن سلامتشان
و دنبال کردن رشد فردی پرسیدیم
و در نهایت در مورد مادیات و موفقیت مالی پرسیدیم
در آن مطالعات اولیه متوجه شدیم که هرچه افراد اهمیت
بیشتری به موفقیت مالی و دستاوردهای مادی می دادند
در زندگی شادی کمتری داشتند
نشانه های اضطراب بیشتری داشتند
نشانه های افسردگی بیشتری داشتند
گزارش سرزندگی کمتری می دادند
این پدیده ای بود که ما به آن نام
«جنبه تاریک رویای آمریکایی» دادیم
چون به نظر می رسید که هرچه افراد بیشتر به دنبال کالاهای مادی بودند
احساس لذت کمتری در زندگی می کردند
حتی وقتی که کنترل کردیم که چقدر از این کالاهای مادی دریافت کرده بودند
در ادامه به شکلی عمیق تر به این موضوع پرداختیم و به اهداف اضافی نگاه کردیم
و در مطالعات دیگری که انجام دادیم و در حوالی سال 1996 دوباره با تیم کسل صورت گرفت
به بررسی هفت هدف در زندگی افراد پرداختیم
بررسی کردیم که فکر می‌کنند رشد فردی چقدر مهم است
به نظرشان رابطه های شخصی چقدر مهم است
به نظرشان جامعه پیرامونی چقدر مهم است
و فکر می کردند که سلامت چقدر اهمیت دارد
این ها همه چیزهایی هستند که ما به آن اهداف ذاتی می گوییم
چون بر این باور بودیم که دنبال کردن هر کدام از این اهداف
چیزهایی خواهد بود که به شکل مستقیم با ارضای نیازهای روانی در اتباط است
از دیگر سو به سه نوع اهداف بیرونی نگاه کردیم
دنبال کردن پول، دنبال کردن شهرت و دنبال کردن تصویری جذاب
ما به این ها اهداف بیرونی می گوییم
چون بر این باور بودیم که این ها در بهترین حالت به شکل
غیر مستقیم با ارضای نیازهای روانی اساسی در ارتباط هستند
دنبال کردن این اهداف حتی ممکن است با این ارضاها در تضاد باشد
بعد رفتیم و از افراد مختلف در مورد میزان اهمیتی که به این اهداف می دادند نظر سنجی کردیم
و به رفاه آن ها نگاه کردیم
نموداری که الان می بینید
یک نمونه تصادفی شهری از شهر روچستر نیویورک است
ما به در خانه ها رفتیم و در زدیم و
از مردم خواستیم پرسشنامه هایمان را پر کنند
موضوعش این بود که به چه چیزی ارزش می دهند و علاقه دارند که در زندگی به آن برسند
همچنین پرسشنامه ای در مورد سلامت هم به آن ها دادیم
و نتایج در آن زمان حتی برای ما هم شگفت آور بود
نتایج در این جان نشان می دهند که افرادی که
بر روی اهداف ذاتی تاکید داشتند
روی جامعه پیرامونی، ارتباطاتشان و رشد فردی خود تاکید داشتند
خودشکوفایی بیشتر، سرزندگی بیشتر،
نشانه های افسردگی کمتر و حتی نشانه های ناخوشی جسمانی کمتری از خود نشان می دادند
و برای افرادی که بر روی اهداف بیرونی در زندگی تاکید داشتن هم برعکسش صادق بود
تنها خواست داشتن پول بیشتر، شهرت بیشتر
و تصویر بهتر و جذاب تر، با عدم شادی بیشتر
سرزندگی بیشتر، نشانه های ناخوشی جسمانی بیشتر
و احساسات بیشتر افسردگی و غم در ارتباط بود
همین الگو در سراسر جهان تکرار شده است
نمونه گیری هایی در روسیه و آلمان
کره و اسرائیل
بلژیک و نیجریه
برزیل و ایسلند و بسیار بسیار کشورهای دیگر انجام شده است
و همان الگو تکرار شده است
نه تنها این، که در گروه های سنی مختلف دیده شده است
حتی با سن های در رده مدرسه ابتدایی
بچه هایی که بیشتر روی اهداف بیرونی متمرکز بودند
نسبت به بچه هایی که اهداف ذاتی تر داشتند، شادی کمتری داشتند
این الگو همچنین در نوجوانان
جوانان و بزرگسالان
حتی در افراد بازنشسته دیده می شود
همچنین در نمونه های شاغلان کسب و کار، کادر درمان، ورزشکاران
به واقع در هر حوزه کاری ای
گویا همین الگو استوار است
در واقع فرد گروزه و دیگران یک تحقیق جهانی انجام دادند
در 15 کشور تحقیق کردند تا الگوی اهداف را پیدا کنند و یافته هایشان حاکی از این بود که
رابطه میان اهداف ذاتی و بیرونی در سراسر جهان وجود دارد
اول از همه گویا در سراسر جهان اهداف ذاتی در تضاد با اهداف بیرونی قرار دارند
همانطور که در این الگوی سیرکومفلکس دیده می شود
این به این معناست که هرچه بیشتر یک نوع هدف را دنبال کنید
مثلا هرچه بیشتر روی اهداف ذاتی متمرکز شوید، به احتمال
کمتری روی اهداف بیرونی متمرکز خواهید شد و بالعکس
هرچه بیشتر به دنبال پول، شهرت و صورت باشید
کمتر روی جامعه پیرامونی
رابطه ها و رشد فردی متمرکز خواهید بود
و مسلما همانطور که پیشتر بحث کردیم این پیامدهای برای بهزیستی به همراه دارد
بنابراین، وقتی افراد اهداف بیرونی را دنبال می کنند
معمولا استقلال، شایستگی و ارتباط در آن ها کمتر ارضا می شود
و به همین دلیل است که دنبال کردن اهداف بیرونی به عدم شادی بیشتر منجر می شود
و در مقابل وقتی که افراد اهداف ذاتی را دنبال می کنند
نیازها بیشتر ارضا شده و بهزیستی بیشتری به همراه می آید