به آخرین ویدئو درباره اقتصاد طبیعت خوش اومدید
تعجب نخواهی کرد اگه بفهمید که این یک دیدگاه نئوکلاسیک رو دنبال می کنه
و بله، بازارها در این دیدگاه، موضوع مرکزی هستن
همچنین برای رابطه بین طبیعت و اقتصاد
درواقع، تبدیل کردن جلوگیری از تغییرات اقلیمی
به یک بازاردقیقا چیزیه که اقتصاد نئوکلاسیک بهمون توصیه می کنه
وحدس بزنید چی؟
همین الآن در حال اجرایی شدنه
بذارید شمارو با این ویدئو قدم به قدم در اقتصاد نئو کلاسیک پیش ببرین
با یک دیاگرام شروع می کنیم، یک منحنی شبیه به
چیزی که قبلا در ویدئوهای مربوط به اقتصاد نئوکلاسیک دیدیم
متوجه بازگشت های رو به افزایش، تا بالاترین نقطه میشید و
بازگشت های رو به کاهش
دیاگرام منحنی کوزنتس زیست محیطی رو نشون میده
با درآمد روی محور افقی و آلودگی روی محور عمودی
پس منحنی نشون میده که وقتی درآمد یک کشور
با جی دی پی سنجیده بشه، اول، سطح آلودگی بالا میره
ولی بعد از سطح خاصی از جی دی پی
این کاهش در آلودگی برای کشورهای توسعه یافته دیده شده و
می تونه به سه عامل ربط داده بشه
اول، ایجاد مقررات، وقتی یک کشور از فقر بیرون میاد
دیگه ظرفیت مقرراتی کافی برای وضع قوانین زیست محیطی و مقررات
محدود کردن آلودگی رو به دست آوردن
دوم، توسعه و به کار گیری تکنولوژی سبز
فقط با توسعه اقتصادی کافی، کارخانه ها و دولت منابع و تمایل کافی
برای سرمایه گذاری در تکنولوژی جدید برای کاهش ضایعات رو خواهد داشت
و سومین عاملی که منحنی کوزنتس زیست محیطی رو به وجود میاره
یک تغییر عمومی در اقتصادهای سراسر دنیا، از اقتصاد تولیدی به
یک اقتصاد سرویس محور هست
تغییری که عموما باعث کاهش آلودگی میشه
یک رویکرد نئوکلاسیک به آلودگی اینه که یک تحلیل منافع-هزینه
درباره کاهش آلودگی انجام بدیم
منافع اون،آب و هوای پاک تر و
هزینه اون، منابعی هست که در راه رسیدن به این منافع باید صرف بشه
بنابراین، باید نقطه ای باشه که منافع دیگه بر هزینه ها سنگینی نمی کنه و
بنابراین یک سطح قابل قبول از آلودگی زیست محیطی وجود داره
ولی آیا اون سطح، همچنین از نظر اخلاقی هم قابل قبوله؟
این سوال خوبیه، چون سطوح مطلق آلودگی بین
کشورها یکسان نیست
وبعضی از انواع آلودگی فقط محدود به مرزهای ملی باقی نمی مونه
به فجایع نیروگاه های هسته ای فکر کنید، و آزادسازی کربن
تحلیل های منافع-هزینه، زمانی که هیچ ضرری شامل
انسان ها و طبیعت نمیشه خیلی خوب کار می کنن
در تئوری، در نتیجه تحلیل های منافع-هزینه
به نظر عقلانی میاد که آلوده ترین و از نظر زیست محیطی
ریسکی ترین صنایع رو به فقیر ترین کشورهای دنیا منتقل کنیم
چون هنوز آلودگی صنعتی زیادی وجود نداره، و
امید به زندگی مردم درهرحال خیلی پایینه
پس احتمالا خیلی قبل از اینکه آلودگی بتونه اونارو
مریضی های ناشی از ضایعات سمی بکشه خودشون می میرن
البته این یک منطق خیلی منفی هست
و حتی اگه کشور درحال توسعه در ازای این هزینه ها
به توسعه خودش کمک کنه، بازهم درست بنظر نمی رسه، نه؟
این توصیه از طرف یک اقتصاد دان معروف اومده
ولی فقط به منظور شوخی
اگه منصف باشیم، کشورهای پولدار نباید یک مشکل رو به بقیه کشورهای کمتر
توسعه یافته منتقل کنن، بلکه باید به صورت داخلی حلش کنن
و تحلیل های منافع-هزینه ممکنه بتونه بهشون در انجامش کمک کنه
با بالاترین سود زیست محیطی و کمترین هزینه
مثلا، برای به حداقل رسوندن هزینه کاهش ضایعات
هزینه تکنولوژی کاهش ضایعات باید برای هر روش اندازه گیری بشه
مثلا، برای سوزاندن ضایعات، دور ریختنش یا بازیافت
قدم بعدی، محاسبه هزینه اجرای هر
هر هزینه دیگه، مثل نظارته
نهایتا، روش های کاهش ضایعات می تونه در منافع و
هزینه های به دست آوردن، باهم مقایسه بشه
این ما رو به انتخاب یک روش برای کاهش ضایعات، هدایت می کنه
روشی که باعث کاهش بیشتر ضایعات با کمتریت هزینه باشه
به عبارت دیگه، بهینه ترین روش
راه حل نئوکلاسیک دیگه برای مشکلات زیست محیطی، بازار هست
پس، خروجی منفی که طی تولیدات صنعتی ایجاد میشه، مثل آلودگی هوا
خودش تبدیل به یک کالا میشه، در بازاری برای مجوز آلودگی هوا
این درحال حاضر داره با آزادسازی کربن انجام میشه
با تبدیل اون به مجوزهای آزادسازی قابل معامله
اولین و بزرگترین بازار معامله کربن، در اتحادیه اروپا است
در سال 2005 به عنوان تلاشی برای دسترسی به هدف کاهش سی او2 شروع شد
همونطور که در پیوندنامه کیوتو اومده بود
بهش، سیستم تجارت گازهای گلخانه ای اتحادیه اروپا گفته میشه، یا ای تی اس
یک مجوز، اجازه آزاد سازی یک تن از سی او 2 صادر می کنه
بیش از 10،000 کارخانه مجبور هستن در این بازار شرکت کنن
و بیش از نیمی از کل گازهای گلخانه ای اروپا رو تحت پوشش قرار میده
البته، این تجارت فقط وقتی گازهارو کاهش میده که مجوزها نسبتا کمیاب باشه
و بنابراین، خریدشون برای کارخانه ها گرون تر و گرون تر بشه
هرچی کمیاب تر باشه، مجوز گرون تر میشه و
احتمال اینکه کارخانه ها از تکنولوژی سبز استفاده کنن برای
کاهش آزادسازی کربن، بجای خرید سالانه مجوز، بیشتر میشه
این باید توسط اتحادیه اروپا کنترل بشه، با تعیین حد اکثر تعداد مجوز
و اگر نه، مجوزها کمیاب نمیشه و قیمتشون صفر میشه
در اون حالت، کارخانه ها انگیزه مالی برای سرمایه گذاری در
تکنولوژِی سبز و کاهش گازها رو نخواهند داشت
حالا، هرچی سقف حداکثر، پایین باشه، مجوز کمیاب تره و
قیمتشون هم بالاتر خواهد بود
این کارخانه هارو ترغیب می کنه تا با سرمایه گذاری در تکنولوژی جدید در انرژی
صرفه جویی کنن و به مجوزهای کمتری نیاز داشته باشن
و بهینه ترین کارخانه ها می تونن با فروش مازاد مجوزشون به
کارخانه هایی که کمتر در آزادسازی گازها موفق هست، پول دربیارن
ولی هرچی مجوزها گرون تر باشه، کارخانه های بهینه، بیشتر میخوان بهینه
بمونن، تا بتونن با فروش مجوزشون پول بیشتری دربیارن
و بهینه ترین کارخانه ها تمایل دارن در تکنولوژی سبز سرمایه گذاری کنن
تا از پرداخت سال به سال برای مجوز جلوگیری کنن
پس به طور ایده آل، آزادسازی کربن باید پایین بره در بازتاب قیمت مجوزهای کمیاب
آیا این بازار جواب میده؟
آیا سطح سی او 2، پایین رفته؟
متاسفانه، خیر
در دنیای واقعی معلوم شده که ساختن یک بازار مصنوعی
و اینکه درست کار کنه، خیلی سخت تره
خیلی سخت از مورد بازارهایه که خود به خود به وجود اومدن
این چیزیه که تجربه سیستم تجارت گازهای گلخانه ای اتحادیه اروپا
طی ده سال گذشته نشون داده
بخاطر مداخله صنایع سنگین، سقف حداکثر، خیلی بالا تعیین شد، پس
مجوزهای بیشتر از مقدار نیاز کارخانه ها وجود داشت
و تقریبا همه مجوزها در ابتدا مجانی توزیع شدن
و وقتی اتحادیه در دور دوم تعداد مجوزها رو کاهش داد
قیمت مجوزها خیلی پایین باقی موند
طی چند سال قیمت برای هر مجوز زیر 10 یورو بود
که گاهی حتی به 1 یورو هم رسید
علاوه بر اون، بعضی کارخانه ها و کل کشور، مجوز اضافه داشتن داشتن
بخصوص، در حین و بعد از بحران که تقاضا برای
محصولات پایین بود
و بنابراین، سطح تولیدات، و به همراه اون آلودگی کاهش پیدا کرد
مجوزهایی که کارخانه ها خریده ولی استفاده
نکرده بودن، در ترازنامه به عنوان دارایی های علیه ارزش بازار گذاشته شده بود
حتی بعضی کارخانه ها اونارو معامله کردن
نه فقط به منظور تولیدات، بلکه برای احتکار
در واقع درآمد زایی از معامله این مجوزهای
گازها به جای دارایی های مالی جدید
امکانش هست، چون، ای یو، محدودیتی برای استفاده مجوزها در یک سال
وضع نکرده
در نتیجه، یک دارایی مالی جدید ساختن که برای ارزشی که انتظار بالارفتن داشت
معامله میشد، به جای اینکه به هدف کاهش سی او 2 باشه
این دیاگرام، توسعه قیمت مجوزها رو در
سیستم تجارت گازهای گلخانه ای نشون میده
همونطور که می بینید، قیمت به ندرت حتی به 30 یورو رسیده
ولی تحقیق اقتصادی نشون داده که قیمت بازار برای مجوز گاز ها
باید حداقل 30 یورو، و ترجیحا بالای 50 یورو باشه تا
در کاهش گازها طبق قرداد اقلیمی پاریس موثر باشه
برای رسیدن به همچین افزایشی در سطح قیمت
ای یو، نیاز داره بر بازار نظارت سخت گیرانه ای داشته باشه و
در مقابل مداخله کارخانه ها علیه این نظارت مقاومت کنه
پس سقف باید پایین تر باشه و نگهداری مجوز برای مدت
مثلا یک سال باید ممنوع باشه
و خریداری مجوز برای احتکار باید ممنوع باشه
خب این، سوال به وجود میاره که آیا هزینه تنظیم و نظارت بر
این بازار تازه تاسیس، بیشتره از هزینه تنظیم
سطوح آلودگی برای بخش هر صنعت، بدون ایجاد یک بازار
و با تعیین جریمه برای عدم همکاری
شاید بخوایید تحلیل منافع-هزینه برای مقایشه دو روش انجام بدید
بازار، و تنظیم
این آخرین ویدئو درباره طبیعت و اقتصاد بود
و امیدوارم از ایده اینکه امکان ساخت یک بازار وجود داره خوشتون اومده باشه
نه برای چیزی که مردم می خوان، بلکه برای چیزی که
مردم می خوان ازش خلاص بشن
به نظر من چیز خیلی هوشمندانه ایه، با اینکه در مورد
تجارت گازهای گلخانه ای کاملا درست کار نکرد
ویدئوهای باقی مونده این هفته، درباره فقر و خوشبختی خواهد بود
درست مثل موضوع طبیعت، این موضوعیه که به همه ما مربوط میشه
و برای همین، توجه سیاسی زیادی رو در دنیا به خودش جلب میکنه
واقعا امیدوارم دوباره ببینمتون