به ویدئوی درباره اقتصاد نهادی خوشبختی و فقر خوش اومدید
در یک ویدئو قبلا توضیح دادم که چطور در اقتصاد اجتماعی
مقیاس های جایگزین خوشبختی رو به عنوان توانایی های مردم میسنجن
در اقتصاد نهادی روی مقیاس های مطلق خوشبختی تمرکز نمی کنیم
مثلا، چند کودک به مدرسه میرن
بلکه روی مقیاس های نسبی خوشبختی متمرکز هست
مثل تفاوت های ثبت نام مدرسه ها در دخترها و پسرها
پس اگه 90% از پسرا و 60% از دخترا به مدرسه میرن
تبعیض جنسی به همون اندازه بده که 70% پسرا و 40% دخترا به مدرسه میرن
در هر دو مورد، شکاف بین ثبت نام پسرا و دخترا 30% هست
با یک مقیاس مطلق فقر
موقعیت اول به وضوح از موقعیت دوم بهتره
ولی از دیدگاه فقر نسبی اینطور نیست
پس در این ویدئو، درباره سطح مطلق فقر یاد نمی گیرید، بلکه
درباره فقر نسبی، با تمرکز بر تفاوت بین گروه ها در یک کشور
این شمارو قادر می کنه در بحث های رایج سیاسی شرکت کنید درباره نابرابری شرکت کنید
با سوالاتی مثل اینکه، آیا افزایش درآمد به طور نابرابر، بده؟
اگه یه حداقل دستمزد و منافع اجتماعی داشته باشه چطور؟
آیا کمک به توسعه فقط باید روی افراد زیر فقر تمرکز کنه
تا از فقر بیرون بیان؟
یا فقط به بخش زیرین فقرا کمک کنه، که گرون تره؟
اینجا برای اینطور سوالات جواب هایی پیدا می کنید
نابرابری، یک مقیاس نسبی برای اندازه گیری خوشبختی و فقره
به شما نمیگه چه تعداد از مردم فقیر هستن، برای مثال، یا
میانگین استانداردهای زندگی در یک کشور چیه
ولی بهتون میگه که یه جامعه در خصوص یکی از ابعاد
مثل درآمد، یا سلامتی چقدر نابرابره
ما بین دو نوع از نابرابری تفاوت قائل هستیم، نابرابری عمودی و
نابرابری افقی
نابرابری عمودی، افراد یا خانوارها رو
در یک طیف تک بعدی، معمولا درآمد، رتبه بندی میکنه
طبقه، نوع دیگه ای از نابرابریه
و از نزدیک با درآمد در رابطه است
با کمک آمار درآمدی می تونیم همه خانوارها رو در یک کشور از غنی به
فقیر، رتبه بندی کنیم
و با این رتبه بندی می تونیم برای مثال
مثال، 10% غنی ترین رو با 10% فقیر ترین خانوارها مقایسه کنیم
نابرابری افقی، نابرابری بین گروهی در طول
ابعاد اجتماعیه، مثل نژاد و جنسیت
پس گروه های اجتماعی و خوشبختی نسبی اونا رو باهم مقایسه میکنه
برای مثال، در آموزش یا امید به زندگی یا مالکیت زمین
اقتصاد اجتماعی روی نابرابری تمرکز می کنه، چون این
معیارهای اجتماعی رو به حساب میاره
برای مثال
مردم تمایل دارن خودشون رو بر اساس این معیارها باهمدیگه مقایسه کنن
داشتن یه خونه کوچیک، با یه باغچه کوچیک و یه ماشین قدیمی، در جامعه ای که
بیشتر مردم در آپارتمان های کوچک زندگی میکنن و صاحب ماشین نیستن، احساس ثروتمندی میده
ولی وقتی بقیه، در ویلاهای استخر دار زندگی می کنن و
ماشین های بزرگ سوار میشن، موقعیت شما ممکنه براتون داغون به نظر بیاد
و به نظر همسایه هاتونم همینطور
نو نوع از معیارهای اجتماعی بخصوص، برای نابرابری اهمیت داره
موقعیت اجتماعی و عدالت
یک موقعیت محافظه کارانه منجر میشه به حالته مرغ همسایه غازه
سمت مثبتش اینه که بلندپروازی و پیشرفت رو تحریک می کنه، ولی
سمت منفی اون، مصرف گرایی و حسادت هست
حتی منجر میشه به بدهی های بالای مصرف کننده
در بین اونایی که سعی کردن به همسایه های پولدار برسن
عدالت، یک مسئله اخلاقیه درباره اینکه، چه کسی لایق چیه
اقتصادهای بازاری با اقتصادهای اعتباری در رابطه تنگاتنگ هستن
که یعنی تحت شرایط رقابت کامل، اونایی که سخت کار میکنن
مهارت های خاص و نوآوری دارن یا سرمایه گذاری های ریسکی انجام میدن
معمولا درآمدهای بالاتر دارن و لایق اون هستن
بخش ثانوی اون اینه که به نظر میرسه فقرا هم لایق موقعیتشون هستن
و این تقصیر خودشونه
این نوع جوامع معمولا نابرابری درآمدی بالا دارن
مثالش، بریتانیا و نیجریه هستن
در جوامع بیشتر تساوی گرا، عدالت حکم میکنه که همه باید
یک زندگی آبرومندانه با حداقل استاندارد قابل قبول داشته باشن
مثال های اون فنلاند و مالی هستن
این زندگی آبرومندانه شامل همه میشه، حتی به اونایی که تصمیمات نامعقول میگیرن
بلندپرواز نیستن، یا خیلی بدشانس هستن
این جوامع معمولا نابرابری درآمدی پایینی دارن، ولی
حتی در اون جوامع هم فقر نسبی وجود داره
مهم ترین نوع از نابرابری عمودی، نابرابری درآمدیه
این برای مردم و سیاست گذاران تبدیل به یک
نگرانی جهانی شده چون نابرابری از 1980 به بعد در
کشورهای توسعه یافته و درحال توسه، درحال افزایش بود
چیزی که حتی مشکل ساز تره اینه که نابرابری درآمدی با انواعی از
مشکلات اجتماعی دیگه در ارتباطه
بچه هایی که در 20% فقیرترین خانوارهای کشورهای درحال توسعه به دنیا میان
سه برابر بیشتر امکان داره قبل از تولد 5 سالگی بمیرن
نسبت به بچه هایی که در 20% پولدارترین خانواده ها در همون کشورها هستن
و در کشورهای توسعه یافته با نابرابری درآمدی نسبتا بالا مثل
ایالات متحده و بریتانیا
یک چهارم جمعیت از بیماری های روانی رنج میبرن
مثل مشکلات استرسی، اعتیاد و بیماری های جدی تر روانی
ولی در جوامع غنی با نابرابری کمتر، مثل آلمان و
ژاپن، نرخ بیماری روانی فقط 10% هست
ما نابرابری رو با شاخص جینی اندازه می گیریم
نقشه جهان روی اسلاید می بینید
که کشورهای با نابرابری پایین رو با سبز و نابرابری بالا رو با رنگ قرمز نشون میده
این شاخص توسط اقتصاد دان ایتالیایی، فیلفردو جینی ساخته شده و نابرابری رو بین
صفر، وقتی همه خانوارها دقیقا درآمد برابر دارن و
یک، وقتی فقط یک خانوار صاحب کل درآمد، و بقیه هیچی، اندازه میگیره
پس هرچی ضریب جینی بالاتر باشه، نابرابری بیشتره
چرا نابرابری درآمدی در کشورهای زیادی، افزایش پیدا کرده؟
اقتصاددانهای نهادی، سه محرک برای نابرابری معرفی می کنن
اول، جهانی سازی با افزایش عظیم در گردش سرمایه
صاحبان دارایی ها به طور جهانی سود میکنن و مشاغل رو در جهان توسعه یافته
کاهش میدن، درحالی که شغل های نا امن و کم دستمزد در کشورهای درحال توسعه میسازن
دوم، تغییرات تکنولوژِی، که منجر شده به ماشینی سازی و
کامپیوتری شدن به بهای کاهش شغل ها
و درعین حال دستمزد مشاغل تخصصی افزایش داشته بخاطر
تقاضای بالاتر برای کار تخصصی با تکنولوژی جدید
پس مشاغل کوچک کمتری باقی مونده و
کار تخصص بالا، درآمد بیشتری داره، که منجر به نابرابری درآمدی میشه
و سوم، آزادسازی بازار ها و
کاهش حمایت دولت از گروههای آسیب پذیر
درآمدهای مالیاتی کمتری می بینیم و به همین دلیل بودجه کمتری برای مصارف اجتماعی
دیاگرام درآمد مالیاتی در آفریقا، آمریکای لاتین، آسیای شرق و جنوب شرقی رو نشون میده
اقتصادهای گذار و کشورهای توسعه یافته
نشون میده کشورهای درحال توسعه درآمد مالیاتی کمتری دارن به عنوان درصدی از
جی دی پی، نسبت به کشورهای توسعه یافته
آفریقا، آمریکای لاتین و آسیا درآمد مالیاتی کمتر از 15% دارن
درحالی که درآمد مالیاتی کشورهای توسعه یافته حداقل 25% هست
اقتصادهای گذار، جایی بین این دوگروه هستن با حدود 20% درآمد
مالیاتی از جی دی پی
نابرابری های افقی می تونن بزرگ و مزمن باشن
برای مثال در توسعه انسانی بین مناطق
در تایلند، منطقه بنگوک بالاترین رتبه ملی در
شاخص توسعه انسانی رو داره، اچ دی آی تایلند
و سطح توسعه انسانی در پایتخت، یک سوم
نسبت به استان مای هونگ سون بیشتره
یک نوع کلیدی دیگه از نابرابری افقی که از درون همه جوامع
رد میشه، نابرابری جنسیتیه
می تونیم با نشانگر های مختلفی اونو اندازه بگیریم، مثل
از تفاوت در ثبت نام پسرها و دخترا در مدرسه، تا اختلاف دستمزد جنسیتی و
درصد نماینده های زن در مجلس برای مثال
وقتی این نشانگرها رو ترکیب کنیم یک شاخص به دست میاد که کشورهارو بین صفر
که نابرابری مطلقه و یک، که
برابری مطلق بین زن و مرد هست رتبه بندی میکنه
عوامل تبعیض جنسیتی، اصول
رسمی هستن، مثل نابرابری در قوانین ارث و میراث
که پسرها می تونن دارایی به ارث ببرن ولی دخترها، نه
یا محدودیت هایی برای کارآفرینان زن برای دریافت اعتبار از بانک، در کشورهایی که
به امضای یک سرپرست مرد نیاز دارن تا بتونن وام بگیرن
و اصول غیر رسمی هست که محرک تبعیض جنسیتی هستن
برای مثال این معیار اجتماعی که میگه مردها رهبرهای بهتری از زن ها میشن
یا اینکه مادرها نباید کار تمام وقت داشته باشن
تنوع زیادی از این نوع اصول رسمی و غیر رسمی
جنسیتی وجود داره، حتی درون یک منطقه
جدول روی اسلاید چند مثال برای چند کشور عربی میده
می تونید شاخص برابری جنسی رو ببینید، جی ای آی، از منابع آزاد
در انجمن مطالعات اجتماعی دانشگاه روتردام
جی ای آی در عمان بالاترینه، در یمن پایین ترینه و در مصر متوسطه
این نشون میده که تنوع زیادی در موقعیت زنان نسبت به مردان در
دنیای عرب هست
کنجکاوید که رتبه کشورشما نسبت به کشورهای همسایه چطوره؟
داده هایی به اسم شاخص های توسعه اجتماعی رو چک کنید
این پایان ویدئوی اقتصاد نهادی درباره خوشبختی و فقر خواهد بود
حالا درباره تفاوت بین مقیاس های مطلق سنجش خوشبختی یاد گرفتید
که نقطه تمرکز در اقتصاد اجتماعی هستن
و مقیاس های سنجش نسبی، که در اقتصاد نهادی مورد تمرکز هستن
همچنین یاد گرفتید که این نشون دهنده یک تحلیل از نابرابری است و
اینکه دو نوع از نابرابری وجود داره
ویدئوی بعدی دیدگاههای پساکینزی و نئوکلاسیک
درباره خوشبختی و فقر رو ارائه میکنه
امیدوارم اونجا ببینمتون