به اولین ویدئو درباره آخرین موضوع این دوره خوش اومدید، رفاه و فقر
خیلی خوشحالم که می بینم هنوز همراهم هستید
مخصوصا به خاطر اینکه این موضوع، موضوع بحث اصلی اقتصاده
این موضوع که چطور رفاه مردم رو افزایش بدیم و فقر رو در دنیا
از بین ببریم، بعد از این ویدئو خواهید تونست رفاه رو توضیح بدید و از روش های
مختلف برای اندازه گیری اون درمقایسه با جی دی پی استفاده کنید
و از دیدگاه اقتصاد اجتماعی حال حاضرمون از رفاه چندبعدی
به عنوان یک رویکرد جایگزین برای درک رفاه و فقر استفاده کنید
این شمارو قادر می کنه تا درباره رفاه و فقر، ورای پول، بحث کنید
بیایید با مقیاس سنجش جی دی پی شروع کنیم
که ارزش پولی کل تولیدات بازار رو باهم جمع می کنه
اگه تمام درآمدهارو باهم جمع کنید، دقیقا همین عدد به دست میاد
پس جی دی پی هم می تونه از طریق تولیدات و هم از طریق درآمد، به دست بیاد
که پاداش تولید برای سرمایه و کار است
تفاوت یک کالای ملی اینه که ما، درآمد به دست اومده توسط کالاهای ملی
در خارج از کشور و درآمد خارجی ها در داخل رو تصحیح می کنیم
و تفاوت بین، درآمد ناخالص با درآمد کل
افزایش موجودی سرمایه در کشور هست
از زیرساخت ها تا ماشین ها و کامپیوترها
این یعنی، درآمد ناخالص شامل مقداری میشه که صاحبان سرمایه کنار میذارن
برای اینکه موجودی سرمایه از دست رفته طی استهلاک رو جبران کنن
ولی جی دی پی و انواع اون، راههای خوبی برای سنجش رفاه نیستن
سه جهت گیری یکطرفه اصلی در این نوع سنجش وجود داره
اول، توضیع رفاه رو در نظر نمیگیره
هیچ اطلاعاتی درباره توزیع درآمد بین مناطق،
صاحبان سرمایه، و گروههای اجتماعی بهمون نمیده
پس جی دی پی، درباره نابرابری سکوت می کنه
دوم، جی دی پی، خسارت رو به عنوان یکی از اجزای رفاه به حساب میاره
تولیدات، تنباکو، اسلحه و الکل هم شاملش میشه
و همچنین هزینه درمان کسایی که از سرطان ریه رنج میبرن و یا
تیر خوردن
و دستمزد پرسنل آمبولانس ها هم در اون شامل هست
همچنین وقتی که به یک راننده مست کمک می کنن که تصادف کرده
حتی با حساب کردن تمیزکردن نفتی که به دریا نشت کرده
ولی آلودگی از جی دی پی کم نشده، با اینکه ممکنه اون باعث بوده باشه
سومین موضع گیری جی دی پی اینه که تولید بدون مزد رو در نظر نمیگیره، و
این عجیبه، چون خیلی از کارهای بدون مزد، مستقیما به رفاه کمک می کنن
از نگهداری از بچه ها گرفته تا مربی گری ورزشی
روش های جایگزین برای سنجش رفاه، که معاملات بازار رو اندازه نمیگیرن
بلکه بجاش اندازه میگیرن که اقتصاد برای مردم چیکار کرده
یک مثال ازش، شاخص زندگی بهتره که توسط او ای سی دی، به وجود اومده
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی
شاخص زندگی بهتر، 11 بعد داره
که شامل برابری و کمک های داری مزد به رفاه و
کیفیت محیط طبیعی میشه
یک اقتصاد دان اجتماعی از این شاخص برای مقایسه کشورها بر حسب این استفاده می کنه که
چه چیزی برای مردم مهمه. شامل توزیع رفاه
بین گروه های مختلف مردم میشه
ولی همچنین شامل خسارات و کار بدون مزد هم میشه
در اقتصاد اجتماعی، کلمه کلیدی برای
جایگزین کردن جی دی پی، رفاه چندبعدیه
این همچنین رویکرد تئوریه، زمانی که اولین واحد سنجش جایگزین
در 1990 برای ملل متحد به وجود اومده بود
که بهش می گفتن، شاخص توسعه انسانی یا اچ دی آی
این شاخص، رفاه رو از نظر توانایی های اساسی اندازه میگیره، مثل سلامتی
دانش، و قدرت خرید
این کارو با سه نشانگر که باهم در یک شاخص ترکیب شدن و تمام کشورهای
دنیارو با مقیاسی بین 0 و 1 دسته بندی کرده، انجام میده
اون سه بعد، اول، درآمد که به عنوان درآمد ناخالص ملی یا جی ان آی
اندازه گیری میشه، فقط یکی از انواع جی دی پی که قبلا گفتم
و دو مقیاس اقتصاد اجتماعی به اسم، امید به زندگی و آموزش
با میانگین گرفتن از این سه جزء، یک شاخص به وجود اومده
حالا که جی ان آی، و اچ دی آی رو داریم، میتونیم کشورهارو بر این اساس مقایسه کنیم که
چطور می تونن درآمدشون رو، جی ان آی، به توسعه انسانی تبدیل کنن، اچ دی آی
این مقایسه امکان پذیره چون می تونیم کشورهارو در هردو مقیاس
از بالا به پایین منظم کنیم
البته، جی ان آی بخشی از اچ دی آی رو تشکیل میده، پس وقتی تفاوتی هست
بخاطر تفاوت در امید به زندگی و آموزش هست
آیا انتظار دارید رتبه بندی ها برای اچ دی آی و جی ان آی، یکسان باشه؟
فکر می کنم درست حدس زدید
بعضی کشورها نمره بالاتری در جی ان آی دارن نسبت به اچ دی آی
برای بقیه کشورها برعکس اینه
آیا این جالبه؟
بله
چون وقتی رتبه درآمد رو از رتبه توسعه انسانی کم می کنیم و
یک عدد مثبت به دست میاریم
به این معنیه که کشور داره بخش زیادی از درآمدشو صرف توسعه انسانی می کنه
و یک عدد منفی به این معنیه که خیلی در
ایجاد توسعه انسانی کارآمد نبوده
ظاهرا کشور از درآمدش برای اهداف دیگه به جای
حمایت از توانایی های انسانی استفاده می کنه
برای مثال، پاکستان و بنگلادش تقریبا رتبه یکسانی در اچ دی آی دارن
به ترتیب، رتبه های 146 و 147
ولی پاکستان از نظر سرانه درآمد ناخالص ملی، ثروتمند تره
رتبه 136 رو داره
درحالی که بنگلادش رتبه خیلی پایین تری داره، 156، یعنی 20 تا پایین تر
وقتی این نمره هارو برای درآمد و توسعه انسانی باهم مقایسه می کنیم
نمره پاکستان میشه 146 منهای 156 که میشه منفی 10
و نمره بنگلادش میشه 147 منهای 136 که میشه مثبت 11
این یعنی بنگلادش خیلی بهتر از پاکستان موفق میشه درآمدشو
به رفاه برای مردمش تبدیل کنه، از نظر سلامتی و آموزش
ایده های اقتصاد اجتماعی، بخصوص رویکرد توانایی که توسط
برنده جایزه نوبل، آمارتیا سن رهبری شده، همچنین منجر به ایجاد یک
شاخص چند بعدی فقر شده، ام پی آی
این، محرومیت از توانایی هارو اندازه می گیره
اول، ام پی آی، مردم فقیر بیشتری رو نسبت به خط فقر
به حساب میاره، بخاطر مقیاس خیلی دقیق تر اندازه گیری فقر
از اینکه فقط بر حسب پول اندازه گیری کنیم
دوم، اندازه میگیره که افراد فقیر با پولشون چیکار می تونن بکنن
بخصوص، در رابطه با بهداشت و سلامت و آموزش
و سوم، به محققین اجازه میده نیازهای ضروری تر فقرا رو بفهمن
آیا شغله؟
یا دستمزد بالاتر یا با ثبات تر؟
امنیت زمین؟
آموزش مجانی و، غذای مدرسه ای برای بچه ها؟
ام پی آی از 9 بعد استفاده می کنه، که شامل دارایی های یک خانوار،
دسترسی به آب آشامیدنی امن، مدرسه برای بچه ها و
همچنین تعداد بچه های در خانوار که فوت شده اند
که این خیلی بده
و مخصوصا چون بیشتر بچه ها از بیماری های قابل پیشگیری می میرن
مثل مالاریا
در سال 2015، 300،000 بچه در آفریقا از مالاریا می میرن
طبق سازمان بهداشت جهانی
با شامل شدن ابعاد بیشتر نسبت به شاخص توسعه انسانی
کشورها می تونن وضع خوبی در اچ دی آی، و نسبتا کمتر وضع خوبی در ام پی آی داشته باشن
بیایید دوباره به بنگلادش نگاه کنیم، کشوری که وقتی رتبه اونو در
توسعه انسانی با رتبه درآمد اون مقایسه می کنیم، عملکرد بسیار خوبی داره
طبق ام پی آی، نرخ فقر 58% داره
یادتون باشه که رتبه درآمدش 136 بود
حالا اگه بنگلادش رو با نپال مقایسه کنیم
متوجه میشیم که این کشور فقط 44% فقر داره
و یک رتبه درآمدی بسیار پایین تر، درواقع 168
آیا غیر منتظره بود؟
پس نپال بسیار در جنگیدن با فقر کارآمدتره، در ابعاد متنوعی
با درآمد ملی کمتر از چیزی که بنگلادش داره
اقتصاد اجتماعی چطور فقر رو توصیف میکنه؟
عامل اصلی به عنوان محرومیت اجتماعی، درک شده
پس، فقط به طور اتفاقی پخش نشده، بلکه مشکلی برای
گروه های خاصی از جامعه است، محرومیت اجتماعی سه عامل اساسی داره
که همدیگه رو در یک چرخه تشدید شونده تقویت می کنن
آیا این اصطلاح رو از معرفی اقتصاد اجتماعی در
هفته اول به خاطر دارید؟
دیاگرام، این پروسه رو نشون میده
یکی از عوامل در نیروهای بازار که به کسایی که منابع دارن پاداش میده و
کسایی که چیزی برای معامله ندارن رو محروم میکنه
یه عامل دیگه، اصول اجتماعیه که می تونه تبعیض امیز یا برچسب زننده باشه
برای مثال، درمورد افراد سطح پایین در هند، یا سنتیا روما در اروپا
و دولت هایی که سیاست های اجتماعی ندارن منجر به نقص در حمایت اجتماعی میشه
این نقص ها باعث محدود شدن توانایی افراد فقیر برای بیرون اومدن از فقر و
بیرون کشیدن بچه هاشون از فقر میشه
این ویدئو، اولین ارائه درباره رفاه و فقر رو به پایان می رسونه
این برای شما یک انتقاد از جی دی پی، ولی همچنین مقیاس های جایگزین برای
سنجش فقر به همراه داشت
آیا کنجکاوید که رتبه کشور شما در این مقیاس ها کجاست؟
فقط وب سایت گزارشات توسعه انسانی مربوط به
برنامه توسعه ملل متحد رو چک کنید
در ویدئوی بعدی اقتصاد نهادی فقر و رفاه رو
ارائه می کنم که روی نابرابری تمرکز می کنه