درباره هدف از آلبر کامو، ژان پل سارتر و فردریک نیچه یاد بگیریم.
یادتونه توی آخرین جلسه،
درباره فردریک نیچه و استعاره
عالی اون از شتری که
کاملا با تعلیم و تربیت بارگیری شد و
وقتی که اون شتر کامل تعلیم دید،
شتر تبدیل به شیر شد،
به یه شیر تغییر شکل داد.
شیر به دور دست ها رفت و
این اژدها رو کشف کرد،
که روی هر پولک،این کلمات "بایدها" رو داشت.
شیر، اژدها رو به قتل رسوند.
به عبارت دیگه ،شیر میگه که،
من شخص خودم هستم و قرار نیست
از ارزش های بیش از 1000 سال اطاعت کنم.
قراره که ارزش های خودم رو بسازم.
قراره که هدف خودم رو بسازم.
وقتی شیر، اژدها رو به قتل میرسونه،
شیر برای آخرین بار به یه بچه تغییر شکل میده.
بعد نیچه میگه، معصومیت، این بچه هست،
و فراموشی، یه شروع جدید،
یه بازی، یه چرخ خود نورد،
اولین حرکت، و یه آخ جون.
به عبارت دیگه، اون به یه ابرقهرمان تبدیل میشه.
شخصی که ارزش های خودش رو، هدف
خودش رو میسازه ،و کاملا مستقل زندگی میکنه.
ضمنآ، این فرایندی هست که
کارل جانگ بهش میگه منفرد سازی،
که یعنی من خودم رو به عنوان یه فرد تازه و جدید میسازم،
از قواعد و قوانین یا چیزی که
دیگران میگن، اطاعت نمیکنم.
وقتی بهش فکر میکنیم،
به نوعی مثل اینه که یه مرغ خونگی
باشی، یهویی نیست؟
خب این مرغ یهو به سمت بیرون از
آغل هدایت میشه و میگه، واو آخ جون!
عالیه، محشره، من آزادم.
نمیتونم صبر کنم، و شروع به دویدن
اطراف همه جای مزرعه میکنه.
بعد از یه مدت واسه یه ثانیه می ایسته و میگه،
"آره، درواقع این یجورایی ترسناکه ".
من آزادم، مطمئن نیستم که این ایده خوبی باشه.
بیاید ژان پل سارتر رو وارد کنیم.
ژان پل سارتر گفته که،
"ما محکوم به آزاد بودن هستیم."
فکر میکنیم که اون آزادی فوق العادست، ولی چی میشه اگه حقیقتآ
توی شیوه نیچه ای کاملا آزاد بشیم؟
یه جورایی ترسناکه چون که
یهو مجبور میشیم خودمون معنی و هدف زندگی
خودمون رو بسازیم،
چون منتظر یه شخصیت دیگه نیستیم که این کار رو انجام بده،
چه دولت، یا
مذهب، یا والدینمون یا جامعه یا هرچیزی که باشه.
ما هدف خودمون رو میسازیم،
معنی خودمون رو از این دنیا میسازیم،
و مجبوریم چراغ خودمون رو بسازیم،
همونطور که استنلی کوبریک گفته بود.
خب ژان پل سارتر این چیزای جالب رو گفته.
اون گفت، "حالا با علم، با تکنولوژی،
همه چی درک شده غیر از اینکه چطور زندگی کنیم.
هدف کلا به همین معنیه.
این واقعا به نوعی،
چیزیه که کل این کلاس راجع بهش هست.
کل این کلاس درباره یادگرفتن اینه که چطور اونطوری زندگی کنید
که یه جورایی مثل اون بچه معصوم باشه،
و ارزش های اصلی خودتون رو بسازید.
واقعا جالبه، این آلبر کامو هست،
یه فیلسوف اگزیستانسیالیستی دیگه،
یه فیلسوف اگزیستانسیالیستی فرانسوی.
همونطور که نازی ها درحین جنگ جهانی دوم پاریس رو اشغال کردن،
اون فقط داشت این کتاب فوق العاده رو تموم میکرد،
یه کتاب اگزیستانسیالیستی به اسم افسانه سیسیفوس.
در شروع کتاب افسانه سیسیفوس،
اون این سوال فلسفی رو پرسیده.
درواقع، گفت این بزرگترین سوال فلسفی هست.
چرا همه ما خودمون رو نمیکشیم؟
چرا همه ما دست به خودکشی نمیزنیم؟
زندگی خیلی پوچه،
جهان خیلی وسیعه،
ما ذره های کوچیکی توی اون هستیم.
وقتی به عظمت زمان نگاه میکنید،
ما اینجاییم واسه مختصرترین ثانیه ها،
مختصرترین لحظه ها،
کاری که انجام میدیم واقعا اهمیتی نداره.
زندگی های ما دراصل پوچ و بی معنیه،
و اگه دردناکه، چرا خودمون رو نمیکشیم؟
خب اون این سوال فلسفی خیلی سخت رو پرسید.
گفت، "تقریبا مثل سیسیفوس هست که
هرروز این سنگ عظیم الجثه رو روی کوه ببریم،
فقط واسه اینکه داشته باشیمش،
و هرشب اون سنگ قل بخوره و برگرده پایین.
این چقدر میتونه پوچ باشه؟
سیسیفوس، همونطور که احتمالا یادتونه،
یه خدای یونانی بود که یه جورایی همه
خدایان دیگه یونانی رو خیلی عصبانی کرد، که اونا گفتن،
تا ابدیت، سیسیفوس تو مجبوری که این گلوله سنگی رو
هرروز از این کوه بالا ببری فقط
واسه اینکه دوباره برگرده پایین.
من هیچ چیزی پوچ تر و
وحشتناک تر از این نمیتونم تصور کنم.
با این حال، اون این کتاب رو به اسم افسانه سیسیفوس نوشت.
خب داره راجع به چی حرف میزنه؟
گفت: "میدونی چیه؟
وقتی داری به دقت بهش فکر
میکنی، سرنوشت سیسیفوس،
اهمیتی نداره که چقدر پوچ بود، متعلق به خودش بود.
سنگش، چیز اونه.
حالا منظورش از اینکه سنگش چیز اونه چیه؟
منظورش از چیز چیه؟ منظورش اینه.
چیز اون هدفشه،
و اگه اون میتونه یه هدف از توی بردن
اون سنگ به روی کوه پیدا کنه،
مهم نیست چقدر احمقانه به نظر برسه،
مهم نیست چقدر پوچ باشه،
بعد همونطور که میگه،
این جهان از این به بعد بدون یه ارباب
واسه اون نه بی حاصل و نه پوچه.
یه نفر باید سیسیفوس رو خوشحال تصور کنه.
اینها آخرین کلمات کتابش هستن،
افسانه سیسیفوس.
با گفتن این شروع کرد،
"واو، زندگی خیلی وحشتناک و پوچ هست"
و در آخر اون گفت، واو
اگه بتونی یه معنی و هدف
از توی این جهان بی کران پیدا کنی،
حتی اگه کار کوچیکی واسه انجام دادن
داشته باشی، میتونی خوشحال باشی.
این واقعا یه عامل کلیدی توی
چهارچوب بندی منظور ما از هدف هست،
و بعدا بیشتر به این میپردازیم،وقتی
که، برای مثال، راجع به یه
نگهبان ناسا صحبت میکنیم که،
وقتی جان اف کندی بهش نزدیک شد،
و جان اف کندی گفت، "سلام.
من جان کندی هستم، چیکار میکنی؟
اون گفت، "خب آقای رئیس جمهور،
من دارم کمک میکنم یه انسان رو روی ماه بفرستیم.
همه میتونن یه شغل داشته باشن، میتونن زندگی داشته باشن،
میتونن یه جورایی یه معنی از توی
کاری که انجام میدن بیرون بکشن،
این چیزی بود که آلبر کامو میگفت.