چه جور آشپزی هستین؟
چند سال پیش، خودم رو توی هایدلبرگ آلمان پیدا کردم.
و شهر هایدلبرگ و شهر منهایم، که شهرهای مجاور هم هستن،
ازم خواستن باهاشون درباره هدف توی زندگی صحبت کنم.
البته، توی بحث کلیشه ای هدفم توی زندگی هستم، هدف واسه تو خوبه
و فلان و بهمان، و روی این بخش مغز تاثیر میذاره و فلان و بهمان.
و بعد یه نفر بعداز چند دقیقه دستش رو بالا برد و گفت، اتفاقا،
دکتر استرچر، این یارو، آدولف هیتلر یه هدف داشت، نداشت؟
درواقع، یه هدف متعالی داشت.
احتمالا حاضر بود بخاطر هدفش بمیره.
خب اون قضیه اش چطوریه؟
و من مجبور بودم واسه یه لحظه وایسم و بهش فکر کنم.
میخواستم بگم نه اون هدفی نداشت، ولی
اون قطعا یه هدفی داشت.
خب،میخوام راجع به این صحبت کنم چون ممکنه هدف هایی داشته باشین که از مفید بودن
واسه بشریت و واسه نژاد انسان، منعکس بشه.
واقعا میخوام کمی بهش بپردازم و دربارش حرف بزنم،
خصوصآ وقتی درباره دلایلی که برامون اهمیت دارن حرف میزنیم.
این سورن کی یرکگارد هست.
سورن کی یرکگارد به همراه فردریک نیچه به عنوان پدران
فلسفه اگزیستانسیالیستی در نظر گرفته شدن.
و همونطور که توی جلسه قبلی گفتم، خیلی از اگزیستانسیالیست ها، آتئیست بودن.
به خدا باور نداشتن، فکر میکردن ما یه ذره خیلی کوچیک توی جهان، یا
یه میلی ثانیه کوتاه از زمان هستیم.
واقعا اهمیتی نداریم و باید هدف خودمون رو توی زندگی پیدا کنیم.
سورن کی یرکگارد خیلی متفاوته.
توی دانمارک بزرگ شد، میگفت، من یه مسیحی پروپا قرص هستم.
درواقع، من یه مسیحی راسخ هستم، من از کسایی مثل ابراهیم
متعجبم که خدا مثل این داستان انجیلی بهشون گفته، و
اون تنها پسرش اسحاق رو به قله کوه میبره،
و خدا میگه، ازت میخوام پسرت رو به قتل برسونی.
و ابراهیم عملآ میخواد این کار رو انجام بده و یه چاقو بیرون میاره و
حاضر میشه پسرش رو به قتل برسونه و بعد خدا میگه، دراصل فراموشش کن.
این یه داستان طولانیه، ولی سورن میگه این مردم شوالیه های ایمان بودن.
حاضر بودن بخاطر ایمانشون هرکاری انجام بدن.
مردم حوالی دانمارک، اصلا با ایمان نیستن.
اصلا شبیه ابراهیم نیستن.
اون ایمان واقعیه.
اون چیزیه که من باورش دارم.
و درواقع، سورن کی یرکگارد گفته، چیز اینه که یه واقعیت رو پیدا کنید که واقعیت واسه من
اینه که این ایده رو پیدا کنم که میتونم زنده بمونم و بمیرم.
این چیز واقعا قدرتمندیه.
به عبارت دیگه، میخواست یه هدفی توی زندگی پیدا کنه که اونقدری
قوی باشه که اون حاضر باشه بخاطرش زندگی کنه یا بمیره.
درواقع یه تحقیق فوق العاده هست که به تازگی بیرون اومده.
بطنی، یادتونه، قشر پیش پیشانی بطنی ما که بخش خیلی خاصیه؟
همچنین یه بخش دیگه از مغز هست که بهش قشر پیش پیشانی پهلویی فوقانی
میگن که بیشتر با تبادلات مواد مرتبط هست.
مثلا هزینه انجام این کار چیه؟
چیزایی که قراره ازش یاد بگیرم چی هستن، و چیزایی که
قراره واسشون هزینه کنم چیا هستن؟
و تعاملات بین این بخش از مغز که با افکار هدفمند مرتبط هست، این قشر
پیش پیشانی بطنی، با این بخش مادی مغز
چی هستن؟
و چیزی که راجع به این تحقیق واقعا جالبه، اینه که
اونا یه گروه از مجاهدین اسلامی پاکستانی رو برداشتن،
و درواقع واسه اینکه به این تحقیق بپردازن، این سوال رو پرسیدن،
جهاد مسلحانه باید علیه دشمنان مسلمانان انجام بشه.
و این افراد روی یه مقیاس از 1 تا 7، اصولآ میگفتن من همه جوره هستم،
حاضرم بخاطر این بجنگم و بمیرم.
به سورن کی یرکگارد فکر کنید.
باید یه دلیل واسه چیزی که حاضریم براش زندگی کنیم و بمیریم پیدا کنیم.
این افراد حاضر بودن بخاطر دلیلشون، این دلیل مجاهدینی زندگی کنن و بمیرن.
بعد اونا رو توی ام آر آی، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی عملکردی، گذاشتن.
خب دقیقا، سرهای اونا رو پایین انداختن، اونا رو توی ام آر آی گذاشتن و
ازشون خواستن تا ارزیابی کنن که درباره این عبارت چقدر احساس قوی دارن،
جهاد مسلحانه باید علیه دشمنان مسلمانان انجام بشه.
و همونطور که میگفتن، من واسه این حاضرم بجنگم و بمیرم،
جریان خون بیشتری به قشر پیش پیشانی بطنی، این بخش از مغز درست
بالای اینجا میرفت، و جریان خون کمتری به هزینه های مادی میرفت.
حالا چیزی که فهمیدیم اینه که چیزی که سورن کی یرکگارد در دهه1800 دربارش حرف میزد،
و حالا نوین ترین علوم درک میکنن اینه که یه اتفاقاتی در اینجای مغز می افته
که هدف ما درواقع هزینه های مادی هدف رو
با اهمیت تر میکنه.
و اگه کاملا توی هدفمون درگیر بشیم این اتفاق باید بی افته.
من این رو شبیه به یه شخص میدونم که میره تو آشپزخونه و میگه، میدونی چیه،
میخوام یه چیزی بپزم.
ولی هیچوقت یاد نگرفته آشپزی کنه،هیچوقت سردرنیاورده که چطور آشپزی کنه و
واسش هم مهم نیست.
این شخص میگه نیازی ندارم یاد بگیرم که چطور آشپزی کنم،
میدونی بعدش چی میشه؟ اتفاقای خوبی نمی افته!
پس اگه نمیدونین چطور آشپزی کنین، اصولا باید از آشپزخونه دور بمونین،
این چیزیه که سعی دارم بگم.
بعد یه افرادی هستن که میدونن چطور آشپزی کنن ولی
توی آشپزی ماهر نیستن، یه جورایی مثل من هستن و
شاید خیلی از شماها اینطور باشین، من به یه دستور پخت نیاز دارم.
به یه کتاب آشپزی نیاز دارم، و اون کتاب آشپزی درواقع میتونه به نوعی،
استعارتآ، از یه متن مذهبی باشه.
تو این مورد کتاب آشپزی ممکنه انجیل باشه.
ممکنه قرآن باشه.
ممکنه تورات باشه.
ممکنه خیلی کتابهای دیگه درباره دانایی از بودا یا بقیه افرادی باشه
که ما داریم راجع بهشون یاد میگیریم، از کارشناس ها یاد میگیریم.
و بعد یه شخص هست که آشپزه، یه شخص که آموزش دیده و مطالعه کرده
و یادگرفته که چطور یه آشپز بشه.
دیگه به کتابای آشپزی نیازی ندارن.
ادامه میدن و غذاهای خودشون رو درست میکنن.
کلی زمان صرف کردم تا یاد بگیرم دنیای واقعی چطور زندگی میکنه و حالا میتونم یه آشپزباشم.
به عبارت دیگه،حالا میتونم هدف خودم روبسازم.
اگه تصمیم گرفتید بگید که من وقت کافی ندارم که اون شیر باشم،
وقت کافی ندارم واسه اینکه اون کسی باشم که همه ارزش های خودم رو میسازم.
درواقع، یه نفر ممکنه این نظر رو بده که هیچکس واقعا نمیتونه.
این آرزوی اوبرمن بودن و سوپرمن بودن که این شخص بچگانه
بی گناه، خالی از هر ارزش دیگه ای باشید، احتمالا کاملا غیرواقعیه.
صراحتآ فکر میکنم این یکم غیرواقعیه.
درحقیقت این یه انتقاد از فیلسوف های اگزیستانسیالیستی هست.
یه جورایی میگه، یا سوار اتوبوس هستی یا سوارش نیستی.
همچنین یه سوپرمن جدید و تعلیم دیده که تمام ارزش های
رایج جامعه رو رد میکنه هستید، یا یه جورایی این زنبوری هستید که
اساسآ فقط کاری که جامعه بهتون میگه که انجام بدین رو دنبال میکنید.
به نظر من یه چیزی بین ایناست، و اون چیز بین اینا درواقع
اینه که یادبگیریم چطور از این کتاب آشپزی ،خوب استفاده کنیم.
و یکی از این اصول اصلی توی همه کتابهای آشپزی، به عبارت دیگه،
همه کارشناس ها، همه فیلسوف ها توی مذاهب مختلف، احتمالآ چیزیه
که بهش قانون طلایی میگن.
اگه این کتاب آشپزی رو باز کنیم و به قانون طلایی نگاه کنیم، ساده هست،
با دیگران همون طوری رفتار کن که میخوای باهات رفتار کنن.
درواقع این خیلی پرمحتواست.
خیلی ساده به نظر میرسه، احتمالا توی مدرسه ابتدایی یادش گرفتید، ولی
با دیگران همون طوری رفتار کن که میخوای باهات رفتار کنن،
واقعا واسه همه متن های مذهبی اصلی که میتونیم دنبال کنیم اساسی هست.
و اگه دنبالش کنیم،همونطور که شروع به فکر کردن درباره هدف خودمون میکنیم،
احتمالا ما رو راهنمایی میکنه.
یه بخش دیگه هم هست که من واقعا خیلی ازش خوشم میاد و بهش
قانون طلایی معکوس میگن، با خودت جوری رفتار نکن که با دیگران نمیکنی.
به عبارت دیگه، با خودتون هم مهربون باشین، با بقیه مهربون باشین.
ولی در همین زمان با خودتون مهربون باشین، به خودتون زیاد سخت نگیرید.