سلام بچه ها، دوباره به محیط تجارت جهانی خوش اومدین
این ادامه واحد ششم خواهد بود
این بخش اول از واحد ششم خواهد بود که در اون می پرسیم تجارت تا چه اندازه
در دنیا آزاده، و آیا تجارت آزاد تره، یا مدیریت شده یا تجارت کاملا آزاد
همونطور که می تونید از این آخرین جدول یا گرافی که نشون دادم ببینید
این 67 سال گذشته دوره تغییرات شدید بوده
این یه گراف دیگه از تعرفه هاست که نشون میده
تعرفه ها از اواخر دهه 40 به بعد شدیدا کاهش داشته
همونطور که قبلا دیدیم یه رابطه ای بین افزایش در
تجارت جهانی یا واردات و صادرات و کاهش تعرفه ها هست
و همچنین با افزایش در تولید ناخالص داخلی هم مرتبط هست
اگه از یکی از واحدهای گذشته به خاطر داشته باشید، در اواخر دهه 40 یک توافقنامه
امضا شد، با پایان جنگ جهانی دوم، که بهش موافقت‌نامه عمومی تعرفه و تجارت یا
یا "گت" گفته میشه که تبدیل شد به سازمان تجارت جهانی
قبلا نشون دادیم که در 1990 به صورت یک نهاد واقعی
شکل گرفت که می تونه به حل جدال ها و درگیری ها کمک کنه
برای مثال، وقتی که این چیزها در توافقنامه ها یا فرایند های تجاری پیش میاد
این جدول یا گراف همچنین یک چیز خیلی جذاب رو نشون میده
با این خطوط خاکستری تعداد
توافقنامه های تجاری امضا شده در هر سال رو نشون میده
و می بینیم که در دهه 90 واقعا شروع به افزایش کرده
سال هایی رو دیدیم که در اون ها بیش از 40 قرارداد تجاری
منطقه ای یا نوع دیگه امضا شده
خب پس "گت" یه جور قرارداد تجاری جهانیه و
سازمان تجارت جهانی به عنوان اسمش نشون میده که یک نهاد جهانیه
همه کشورها عضو اون نیستن ولی
اکثریت کشورهای دنیا عضو سازمان تجارت جهانی هستن و
این خط سیاه نشون دهنده تعداد اعضای جدیدیه که
پای "گت" رو در هر سال امضا کردن یا عضو سازمان تجارت جهانی شدن
پس سوالی که ممکنه از خودتون بپرسید اینه که اگه توافقنامه تجارت جهانی
یا "گت" و سازمان تجارت جهانی هستن
چرا مناطق اقلیمی، قاره ها، گروه هایی از کشورها
یا حتی جفت هایی از کشورها قراردادهایی برای خودشون امضا می کنن؟
اگه دنیا داره با پایین آوردن تعرفه ها موافقت می کنه
چرا می بینیم گروه های منطقه ای تصمیم می گیرن همین کارو انجام بدن؟
و جوابش می تونه یه جورایی پیچیده باشه
ولی اگه بخواییم ساده بگیم حقیقت اینه که "گت" و
سازمان تجارت جهانی با اینکه پوشش جهانی دارن
نمیگن که همه کشور های دنیا باید تعرفه های خودشون رو پایین بیارن
قرارداد ها و معامله های خاصی رو پوشش میده
و فقط تا حدودی پیش میره
این قرارداد های تجاری منطقه ای تمایل دارن معامله های تجاری رو
در یه سری مناطق یا بلوک های تجاری به یه سطح بالاتر یا متفاوت ببرن
پس این یه راه دیگه برای به تصویر کشیدن شماری از قرارداد های
جدید تجاریه و دیدن اینکه شاید، دوباره،
می بینیم که از دهه 90 به بعد قرارداد های منطقه ای افزایش داشته اند
و اتفاقی که اینجا افتاده، این خطوط قرمز اینجا نوبت های
مذاکرات "گت" و سازمان تجارت جهانی در دنیا رو نشون میدن
و همونطور که می بینید این توافق ها یا صحبت ها یا
مذاکرات در بعضی جاها سقوط کردن
در زمان هایی، برای مثال در گذشته اخیر در 2008
یکی از این مذاکرات جهانی شکست خورد و
دیگه توافق بیشتری صورت نگرفت
هیچ سطح جدیدی از تعرفه ها پایین نیومد
و خب چون خیلی برای همه دنیا یا همه کشورها
سخته که باهم به توافق برسن، یه جورایی راحت تره که
بخش های منطقه ای باهم به توافق برسن
همچنین بین این مناطق رقابت هست
پس برای مثال اتحادیه اروپا یک قرارداد تجاری منطقه ایه
این در واقع از یک قرارداد فراتر رفته
بهش واقعا یک اتحاد سنت ها میگیم، چون اجازه میده
جریان آزاد مهاجر و سرمایه وجود داشته باشه
ولی این همچنین یک قرارداد تجاری منطقه ایه
و اجازه میده کشورهای اروپایی رقابتی تر باشن و
و یه جورایی جاهای دیگه دنیا رو مثل آسیا و آفریقا رو
مجبور کرده که بخش های تجاری رقابتی ایجاد کنن
این یه نقشه است که تعدادی از اتحادیه های تجاری توافقی رو نشون میده
یا بلوک های تجاری که در اطراف دنیا امضا شده
اینجا با این رنگ آبی بلوک آمریکای شمالی نشون داده شده
که توسط توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالی تشکیل شده
و این قرارداد که در اوایل دهه 90 امضا شده از جنبه های زیادی
پاسخی به قدرت در حال رشد اتحادیه اروپا با واحد پول یورو بود
و قدرت تجاری که وجود داشت بخاطر اینکه کشورهای داخل
اتحادیه اروپا می تونستن از هزینه های کار پایین تر بهره مند بشن و می تونستن
انواع کارهای رقابتی انجام بدن و تصمیماتی بر اساس مزیت نسبی بگیرن
پس مناطق آمریکای شمالی تصمیم گرفتن با بستن
قرارداد تجارت آزاد به اون پاسخ بدن
و می بینیم علاوه بر اون قرارداد های منطقه ای
این همون توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالیه که بهش اشاره کردم
و کشور های منفردی مثل مکزیک رو می بینیم که قرارداد های تجارت آزاد خودشون رو می بندن
و اون قراردادها از قرارداد های منطقه ای فراتر میره
مکزیک درواقع کشوریه در دنیا که بیشترین تعداد
قرارداد های تجارت آزاد رو امضا کرده
قرارداد های تجارت آزاد با کشورهایی مثل شیلی یا
اسرائیل یا ژاپن داره
و خب اینا اساسا مزاکرات یک به یک بین کشورها هستن، برای
مدیریت تجارت در سطح دو کشور در یک صنعت خاص
برای کالاهایی خاص و در بازار مخصوص و
سعی شده شرایط برد-برد همونطور که قبلا گفتیم برای
هر کشور به دست بیاد تا برای اقتصادشون و در نهایت شهروندانشون مفید باشه
و در دنیای امروز از این چیزا زیاد می بینیم
قرارداد های تجارت آزاد رو می بینیم که بین کشورها به امضا میرسه
می بینیم که قرارداد های تجاری منطقه ای امضا میشه و می بینیم که دوباره مذاکره میشن
و بخش های جدید توافقنامه به روز رسانی میشه
و همچنین می بینیم سازمان تجارت جهانی سعی داره
مذاکرات جهانی به وجود بیاره
همه این کشورها میخوان برنده باشن و خب
با اینکه درباره شرایط برد-برد حرف زدیم هنوز هم بعضی کشورها حس می کنن یا
شاید واقعا بازنده هستن، بسته به بعضی محصولات یا دوره های زمانی
خب پس دلیلش اینه که تجارتشون رو
به این شکل مدیریت می کنن
کاری که می کنن اینه که شاید از طرف صنایع داخلی یا
بازارها فشار بهشون وارد میشه تا به سطوحی از حمایت ادامه بدن
چون کشور مقابل در توافقنامه تجاری هم ممکنه
همچنین تعدادی بازار یا صنعت حمایت شده داشته باشه
خب برای مثال اگه یادتون باشه درباره شکر در ایالات متحده حرف زدیم
و حمایتی که از کشاورزان شکر در ایالات متحده
با استفاده از تعرفه ها شده
این یک مثال از انواع تمایلاتیه که در این قراردادها
از اون ها حمایت میشه، پس برای اینه که زمان می بره تا به توافق برسن و تجارت
کاملا آزاد هم نیستن free trade.
بهتر میشه اگه بجای توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالی
بهش بگیم توافقنامه تجارت آزاد تر آمریکای شمالی
و در بخش بعدی کمی بیشتر درباره عمقش حرف می زنیم
خیلی ممنونم