خوب امروز به بحث عرضه و تقاضا ادامه میدهیم
این هفته یکجورایی هفته مقدماتی است
یکجورایی در مورد عرضه و تقاضا صحبت کردیم
و شما به درستی سریعا به این سوال رسیدید که این منحنی ها از کجا ناشی میشوند
و این موضوعی است که هفته آینده شروع میکنیم
اما امروز میخواهم که کمی بیشتر
اینکه چه چیزی شکل منحنی های عرضه و تقاضا را مشخص میکند، صحبت کنم
و در مورد یک شمای کلی از چگونگی اندیشیدمان
تعامل عرضه و تقاضا در بازار
و اینکه چه چیزی میزان پاسخ دهی افراد و شرکت ها به قیمت ها را مشخص میکند، تفکر کنیم
خوب چیزی که دفعه پیش در موردش صحبت کردیم...
و حواستون باشه که همه باید جزوه داشته باشید
که وقتی وارد شدید باید از انتهای کلاس بر میداشتید
پس همه باید جزوه داشته باشند
ما دفعه پیش در مورد یکجورایی تاثیرات کیفی...
نسخه کیفی الگوی عرضه و تقاضا صحبت کردیم
در مورد این صحبت کردیم که اگر منحنی عرضه تغییر کند چه اتفاقی میافتد
اگر منحنی تقاضا تغییر کند چه اتفاقی میافتد
در این مورد صحبت کردیم که هردو شوک به عرضه و تقاضا میتواند به افزایش بها بیانجامد
اما میتواند تاثیرات متفاوتی روی کمیت و دیگر چیزها داشته باشد
چیزی که در موردش صحبت نکردیم گستره ی این تاثیرات است
من اعدادی از خودم در آوردم
روی گراف ها گذاشتمشان
اما در مورد منشا اندازه این تاثیرات صحبت نکردیم
و منشا آنها شکل منحنی عرضه و تقاضا است
و این چیزی است که امروز در موردش صحبت میکنیم
اینکه چه چیزی شکل منحنی عرضه و تقاضا را تعیین میکند
این موضوع اصلی بحث جلسه امروز است
امروز هم از نقطه نظر نظری چیزی که شکل منحنی ها را تعیین میکند
و از نقطه نظر تجربی هم در مورد چگونگی پیدا کردن آنچه منحنی عرضه
و تقاضا را تعیین میکند، از جانب اقتصاددان ها صحبت خواهم کرد
خوب برای بحث در موردش بیاید با شکل 3-1 شروع کنیم
که یکجورایی دیاگرام بازار استانداردی است که دفعه پیش داشتیم
که درش در نقطه e1 یک تعادل ابتدایی داریم
با بهای ابتدایی P1 و مقادیر ابتدایی Q1
تعادل در اینجا به ثبوت رسیده است
چون در آن بهای P1 مصرف کنندگان Q1 واحد تقاضا دارند
و عرضه کنندگان نیز تمایل به عرضه Q1 واحد دارند
پس این یک تعادل به ثبوت رسیده است
حالا در عرضه تغییر داریم
جلسه پیش در مورد کمیابی گوشت خوک صحبت کردیم
این باعث تغییر منحنی عرضه به داخل میشود
پس منحنی عرضه تا S2 بالا میاید
در این بهای جدید در ابتدای فزونی تقاضا خواهیم داشت
اما به سرعت بها افزایش پیدا میکند
تا آن فزونی تقاضا را خنثی کند
و در نهایت به تعادل جدیدی با بهای بالاتر در P2
و مقادیر کمتر در Q2 میرسیم که به نقطه تعادل جدیدی در e2 به دست میدهد
و جلسه پیش در مورد این مفصل صحبت کردیم
این بار میخوام در مورد این صحبت کنم که چه چیزی
اندازه این تغییر از Q1 به Q2
و آن افزایش بها از P1 به P2 را تعیین میکند
تعیین کننده است کشسانی ...
عرضه و تقاضا است
کشسانی عرضه و تقاضا یعنی به چه میزان عرضه و تقاضا پاسخدهی دارند ؟
چه میزان مقادیر عرضه شده و مقادیر تقاضا شده
در زمان تغییر بها پاسخدهی دارند
زمانی که میگوییم تقاضا چقدر کشسانی دارد
منظورمان این است که مقادیر تقاضا شده به چه میزان حساس به بها است
یا اینکه شیب آن منحنی تقاضا چیست ؟
بنابراین شیب منحنی تقاضا حساسیت
مقادیر تقاضا شده به بهایی است که مصرف کنندگان با آن روبرو میشوند، است
و این میزان پاسخدهی بازار را تعیین میکند
خوب بهترین روش دیدن این موضوع...
در اقتصاد بهترین راه تفکر در مورد چیزها رفتن به بیشینه هاست
باید به خاطر داشته باشید که که بیشینه ها در دنیای واقعی وجود ندارند
اما ابزار آموزشی مفیدی است
که بیشینه ها را در نظر بگیریم
خوب بیاید یک مورد بیشینه را در شکل 3-2 در نظر بگیریم
بیاید یک تقاضای کاملا غیرکشسانی را در نظر بگیریم
تقاضای کاملا غیرکشسان
که درش هیچ کشسانی تقاضایی وجود ندارد
این به این معناست که تقاضای محصول
هرچه که بها باشد، تغییر نمیکند
بنابراین تقاضای کاملا غیرکشسان
یعنی جایی که تقاضا برای محصول بدون هرچه که بها باشد تغییر نمیکند
این باعث میشود که در مقادیری مشخص یک منحنی تقاضای عمودی داشته باشیم
این نشان میدهد که بدون توجه به بها
مردم همیشه مقادیر Q را تقاضا میکنند
کسی میتونه بهم بگه که چه چیزی باعث میشود که تقاضا
کاملا غیرکشسان شود ؟
در چه نوع شرایطی
تقاضا... هیچوقت کاملا غیرکشسان نمیشود...
نسبتا عیر کشسان شود
بله ؟
تماما به جایگزینان ارتباط دارد
زمانی که جایگزینی وجود نداشته باشد وقتی به جای دیگری نتوان رفت
مهم نیست که بها چقدر است
زمانی که جایگزینی وجود نداشته باشد
تقاضا کاملا غیر کشسان میشود
چون باید مقادیر Q را داشته باشید
مهم نیست که بها چقدر است
چون جایگزینی برای آن محصول وجود ندارد
بنابراین بنابر هر دلیلی اگر مقادیر Q را از آن محصول بخواهید
بدون توجه به بها همیشه مقادیر Q را خواهید خواست
بنابراین محصول کاملا غیر کشسان داریم که هیچ جایگزینی ندارد
و درش هرچه که شود همیشه مقادیر Q را میخواهید
کسی میتونه یه مثال بزنه ؟
هیچ محصول کاملا غیر کشسانی در جهان وجود ندارد
اما چه نوع محصولاتی هستند که ...
بله ؟
داروها
خوب، لزوما نه تمام داروها
مثالی از داروها بزنید که کم و بیش غیر کشسان هستند
اسم تخصصی پزشکی اش رو نمیخوام
چه نوع درمان هایی هستند ؟
مثلا شاید سکته قلبی ؟
بله، چیزی که به شکلی زندگی را نجات میدهد
بهترین چیزی که معمولا استفاده میکنیم، انسولین برای دیابتی هاست
دیابتی ها بدون گرفتن انسولینی که دیابتشان را مدیریت میکند، میمیرند
این به نظر چیزی میاید که جایگزین زیادی برایش وجود ندارد
جایگزینش مرگ است
بنابراین اساسا اینجا جایی است که تقاضا نسبتا غیر کشسان است
یا پیوند قلب
وقتی که پیوند قلب یا هر نوع پیوندی دارید باید داروهایی مصرف کنید
تا عضو پیوند زده شده را پس نزنید
اینگونه تقاضای دارویی باید خیلی غیرکشسان باشد
مثال داروهای کشسان، میریم سراغ مثال مورد علاقمان
ویاگرا
چیزی است که فکر میکنید احتمالا بتونید بدون وجودش به بقا ادامه دهید
و در اساس
اگر هزینه زیادی بطلبد مردم ویاگرای کمتری خواهند خواست
در مقایسه با بهای کمتر
بنابراین کشسانی با جایگزینی در ارتباط است
و این تعیین کنند تقاضای غیر کشسان است
خوب حالا زمانی که به عرضه شوک وارد میشود چه اتفاقی برای تقاضای غیر کشسان میافتد؟
زمانی که عرضه کاهش پیدا میکند چه اتفاقی میافتد ؟
خوب در این مورد هیچوقت فزونی تقاضا نمیتواند وجود داشته باشد
چون تقاضا تغییر نمیکند
بنابراین تنها اتفاقی که میافتد افزایش بها است
زمانی که تقاضای غیرکشسان داریم و عرضه با شوک مواجه میشود
تنها اتفاقی که میافتد افزایش بها
و هیچ تغییری در مقادیر است
بنابراین در تقاضای غیرکشسان مقادیر در برابر افزایش بها تغییر نمیکند
تنها بها بالا میرود
شوک در عرضه تنها بها را بالا میبرد
حالا بیاید برعکسش را در نظر بگیریم
بیاید به شکل 3-3 نگاه کنیم
و تقاضای کاملا کشسان
تقاضای کاملا کشسان تقاضایی است که درش مصرف کنندگان
اساسا اهمیتی به مقادیر نمیدهند
و تنها متوجه بها هستند
به این معنا که جایگزین نامتناهی برای محصول وجود دارد
محصولی با تقاضای کاملا کشسان
محصولی است که در اساس جایگزین های بی نقصی برای آن وجود دارد
محصول غیرکشسان محصولی است که هیچ جایگزینی ندارد
محصول کاملا کشسان محصولی است که جایگزینهای بی نقصی برایش وجود دارد
به معنای واقعی کلمه...
از لحاظ فنی اگر محصولی کاملا به شکل کشسان تقاضا شود
آن محصول و جایگزینش کاملا برای شما فرقی نخواهد کرد
اگر کاملا برایتان فرقی نکند
اگر بها کوچکترین تغییری کند
به سرعت محصول را عوض خواهید کرد
پس بها نمیتواند تغییر کند
مثالش چیست ؟
دوباره میگویم هیچ مثال بی نقضی از محصولی کاملا کشسان وجود ندارد
بله ؟
آبنبات
چی ؟
آبنبات
باشه
آدامس ریگلیز را داریم
من از آدامس نعنای بدون قند خوشم میاد
اربین و اکلیپس هم داریم
میرم به مغازه و همه تقریبا به یک قیمت هستند
اگر اربیت گرانتر از اکلیپس بود من اکلیپس را میخرم
مشابه هم هستند
آدامس نعنایی هستند
تفاوتی ایجاد نمیکند
بنابراین تقریبا بها مشابه است
بنابراین اساسا اگر اکلیپس بخواهد...
اما اگر بر عرضه شوک وارد شود
مثلا بگیم... نمیدونم مواد اولیه یکسانی دارند
اما بیاید مثلا بگیم اکلیپس مواد اولیه جادویی ای دارد
و مثلا بگیم که مواد اولیه جادویی اکلیپس گرانتر شود
بنابراین منحنی عرضه به بالا تغییر میکند
خوب اکلیپس نمیتواند با افزایش بهای خود پاسخ دهد
چون آدامسم را به اربیت تغییر دادم
یا معمولا به مکدونالد و برگرکینگ فکر میکنیم
جایگزینی بی نفص کمتری دارند
اما تقریبا بی نقص هستند
اگر مکدونالد برای هر همبرگر 10 دلار بخواهد
دیگر به آنجا نخواهید رفت
به برگر کینگ خواهید رفت
بنابراین اگر برای یک تامین کننده شوک عرضه رخ دهد
برای تامین کننده ای که با منحنی تقاضای کاملا کشسانی روبرو است
نمیتوانند بهای خود را افزایش دهند
چون مردم تغییر محصول میدهند
بنابراین کمیت بسیار سقوط میکند
چون اگر من آدامس اکلیپس عرضه میکنم
و ناگهان تولید آدامس اکلیپس بسیار هزینه بر شود
و من نتوانم بهای خود را افزایش دهم چون تمام بازار خودم را به اربیت خواهم باخت
میزان خیلی کمتری اکلیپس تولید خواهم کرد
چون الان دارم پول از دست میدهم
بنابراین در تقاضای کاملا غیرکشسانی
کمیت تغییری نکرد
اما در مورد تقاضای کاملا کشسان تغییر بزرگی در کمیت مشاهده کردیم
بنابراین در کل
چیزی که تغییر در مقادیر را در پاسخ به تغییر در بها تعیین میکند
کشسانی است
عموما جایی بین این دو مورد هستیم
کسشانی کامل و غیرکشسانی کامل
و چیزی که تغییر در بها را تعیین میکند
کشسانی بهای تقاضا با نماد اپسیلون است
که برابر خواهد بود با درصد تغییر در مقادیر
بر روی هر درصد تغییر در بها
یا به بیان ریاضیاتی dQ/dP
بنابراین اساسا تغییر درصد در مقادیر
بر روی درصد تغییر در بها
پس برای مثال اگر برای هر 1 درصد تغییر در بها
کمیت 2 درصد افت کند
میرسیم به کشسانی بهای تقاضای منفی 2
کشسانی بهای تقاضا برابر است با تغییر درصد کمیت
بر روی تغییر درصد بها
بنابرای تقاضای غیرکشسان برابر است با اپسیلون 0
زمانی که بها تغییر میکند تغییری در کمیت ایجاد نمیشود
تقاضای کاملا کشسان برابر است با اپسیلون منفی بی نهایت
هر اپسیلون تغییری در بها به تغییر بینهایت منفی ای در مقادیر خواهد انجامید
اگر سعی کنید بها را افزایش دهید کمیت به سرعت به سمت صفر میرود
بنابراین کشسانی بهای تقاضا معمولا بین 0 و منفی بینهایت است
و هرچه بیشتر باشد
کمیت در زمان تغییر بها بیشتر تغییر خواهد کرد
سوالی هست ؟
بله ؟
اون فرمول نبایل dQ/dP ضرب در P/Q باشد ؟
چون dQ/dP فقط به تغییر کمیت در قبال تغییر بها اشاره دارد
و نه لزوما درصد تغییر
بله درست میگید
میخواستم به محاسباتم خیلی زرق و ورق بردم
درست میگید
بیاید با فرمول غیرمحاسباتی جلو بریم
هیچوقت نباید از یادداشت هایم منحرف بشم
پس بیاید با فرمول غیرمحاسباتی جلو بریم
خوب، سوالی دیگری هست ؟
بسیار خوب
بنابراین این اساسا کشسانی است
این کشسانی خواهد بود
یک نکته جالب در مورد کشسانی
قرار نیست تا چند جلسه بعد به نظریه تولیدکنندگان بپردازیم
اما به عنوان یک چشمه ای از نظریه تولیدکنندگان
بیاید به این مورد بپردازیم که کشسانی چطور پولی که
تولیدکنندگان از فروش محصولشان بدست میاورند را تعیین میکند
خوب اگر تولید کنند مقدار Q محصول با بهای P بفروشد
بنابراین درآمد با نماد R میشود بها ضرب در کمیت
میزان پولی که تولیدکننده ای زمان فروش محصولاتش بدست میاورد
درآمدش
این سودش نیست
سود را نداریم
تنها پولی است که در میاورد نه پولی که در نهایت به خانه میبرد
داریم از هزینه ساخت محصول چشم پوشی میکنیم
میزان درآمد کلی اش بها ضرب در مقدار است
خوب بعد میتوانیم که بگوییم که تغییر در درآمد با توجه به بها
چیست ؟
برابر است با Q بعلاوه دلتاQ
بگذارید اینطور بگم تا محاسباتم روشن شود
بعلاوه P ضرب در دلتا Q روی دلتا P
درآمد با توجه به بها اینگونه تغییر میکند
یا به عبارت دیگر با استفاده از فرمول کشسانی
دلتا R روی دلتا P
برابر است با Q ضرب در 1 بعلاوه اپسیلون
به عبارت دیگر این نشان میدهد که
اگر تولید کننده باشید
و دارید تصمیم میگیرید که اگر بها را افزایش دهید
باعث افزایش درآمد میشود یا خیر ؟
این تماما وابسته به کشسانی است
اگر کشسانی بین 0 و منفی 1 باشد
بنابراین افزایش بها به افزایش درآمد می انجامد
اگر کشسانی بالاتر از منفی 1 باشد
بالابردن بها باعث کاهش درآمد خواهد شد
معمولا با مسائلی روبرو میشوید که میگویید
چرا انقدر برای این محصول طلب میکنند یا اینکه باید بها را افزایش دهند یا خیر
این تماما موضوع کشسانی تقاضا است
کشسانی تقاضا تعیین میکند
که آیا با افزایش بها پول بیشتری به دست میاورند
با با افزایش بها پول از دست میدهند
برای آدامس اکلیپس کشسانی تقاضا خیلی بالاتر از منفی 1 در ارزش خالص است
بنابراین با افزایش بها پول از دست خواهند داد
اگر مقادیر حاضر اکلیپس را حفظ کنند با هر پنی ای که بالا ببرند، پول از دست خواهند داد
در مورد انسولین با هر پنی ای که افزایش میدهند پول به دست میاورند
بعد ممکن است بگویید پس چرا بهای انسولین نامتناهی نیست
و بهای آدامس اکلیپس 0 نیست
خوب این چیزی است که در چند هفته آینده در موردش صحبت خواهیم کرد
چون در ارتباط با هزینه تولیدش است
اما در نهایت این چیزی است که تعیین خواهد کرد
تولید کنندگان زمان تغییر بها چه مقدار پول کسب میکنند
سوالی هست ؟
خوب حالا، به این شکل در مورد
شکل عرضه و تقاضا فکر میکنیم
شکل عرضه و تقاضا از طریق این کشسانی ها تعیین میشوند
حالا به این نکته باید بپردازیم که بسیار خوب
این کشسانی ها را از کجا بگیریم ؟
و این موضوع اصلی اقتصاد تجربی است
و تخمین این نوع کشسانی است
تخمین اینگونه کشسانی‌ها
یکی از ابتدایی ترین تمایزاتی که من
در کلاس ها بین اقتصاد نظری و اقتصاد تجربی قرار میدهم
این است که اقتصاد نظری میتواند به ما بگوید که یک گراف به این شکل است
و عرضه و تقاضا این است
اما اقتصاد نظری برای مثال نمیتواند به ما بگوید که کشسانی به چه میزان خواهد بود
میتواند به ما بگوید که جایگزین بیشتر یا کمتری وجود دارد
تا بتوانیم طبقه بندی انجام دهیم
میدانیم که کشسانی آدامس اکلیپس باید بیشتر از کشسانی انسولین باشد
اما نمیتوانیم از یک الگوی نظری
نمیتوانیم بگوییم که این کشسانی در واقع چقدر است
برای این که بگوییم کشسانی به واقع به چه میزان است
باید به مدل تجربی رجوع کنیم
باید به واقع برای پاسخ به سوال داده کسب کنیم
و این بسیار سخت است
چراکه اینجا با معمای پایه ای که اقتصاددان های تجربی با آن روبرو هستند مواجه میشویم
که تمایز دادن بین رابطه علّی
و همبستگی است
و کلیت اقتصاد تجربی
تماما با موضوعیت این سوال است
تمایز دادن بین رابطه علّی و همبستگی
داستان کلاسیکی که این را نشان میدهد
از یکی از همکارانم فرانک فیشر و یک جزوه ای از سال ها پیش است
داستان این است که در روسیه قدیم
شیوع وبا رخ داده و بسیاری از مردم در حال مرگ بودند
بنابراین دولت تصمیم گرفت که پزشک بفرستد
تا مشکل را حل کنند
و جایی که افراد بیشتری مریض بودند
پزشکان بیشتری فرستادند
رعیت ها گفتند یک لحظه صبر کن ببینم
ما داریم میبینیم که جایی که پزشکان بیشتری وجود دارد، افراد بیشتری از وبا میمیرند
بنابراین پزشکان باید عامل وبا باشند
بنابراین شورش کردند و پزشکان را کشتند
رعیت ها علیت را با همبستگی اشتباه گرفتند
فکر کردن که این حقیقت که میبینند جایی که افراد بیشتری میمیرند پزشکان بیشتری وجود دارد
به این معنا بود که پزشکان عامل بیماری هستند
به وضوح این اشتباه بود
به این دلیل بود که رعیت بودند
اما این تنها رعیت ها نیستند که این اشتباه را میکنند
برای مثال در سال 1988، دانشگاه هاروارد
همسایه پر زرق و برق جنوبیمان
یا شرق ؟ نمیدونم هاروارد کدوم طرفه
جهات را نمیدانم، همین پایین
یک مدیر دانشگاه هاروارد مصاحبه هایی با یک سری سال اولی ترتیب داد
و متوجه شدند که آن هایی که کلاس های آمادگی آزمون SAT را شرکت کرده بودند
شما همه کلاس های آمادگی آزمون SAT را شرکت کردید
اما در سال 1988 همه شرکت نمیکردند
آن هایی که کلاس های آمادگی آزمون SAT را شرکت کرده بودند
به طور میانگین 63 امتیاز کمتر گرفتند
این برای زمانی است که SAT هزار و ششصد امتیاز داشت
63 امتیاز SAT کمتر از کسانی که در کلاس های آمادگی شرکت نکرده بودند
مدیر دانشگاه به این نتیجه گیری رسید که کلاس های آمادگی
مفید فایده نبوده اند
و صنعت آزمون های آکادمیک از اضطراب دانش آموزان سواستفاده کرده
و خدماتی بی فایده را ارائه میداده است
مدیر در اینجا چطور علیت را با همبستگی اشتباه گرفته بود ؟
مدیر کجا در این نتیجه گیری دچار سوتفاهم شده است ؟
بله ؟
احتما موضوع این بوده است که دانش آموزانی که نمرات ضعیف تری داشته اند
تصمیم بر این گرفته اند که امتیاز خود را با شرکت در کلاس های آمادگی SAT بهبود ببخشند
بنابراین به این خاطر است که امتیاز میانگین برای
کسانی که کلاس های آمادگی را گذرانده اند کمتر است
در کل افرادی که به کمک بیشتری نیاز داشته اند بیشترین تعداد کلاس را گذرانده اند
و بنابراین در اساس امتیازات کمتری داشته اند
بنابراین در حقیقت هیچ نتیجه ای نمیتوان از این حقیقت گرفت
که افرادی که کلاس های آمادگی را گذرانده اند امتیازات پایین تری گرفته اند
تنها حقیقتی است که ...
این تنها مثال فوق العاده ای از اشتباه گرفتن رابطه علی و همبستگی است
و این یک مثال دیگر بود
مثال دیگری که خیلی دوست دارم مربوط به مطالعاتی در مورد تغذیه با شیرمادر است
تعدادی تحقیق در مورد تغذیه با شیرمادر
مخصوصا در کشورهای در حال توسعه وجود دارد
که به این یافته رسیده اند که هرچه بچه ها بیشتر با شیر مادر تغذیه میشدند
بیماری بیشتری میگرفتند
بنابراین به این نتیجه گیری رسیدند
که تغذیه با شیر مادر برای کودکان مضر میباشد
خوب این واقعیت ندارد
حقیقت این است که کودکان بیمار نیاز بیشتری به تغذیه با شیر مادر دارند
چراکه تغذیه با شیر مادر در واقع برای کودکان مفید است
و آن ها در این جا رابطه علی را
با همبستگی اشتباه گرفته اند
خوب حالا این ها همه مثال های مفرحی هستند
حقیقت این است که این اشتباهی رایج از سوی
شهروندان، سیاستگذاران و به طور کلی همگان در جهان واقعی است
دو مسئله که در یک جهت هستند را در نظر میگیرند و تصور میکنند که یکی علت دیگری است
و این همان معمای بنیادینی است که اقتصاد تجربی
در تلاش برای پرداختن به مسائلی همچون اندازه گیری کشسانی، با آن مواجه است
خوب برای فهم این موضوع
بیاید مسئله تلاش برای تخمین کشسانی تقاضا برای گوشت خوک را در نظر بگیریم
در نظر بگیریم که شما وظیفه جذاب
تخمین کشسانی تقاضا برای گوشت خوک را بر عهده دارید
وظیفه شما این است
خوب شما میگویید یک لحظه صبر کنید ببینم
چیزی که ما در کلاس یادگرفتیم همانطور که در شکل 3-4 نشان داده شده است این است که
بهای گوشت خوک میتواند به دلایل بسیار متفاوتی افزایش پیدا کند
در شکل 3-4 ما در نقطه ای مانند e1 با تعادل ابتدایی کار را شروع میکنیم
با کمیت Q1 و بهای P1
حالا تصور کنید که تغییری در تقاضا رخ دهد
چون اگر یادتان باشد بهای گوشت گاو افزایش داشته است
بهای گوشت گاو افزایش یافت
و این تقاضا را از D1 به D2 تغییر داد
این موضوع به چه چیزی انجامید ؟
بهایی بالاتر و کمیتی بالاتر
بنابراین اگر شما این نمودار را بگیرید
یک لحظه تغییر عرضه را فراموش کنید فقط تصور کنید که تغییر تنها همین تقاضا است
و بعد میگویید آهان !
میتوانم کشسانی را اندازه گیری کنم
اینجا میبینم که تغییری در بها رخ داده است
بعد میتوانم به چگونگی تغییر در کمیت نگاه کنم
و میتوانم بلافاصله میزان کشسانی را به دست بیاورم
برابر است با دلتا Q روی Q یا دلتا P بر روی P
پس نگاه میکنم و Q2 پریم منهای Q1 بر روی Q1 را در نظر میگیرم
این درصد تغییر در Q است
P2بر روی P1 بر روی P1 را در نظر میگریم
این درصد تغییر در بها است
و به چه چیزی میرسم
به یک کشسانی نادرست میرسم
به کشسانی مثبت میرسم
چراکه کمیت و بها بالا میرود
چرا ؟
چرا که رابطه علی را با همبستگی اشتباه گرفته ام
این تغییر در بها نیست که باعث تغییر در کمیت میشود
در واقع برعکس این موضوع صادق است
این تغییر در تمایل است
که باعث افزایش کمیت میشود که بها را افزایش میدهد
افزایش در تقاضا بود که باعث شد مقادیر تقاضا شده افزایش یابد
که باعث افزایش بها شد
بنابراین کمیت است که محرک بها است نه این که بها محرک کمیت باشد
بنابراین اگر به شکلی که اکثر مردم فکر میکنند به این مثال نگاه کنید
میگویید هی ببینید
بهای بیشتر باعث کمیت بیشتر میشود
به پاسخ اشتباه رسیده اید
چراکه همبستگی را
که به این معناست که بهای بالاتر با کمیت بالاتر همبستگی دارد
چراکه فاکتوری مشابه باعث هر دو آن ها شده است
که این فاکتور تغییر در تقاضا است
و مسئله علّی نیست، بهای بالاتر باعث کمیت بالاتر نشده است
بنابراین کاری که باید بکنیم
این است که باید مشخص کنیم که چرا بها افزایش پیدا کرد
برای اندازه گیری کشسانی، مشخص میکنیم که چرا بها افزایش پیدا کرد
اگر در عوض به تغییر رویه در عرضه نگاه کنیم
مانند مورد تغییر از نقطه S1 به S2
و تغییر نقطه تعادل از e1 به e2
آنوقت است که به پاسخ صحیح میرسید
چراکه آنوقت میگویید که ببینید
چیزی مستقل از مصرف کنندگان
بها را بالا کشید
یک شوکی در عرضه گوشت خوک بها را افزایش داد
و دیدیم که کمیت در نتیجه آن کاهش پیدا کرد
کلید کار کجاست ؟
کلید کار اینجاست که برای اندازه گیری کشانی تقاضا
شیب منحنی تقاضا را اندازه گیری میکنید
بنابراین باید در کنار منحنی تقاضا تغییر پیدا کنید
نه اینکه خود منحنی تقاضا را تغییر دهید
پس اگر به این شکل نگاه کنید، آن مفهومی که نیاز داریم چیست ؟
ما شیب منحنی تقاضا را میخواهیم
خوب با تغییر از e1 به e2 به این نتیجه میرسید
چونکه در اینجا در راستای منحنی تقاضا تغییر صورت داده اید
بنابراین با در نظر گرفتن اتفاقی که با افزایش بها از e1 به e2 برای کمیت می افتد
شیب منحنی تقاضا را به دست می آورید
به آن دلتا Q روی دلتا P ای که میخواهید میرسید
اما اگر e1 به e2 پریم را در نظر بگیریم در راستای منحنی تقاضا حرکت نکرده ایم
در اینجا در واقع دارید کشسانی عرضه را اندازه گیری میکنید
دارید کشسانی عرضه را اندازه گیری میکنید
در راستای منحنی عرضه حرکت میکنید
بنابراین دارید در واقع سوالی متفاوت را پاسخ میدهید
سوالی درخور توجه ولی متفاوت
سوال این است که کشسانی عرضه به چه میزان است
با افزایش نرخ بها تولیدکنندگان گوشت خوک چقدر تمایل دارند که گوشت خوک عرضه کنند
پس میشود همان دلتا Q روی دلتا P اما اینجا
اما اینجا کشسانی تقاضا را اندازه گیری کردیم
یک کشسانی عرضه در برابر آن قرار دارد
که به روشی مشابه اندازه گیری میشود
دلتا Q بر روی دلتا P است
اما در ارتباط به نوع شوک متفاوتی است
چیزی است که در حرکت در راستای منحنی عرضه به آن میرسید
بنابراین از e1 به e2 پریم
میتوانیم از این معادله برای اندازه گیری کشسانی عرضه
یا شیب منحنی عرضه استفاده کنیم
و این کار را در صورتی که چیزی تقاضا را تغییر دهد انجام میدهیم
در راستای منحنی عرضه حرکت میکنیم
از e1 به e2 کشسانی تقاضا را
در حین اینکه چیزی عرضه را تغییر میدهد
و ما را در راستای منحنی تقاضا حرکت میدهد، اندازه گیری کردیم
بنابراین برای اندازه گیری کشسانی تقاضا نیاز داریم
چیزی است که عرضه را تغییر دهد
اما به خودی خود تقاضا را تحت تاثیر قرار ندهد
و بهترین مثال این مورد
که در علم اقتصاد از آن استفاده میکنیم و مثال فوق العاده ای است
سیاست دولتی است
که می آید و شرایط عرضه برای محصولی را تغییر میدهد
برای مثال بیاید در مورد مالیات روی گوشت خوک فکر کنیم
اگر به شکل 3-5 رجوع کنید
تصور کنید که دولت بیاید و روی گوشت خوک مالیات بگذارد
دولت می آید و روی گوشت خوک مالیات میگذارد
بیاید ببینیم که مالیات روی گوشت خوک چه کار میکند
دولت می آید و بیاید بگیم که مثلا در ابتدا بازار گوشت خوک در 3 دلار و 30 سنت
با 220 میلیون کیلوگرم فروش گوشت خوک متعادل است
حالا دولت می آید و میگوید
که میخواهد روی هر کیلوگرم گوشت خوک 1 دلار و 5 سنت مالیات بگذارد
بنابراین میخواهد 1.05 دلار به ازای هر کیلوگرم از تولیدکنندگان بگیرد
بنابراین به تولید کنندگان گوشت خوک میگوید که به ازای هر کیلوگرمی که فروش میکنید
باید چکی به مبلغ 1.05 دلار به دولت بفرستید
به ازای هر کیلوگرمی که فروش میکنید چکی به مبلغ 1.05 دلار به دولت بفرستید
حالا یکی مرحله به مرحله به من بگوید که تولیدکنند چگونه
در این شرایط فکر میکند ؟
عرضه کننده چگونه به این موضوع واکنش نشان میدهد ؟
چطور فکر میکنند ؟
اگر یادتون باشه در ابتدا در نقطه e1 با فروش
220 میلیون گرم در بهای 3.30 دلار راضی هستند
اگر دولت بیاید و بگوید
باید 1.05 دلار روی هر کیلوگرمی که میفروشید باید بپردازید، چه اتفاقی می افتد ؟
چه اتفاقی می افتد ؟
بله ؟
تولیدکنندگان تصمیم میگیرند که با میزان پول جاری
نخواهند توانست به میزان کافی مواد اولیه بخرند
تا محصول خود را بسازند
بنابراین ممکن است کمتر تولید کنند
دقیقا
بنابراین به عبارت دیگر هزینه تولید افزایش یافت
پس چکار میکنند ؟
پس به عبارت دیگر حرفی که میزنند این است که ببینید، به شکل موثر
من قبلا با فروش 220 میلیون کیلوگرم به بهای 3.30 دلار راضی بودم
برای اینکه با فروش 220 میلیون کیلوگرم به همان میزان راضی بمانم
ناچار خواهم بود که بها را افزایش دهم
در واقع باید این را به نمودار اضافه کنیم
اگر برای من یک خط عمودی به بالا به منحنی s2 بکشی
یک خط مقطع از e1 به منحنی S2 و فراتر از آن بکشیم
آن تقاطع قیمتی 4 دلار و 35 سنت خواهد بود
بنابراین اگر از من میخواهید به تولید 220 میلیون کیلوگرم گوشت خوک ادامه دهم
باید 4.35 دلار به ازای هر کیلوگرم بگیرم
و ممکن است بگویید به چه حقی این بها را میگیرید ؟
و موضوع در اینجا حق و حقوق نیست
موضوع تمایل تولیدکنندگان است
همان محاسبات همان منحنی عرضه ای
که به ما میگوید که آن ها تمایل به فروش 220 میلیون کیلوگرم به بهای 3.30 دلار دارند
میگوید که اگر میخواهید که به فروش 220 میلیون کیلوگرم ادامه دهند
اما همچنین 1 دلار و 5 سنت به دولت بدهند
باید 4 دلار و 35 سنت به ازای هر کیلوگرم دریافت کنند
بنابراین اینجا اتفاقی که میافتد تغییر در عرضه است
و به همان بازخوردی که دفعه پیش در مورد خشکسالی دیدیم
بها افزایش پیدا میکند، مصرف کنندگان کمتر تقاضا میکنند
و در بهای e2 به تعادل تازه ای دست می یابید
به تعادلی میرسید که در آن 206 میلیون کیلوگرم
به بهای 4 دلاری میفروشید
خوب یکی به من بگه که چطور از این مثال برای بدست آوردن کشسانی تقاضا استفاده کنم؟
بله ؟
به نظرم باید بدانید که تغییر در بها
در راستای منحنی تقاضا حرکت کرد
بنابراین نباید متعجب شد که تغییر در بها به تغییر در ...
باشه خوب بهم بگو
نیازی نیست تو ذهنتون محاسبه کنید
چطور محاسبه اش کنم ؟
باید e1 و e2 را بگیرید و بعد
باید بها را روی تغییرات کمی قرار دهید
بله، دقیقا
بنابراین شد تغییر کمیت، دلتا Q روی Q
چقدر میشود ؟ 14 روی 2.20 است
منفی 14 روی 2.20 است
اگر کاهش 14 میلیون کیلوگرم را روی 220 قرار دهیم
تغییر در بها، دلتا P روی P
بها از 3.30 به 4.00 افزایش یافت
بنابراین تغییر در بها 70 سنت روی 330 سنت است
و با استفاده از این مقادیر به
کشسانی قیمتی معادل با منفی 0.3 میرسیم
یا به عبارت دیگر تغییر 6.4 درصدی در کمیت
این برابر با منفی 6.4 درصد میشود
برای 21 درصد تغییر در بها
بنابراین کمیت 6.4 درصد پایین می آید و بها 21 درصد افزایش پیدا میکند
این میشود کشسانی قیمتی برابر با منفی 0.3
و این تقاضایی نسبتا غیرکشسان می باشد
کاملا غیرکشسان نیست اما نسبتا غیرکشسان است
به عبارت دیگر در این نقطه تولیدکنندگان گوشت خوک میتوانند با افزایش بها درآمدزایی کنند
حالا ممکن است بگویید خوب چرا این کار را نکردند؟
چند هفته بعد در مورد این موضوع صحبت خواهیم کرد
اما در این نقطه تقاضا نسبتا غیرکشسان است
و به تخمینی قانع کننده رسیده اید
چون در راستای منحنی تقاضا حرکت کردید
از تغییر در عرضه استفاده کردید
حالا در طول ترم در مورد مالیات گذاری خیلی بیشتر صحبت خواهیم کرد
اجازه بدهید چند لحظه در مورد چیزی که از این نمودار آموختیم صحبت کنم
چه اتفاقی افتاد ؟
خوب آن قسمت رنگی پولی است که دولت از مالیات بدست می آورد
دولت یک مالیات 1.05 دلاری در مقادیر 206 میلیون کیلوگرم دارد
بنابراین 1.05 دلار ضرب در 206 میلیون کیلوگرم درآمدزایی میکند
که میشود آن قسمت رنگی
اینجا دو نکته وجود دارد که بعدها در این ترم به آن برمیگردیم
اولین نکته که باید به آن توجه شود این است که مقادیر پولی که دولت به دست می آورد
مستقیما وابسته به کشسانی تقاضا است
کسی میتواند به من بگوید که دولت چه مقدار درآمدزایی میکند
اگر که تقاضایی کاملا غیرکشسان داشته باشیم ؟
بله ؟
(صدای نامفهوم)
درسته پس در اساس اگر که...
اگر این منحنی تقاضا را کاملا مسطح در نظر بگیریم
آن زمان است که در اساس تولید کننده نمیتواند بهای بیشتری برای محصول خود طلب کند
بنابراین دولت باید روی این حساب باز کند که آیا تولید کننده
با بهای 1.05 دلاری کمتر تمایل به فروش دارد یا خیر
و چه مقدار کمتر تمایل به فروش دارند
اکر تمایل به کاهش فروش داشته باشند، دولت خیلی کمتر پول در میاورد
در موقعیتی قرار خواهیم گرفت که
در موقعیتی قرار خواهیم گرفت که آن منحنی دوم عرضه
با تمنحنی تقاضای مسطحی برخورد میکند
بنابراین کمیت بسیار کمتر خواهد شد
روی نمودار نداریمش
اما میبینید که کجا آن خط منقطع در 3.30 دلار با S2 برخورد میکند
خیلی متمایل به چپ است
در این بازار کمیت بسیار سقوط خواهد کرد
زمانی که کمیت سقوط کند دولت درآمد بسیار کمتری خواهد داشت
چون دولت در نهایت 1.05 دلار به ازای هر واحد فروخته شده به دست می آورد
بنابراین اگر دولت بر روی محصولاتی که خیلی کشسان هستند مالیات بگذارد
پول کمتری بدست خواهد آورد
اگر روی محصولاتی غیرکشسان مانند انسولین مالیات بگذارد
درآمد بیشتری خواهد داشت چراکه کمیت تغییری نمیکند
بله ؟
سیگار هم نسبتا غیرکشسان است؟
بله دقیقا
سیگار نسبتا غیرکشسان است
کشسانی اش در حدود منفی 0.5 است
بنابراین دولت با افزایش مالیات سیگار در واقع پول به دست می آورد
خوب حالا همه اینجا راضی هستند و میگویند...
آنهایی که لیبرال خوب هستند میگویند مثلا روی کشتی های تفریحی مالیات بگذارید
بیاید روی کشتی های تفریحی مالیات بگذاریم
فقط ثروتمندان کشتی تفریحی دارند
مسئله این است که تقاضای کشتی های تفریحی بسیار کشسان است
پس با مالیات بستن روی کشتی های تفریحی خیلی کمتر از آنچه فکرش را بکنید درآمدزایی میکنید
چون مردم کشتی های تفریحی کمتری میخردند و شما
کمتر از آنچه فکرش را میکردید درآمدزایی میکنید
همچنان کمی پول به دست می آورید و همچنان ممکن است ارزشش را داشته باشد
اما کمتر از آنچه فکرش را میکردید درآمدزایی میکنید
خوب پس این شد یک نکته در مورد این موضوع
اینکه در اساس میزان درآمدی که دارید
در ارتباط با کشسانی تقاضا است
نکته مهم بعدی این است که چرا
در واقع برای دولت دشوار است که حساب کند
که چه میزان درآمد از مالیاتی به دست خواهند آورد
چراکه برای درک این موضوع باید این کشسانی ها را بدانند
ساده انگاری است که مثلا بگوییم
خوب 220 میلیون کیلوگرم فروش گوشت خوک است
قرار است 1 دلار و پنج سنت
روی هر کیلوگرم مالیات بگیریم
پس میشود 220 میلیون ضرب در 1.05
و این درآمدی است که خواهیم داشت
خوب میدانیم که این محاسبه اشتباه است چراکه تقاضایی غیرکشسان را پیشفرض قرار داده است
اگر تقاضا کشسان باشد کمتر از این ها درآمدزایی خواهند کرد
پس اگر واقعا بخواهند بدانند که دولت چه میزان از این
مالیات ها درآمدزایی خواهد کرد باید این کشسانی ها را بدانند
و دانستن مقادیر این موارد در واقع بسیار دشوار است
به این خاطر است که عدم اطمینان وجود دارد
به این خاطر است که زمانی که سیاستمداران میگویند این مالیت مقادری X درآمدزایی میکند
و در گزارش نیویورک تایمز میبینید که فلا مالیات مقادیر X درآمدزایی خواهد کرد
این در واقع یک حدس و گمان است
حدس و گمان هستند چون که بر اساس بهترین تخمین های
کشسانی های کلیدی ای هستند که چگونگی پاسخ مردم را تعیین میکنند
بله ؟
اما در واشنگتن کاهش مالیاتی هایی را داریم که درآمدزا هستند
خوب ادعا میکنند اما در واقع اینطور نیست
اما برخی ادعا میکنند که کاهش مالیات هایی هستند که درآمدزا هستند
به این خاطر است که فکر میکنند که کشسانی بسیار بالا است
اگر کشسانی به اندازه کافی بالا باشد
کاهش مالیات میتواند درآمد زا باشد صحیح ؟
بنابراین در اساس کل موضوع این است که برخی
فکر میکنند که کشسانی آنقدر بالا است که کاهش مالیات ممکن است درآمد زا باشد
این افراد اشتباه میکنند
اما ادعایشان این است
بله
(صدای نامفهوم)
بله
نکته خوبی بود
روز جمعه به بخشی از این موضوع میپردازیم
کاری که من کردم این است که مثالی از منحنی ثابت کشسانی را تهیه کردم
در واقع اینجا چیزی را آورده ام که از لحاظ منطقی سازگاری ندارد
این منحنی خطی است که به این معناست که نمیتواند کشسانی ثابت باشد
اگر کشسانی ثابت بود باید قوس برمیداشت
بنابراین تخمینی که اینجا زده ام کشسانی منطقه ای است
کشسانی در حول آن تغییر قیمت را تخمین زده ام
اما اگر این منحنی درست بود، کشسانی
باید در نقاط مختلت روی منحنی متفاوت میبود
درسته ؟
اگر کشسانی بخواهد در تمام طول منحنی ثابت باشد
و بخواهید کشسانی پایداری تقاضا را محاسبه کنید
منحنی قوس دار خواهیم داشت و نه یک منحنی خطی
بنابراین منحنی خطی تقاضا کشسانی ثابت تقاضا نیست
معمولا از این مسائله چشم پوشی میکنیم و روی کشسانی های منطقه ای تمرکز میکنیم
اما این مساله ای مهم است
تا حدودی روز جمعه در موردش صحبت خواهیم کرد
تفاوت میان کشسانی ثابت در منحنی های تقاضا
و منحنی های خطی تقاضا
اما معمولا تغییرات منطقه ای را در نظر میگیریم
پس اگر به اندازه کافی منطقه ای باشد در واقع اهمیتی ندارد
اما برای تغییرات گسترده شکل منحنی مهم است
نکته خوبی بود
سوالی هست ؟
بسیار خوب
حالا اجازه بدهید برم سراغ مساله دیگری که
در اقتصاد تجربی با آن روبرو هستیم
پس این شد یکی از مسائلی که در اقتصاد تجربی با آن روبرو هستیم
اجازه بدید برم سراغ یک مساله دیگری که
که در تخمین کشسانی از سوی اقتصاد تجربی با آن روبرو هستیم
و آن این است که افراد معمولا بهایی را که با آن روبرو میشوند را انتخاب میکنند
افراد معمولا با بهایی که به آن ها ارائه میشود روبرو نمیشوند
که بتوانیم بگیم که خوب یک قیمتی بهشون ارائه شده، خواهیم دید که چطور پاسخ میدهند
آنها معمولا بهایی که با آن روبرو میشوند را انتخاب میکنند
اجازه بدید منظورم را توضیح دهم
یک مثال کلاسیک از اهمیت کشسانی در سیاست ها
کشسانی تقاضا برای مراقبت های پزشکی است
کشسانی تقاضا برای مراقبت های پزشکی
یعنی چه مقدار مراقب های پزشکی استفاده میکنید
اگر که مجبور باشید برایش پول بپردازید
برای مثال اکثر ما بیمه داریم
از طریق دانشگاه یا شاید از طریق والدینمان
و روش کار بیمه اینگونه است که شما یا والدینتان بهایی در ماه میپردازید
و به ازای آن
این بیمه درمانی هزینه های مراقبت های پزشکی شما را پوشش میدهد
البته بیشتر آن را
اما معمولا باید قسمتی از آن را بپردازید
حالا، چند نفر از شما در شش ماه گذشته به پزشک مراجعه کرده اید؟
شما باید بهایی میپرداختید ؟
چقدر پرداختید؟
فرانشیز پرداختید؟
نه ؟
هیچکدومتان ؟
بله ؟
شما چقدر پرداختید؟
فکر کنم حدود 20 دلار
20 دلار، 10 دلار، 5 دلار
به این میگویند مبلغ فرانشیز، یا صفر دلار
امروزه اکثر بیمه ها فرانشیز دارند
مبلغ فرانشیز، مبلغی است که شما زمانی که به پزشک مراجعه میکنید میپردازید
بیمه باقی مانده را پرداخت میکند
شما نمیدانید که مبلغ کامل ویزیت چه میزان است
فقط رفتید به مطب و کارتتون را دادید
بهتون گفتند که مبلغ فرانشیز 20 دلار است
شما 20 دلار دادید
نمیدانید که ویزیت ممکن است 100 یا 200 یا 500 یا 1000 دلار هزینه داشته باشد
نمیدانید
بیمه کننده بقیه پول را پرداخت میکند و شما فرانشیز را پرداخت میکنید
مبلغ فرانشیز در بیمه درمانی به سرعت در حال فراگیر شدن است
فرانشیز به سرعت در حال فراگیر شدن است
بیشتر و بیشتر بیمه گرها میگویند ببینید هزینه های درمانی از کنترل خارج شده اند
یک راهی که میتوانیم از طریق آن با این هزینه ها مبارزه کنیم
این است که مردم را مجبور کنیم که بیش از پیش هزینه بر عهده بگیرند
میتونم خیلی در این مورد صحبت کنم چون اقتصاد دان سیستم درمانی هستم
میتوانم خیلی در مورد نظام درمان صحبت کنم
اما تنها برای اینکه ذهنتان را متمرکز کنم که چرا این یک مساله است میگویم
در سال 1950، اقتصاد ایالات متحده
پنج درصد از تولید ناخالص ملی ما را هزینه کرد
پنج درصد از اندازه اقتصاد ما صرف خدمات درمانی شد
امروزه این مبلغ 17 درصد است
تخمین زده میشود که تا سال 2075 این مبلغ 40 درصد باشد
این یعنی به ازای هر دلار درآمد در آمریکا 40 سنت صرف نظام درمانی خواهد شد
100 سال دیگر حدود 100 درصد خواهد شد
به معنای واقعی کلمه اگر فکری نکنیم تمام اقتصادمان صرف نظام درمان خواهد شد
مسلما این اتفاق نمیتواند بیوفتد
باید باهاش روبرو بشویم
و یک راهش این است که بیمه گرها و سیاست گذاران میگویند میتوانیم با این مساله روبرو شویم
این است که باید مصرف کنندگان را مجبور کنیم که
هزینه های بیشتری از خدمات درمانی را بر عهده بگیرند
باید کاری کنیم که مصرف کنندگان زمان مراجعه به پزشک بیشتر بپردازند
تا برآیند تصمیماتشان را درک کنند
خوب اگر این کار را بخواهیم بکنیم، سوالی کلیدی که باید جوابش را بدانیم این است که
خوب آیا این بر روی رفتارشان تاثیرگذار خواهد بود یا نه ؟
اگر مصرف کنندگان را مجبور به پرداخت بیشتر کنیم
آیا این مساله اصلا روی تقاضای آن ها برای خدمات درمانی تاثیر خواهد گذاشت؟
اگر در حقیقت تنها مالیات باشد
متفاوت میشود از این که باعث شود از خدمات درمانی کمتری استفاده کنند
شاید خوب باشد، شاید هم بد باشد
به این موضوع برخواهیم گشت
اما سوال کلیدی تجربی این است که
کشسانی تقاضا برای مراقبت های پزشکی به چه میزان است
اگر شما 20 دلار و شما هیچ بهایی پرداخت نکنید
شانس رفتن شما به دکتر چه میزان کمتر میشود ؟
زمانی که 20 دلار پرداخت کنید در برابر هیچ پرداختی
همه میتوانیم در مورد این موضوع تامل و فکر کنیم
اما در حقیقت برای پاسخ به این سوال باید به داده ها رجوع کنیم
بپرسیم که خوب تفاوت کجاست؟
بنابراین افراد برای سالیان زیاد به داده ها رجوع کردند
و گفتند که ببینید تفاوت های بسیاری
در میان مردم و میزان پرداخت فرانشیزشان وجود دارد
برخی بیمه هایی دارند که هیچ پرداختی انجام نمیدهند
برخی بیمه هایی دارند که باید 20 دلار پرداخت کنند
برخی بیمه ای دارند که بهش میگویند طرح های کاهشی
در طرح های کاهشی تمام هزینه ویزیت را پرداخت میکنیم
تا به حدی میرسید
بنابراین در طرح کاهشی 2000 دلاری تمام هزینه شما را پرداخت میکنیم
تا اینکه به حد 2000 دلار میرسید
بعد فرانشیز بالا میرود
بنابراین این طرح های مختلف در نظر گرفته شد و محققان به این نتیجه رسیدند که ببینید
افرادی که طرح هایی دارند
که درش بیشتر برای مراقبت های پزشکی هزینه میکنند
که درش فرانشیز بیشتری میپردازند خیلی کمتر از خدمات درمانی استفاده میکنند
بنابراین دیگر مجبور نیستند چیزی هزینه کنند
کشسانی تفاضا بسیار بسیار زیاد به نظر می آید
مشکل این تحقیقات چیست ؟
مشکل این نتیجه ای که گرفتند چیست ؟
با در نظر گرفتن افرادی به این نتیجه رسیدند که پول زیادی برای رفتن به دکتر میپردازند
و از این نظر خیلی کمتر از خدمات درمانی استفاده کردند
در مقایسه با افرادی که هیچ چیزی برای ویزیت دکتر پرداخت نکردند
و خدمات درمانی زیادی استفاده کردند
نفر 20 دلاری جواب بده چون تا حالا هم اذیتت کردم
شاید به این خاطر طرح کاهشی بالا را انتخاب کرده اند
چون کلا کمتر به پزشک احتیاج دارند
انتخاب منطقی اگر که جوان و سلامت هستید
برای تقریبا همه در این اتاق
طرحی بسیار کاهشی و با فرانشیز بالا است
چون هزینه کمتری برایتان دارد
جون بیمه گر پول را به شما انتقال میدهد
اما بهرحال از پزشک استفاده نمیکنید
پس چه اهمیتی دارد؟
بنابراین افراد سالم تر طرخ هایی را انتخاب خواهند کرد
که درش پول فرانشیز بیشتری پرداخت میکنند
بنابراین مسلما در طرح هایی که مردم بیشتر پول فرانشیز میدهند
از خدمات درمانی کمتری استفاده میکنند
اما این به این خاطر است که پول بیشتری میپردازند
یا به این خاطر است که افراد سالم تر این طرح ها را انتخاب میکنند؟
مساله رابطه علی و وابستگی است
ما نمیدانیم
خوب چطور میتوانیم متوجه شویم ؟
خوب اگر دکتر بودیم کاری که میکردیم ... البته دکترای واقعی نه مثل من
دکتر واقعی، پزشک
کاری که دکتر میکند این است که آزمون تصادفی انجام میدهد
بنابراین اگر پزشکان بخواهند بدانند که آیا دارویی جواب میدهد یا خیر
تنها به افرادی که دارو را مصرف میکنند در مقایسه با افرادی که مصرف نمیکنند، نگاه نمیکنند
آزمایشی تصادفی انحام میدهند
به شکل تصادفی برخی افراد را انتخاب میکنند که دارو را مصرف کنند
و برخی را انتخاب میکنند که دارو را مصرف نکنند
خوب در آزمون تصادفی به شکل معنایی
تاثیری علی به دست می آورید
چون مثلا بیاید این کلاس را در نظر بگیریم البته به اندازه کافی بزرگ نیست
همه قانون اعداد بزرگ را میدانیم
اما چهار پنج برابر افراد حاضر در این کلاس را در نظر بگیرید
خوب؟
و میگویم بیاید پای تخته و یک سکه بیاندازم
و بگویم که نیمی از شما دارو را مصرف میکنید و نیمی مصرف نمیکنید
به شکل تصادفی با سکه انداختن
در آن صورت به شکل معنایی هر تفاوت قابل توجه از نظر آماری ای
که بین گروهی که دارو را مصرف میکند و گروهی که مصرف نمیکند به دست آورم
موثر از دارو است
و این را از کجا میدانم ؟
چون میدانم که در غیر این صورت بر اساس قانون اعداد بزرگ دو گروه تماما مشابه هستند
با توجه به قانون اعداد بزرگ میدانم که تا جایی که افراد کافی داشته باشم
کاملا مشابه میباشند
بنابراین تنها تفاوت میان آن ها در مصرف و عدم مصرف دارو است
به این میگویند آزمون تصادفی
اینطور میتوان مساله رابطه علی و همبستگی را حل کرد
در علم پزشکی روزانه هزاران آزمون تصادفی صورت میگیرد
در واقع سازمان غذا و دارو پیش از تایید دارو
معمولا یک آزمون تصادفی را طلب میکند
اماا انجام آزمون های تصادفی برای علوم اجتماعی دشوارتز است
چون در واقع سعی داریم مواردی مانند
تقاضای افراد برای خدمات پزشکی و نه اینکه دارویی جواب میدهد یا خیر را فهم کنیم
اما در واقع یکی از بزرگترین آزمون های اجتماعی تصادفی در تاریخ
آزمایش بیمه درمانی RAND نام داشت
که در دهه 70 میلادی صورت گرفت
این زمانی بود که یک اقتصاددان سیستم درمان مبتکر
که این مشکلی را که توضیح دادیم در مورد
اینکه تنها نمیتوان طرح های متفاوت بیمه درمانی را مقایسه کرد را درک کرده بود
در واقع طرح های بیمه متفاوت را میان مردم به شکل تصادفی پخش کرد
داوطلبانی را جذب کردند و به معنای واقعی کلمه گفتند
قرار است آزمون تصادفی انجام دهیم
برخی طرح هایی را خواهند داشت که در آن مراقبت های پزشکی رایگان است
و برخی طرح هایی خواهند داشت که در آن ها
در واقع باید تمام هزینه خدمات درمانی را باید بپردازند
بنابراین بیمه را به شکل تصادفی میان گروه های مختلف پخش کردند
و در نتیجه میتوانستند کشسانی بها را بررسی کنند
چراکه تفاوت بهایی میان گروه های مختلف را میدانستند
برای یک گروه بها 0 بود
و برای گروهی دیگر بها یک بود
در واقع یک بازه قیمتی داشتند که به گروه های مختلف دادند
میتوانستند به پاسخ کمی نگاه کنند
و میدانستند که این پاسخ کمی به بها است چون
مردم بها را انتخاب نمیکردند
بها به آن ها تعلق گرفته شده بود
به چه یافته ای رسیدند ؟
خوب به این نتیجه رسیدند که تقاضای پزشکی کشسان است
گرچه به کشسانی مطالعه قبلی نیست
اما تا حدودی کشسان است
نه به کشسانی ای که مطالعات قبلی نشان داده بودند
به این یافته رسیدند که کشسانی تقاضای مراقبت های پزشکی منفی 0.2 است
بنابراین زمانی که بها بالا میرود مردم مراقبت های پزشکی کمتری استفاده میکنند
اما نه خیلی کم
حالا اجازه بدید روشن کنیم
یادتون باشه که کشسانی چیست
دلتا Q روی Q است
همان مطالعه نشان میدهد که اگر فردی که هیچی نمیپردازد را
و مجبورشان کنید که تقریبا کل هزینه را بپردازند
استفاده از مراقبت های پزشکیشان تا 45 درصد کاهش خواهد یافت
این با آن میزان کم کشسانی جور درمی آید
چون این درصد دلتا P بالایی است
بنابراین اینجا اساسا میرسیم به مساله کشسانی منطقه ای در برابر کشسانی جامع
بنابراین اگر نگوییم که بها اهمیتی ندارد
اما در واقع محصول با تقاضای خیلی خیلی کشسانی هم نیست
بنابراین اینطور کشسانی بهای تقاضا را اندازه گیری کردن
این آزمایش به مرکزیت...
این آزمایش که اکنون بیش از 35 سال پیش است که صورت گرفته است
نتایج این آزمایش محرک اکثر تصمیمات ما در سیاست درمانی است
بنابراین بسیاری از تخمین هایی که ما در لایحه های اخیر اصلاحات بهداشتی دیده ایم
از آن آزمایش مشتق شده اند
چطور به آن تخمین میرسیم؟
باید متوجه شویم که مردم چطور قرار است
زمانی که به آن ها بیمه درمانی میدهیم در مورد مراقبت های پزشکی شان پاسخ خواهند داد
لایحه نظام سلامتی که اخیرا تصویب شده است
به 32 میلیون نفر بیمه درمانی داده است
خوب چطور قرار است
رجوع میکنیم به RAND
رجوع میکنیم به تخمین های RAND و میگوییم خوب
خوب این کشسانی تقاضا را داریم
میدانیم که چه تاثیری روی بها خواهد گذاشت
محاسبه میکنیم که چقدر بهای خدمات درمانی بالا خواهد رفت
اما موضوع دیگری وجود دارد
این سوال این کلاس است که
کلاس را با آن تمام میکنیم
این چیز خوبی است یا بدی است که مراقبت های پزشکی با افزایش بها، کاهش پیدا کرد؟
و چطور میتوانیم بگوییم
که این چیز خوبی بوده است یا بد ؟
میدانیم که وقتی بها را افزایش دهیم مردم مراقبت های پزشکی کمتری را استفاده میکنند
چطور میتوانیم بگوییم که این چیز خوبی است یا بد ؟
میتوانیم در همان آزمایش به نتیجه برسیم
چکار میتوانیم بکنیم ؟
بله ؟
میتوانیم نرخ مرگ و میر را در نظر بگیریم
به سلامتشان دقت میکنیم
میگوییم ببینید، آزمونی مشابه
میتواند به سوالی متفاوت پاسخ دهد
میدانیم که اگر هزینه مراقبت های پزشکی را افزایش دهیم
کمتر استفاده میکنند
خوب در این صورت مریض تر میشوند ؟
پاسخ : به هیچ وجه !
مردم از مراقبت های پزشکی کمتری استفاده میکردند و مریض تر هم نبودند
چرا ؟
چون ما در ایالات متحده میزان مراقبت های پزشکی عظیمی را هدر میدهیم
میزان مراقبت های پزشکی عظیمی را هدر میرودو
بنابراین میتوانیم خیلی در مورد مراقبت های پزشکی صرفه جویی کنیم
و مریض تر نخواهیم بود
و این چیزی بود که آزمایش RAND نشان داد
این که میتوانیم برای استفاده از خدمات درمانی از مردم هزینه بگیریم
و آن ها مراقبت های پزشکی کمتری استفاده خواهد کرد و در نتیجه آن هم مریض تر نخواهند بود
چیزی که نشان میدهد که در واقع در حالی که تلاش میکنیم
هزینه های مراقبت های پزشکی در آمریکا را کنترل کنیم
مجبور کردن مردم به اینکه زمانی که به پزشک مراجعه میکنند هزینه بدهند
مسئله دیوانه واری برای در نظر گرفتن نیست
چه مقدار ؟
خوب این در واقع با مساله بهره وری در برابر مساوات در ارتباط است
نمیتوانیم فردی را که درآمدی ندارد را مجبور کنیم برای مراجعه به پزشک 1000 دلار بپردازد
این به وضوح یک اشتباه است
اما میتوانیم فرد ثروتمندی مثل من را در نظر بگیریم
و مجبورش کنیم برای مراجعه به پزشک 50 دلار بپردازد
هیچ دلیلی برای انجام ندادن این کار وجود ندارد
بنابراین این شد درسی در مورد اینکه چطور میتوان از کشسانی تقاضا
برای داده دادن به سیاست هایی که باید اتخاذ کنیم، استفاده کرد
خوب اجازه بدید اینجا متوقف شوم
راستی اگر این موضوعات برایتان جذاب است
و هنوز کتاب «اقتصاد ناهنجاری های اجتماعی» را نخوانده اید
چند نفر از شما «اقتصاد ناهنجاری های اجتماعی» را خوانده است ؟
خدایا فوق العاده است
بسیار خوب
اگر «اقتصاد ناهنجاری های اجتماعی» را نخوانده اید باید بخوانید
کتاب فوق العاده ای است
اگر تنبل هستید، فیلمش داره بیرون میاد
و فیلم «اقتصاد ناهنجاری های اجتماعی» برای اولین بار جمعه سی ام ماه جاری
در سالن دانشکده بازرگانی لندن اگران میشود
بنابراین اگر مشتاق به آموختن در مورد ابزارهای تجربی در اقتصاد هستید
میتوانید فیلم «اقتصاد ناهنجاری های اجتماعی» را
در جمعه سی ام ماه جاری، تماشا کنید