خوب امروز میخواهیم به بحثمان در رابطه با نظریه تولیدکنندگان ادامه دهیم
و امروز قرار است که فراتر از مورد غیر واقعی رقابت کامل برویم
و به موردی واقعگرایانه تر انحصار بپردازیم
حالا، تا اینجای کار در مورد رقابت کامل
به عنوان شکلی از سازماندهی بازار، صحبت کرده ایم
و این در حوزه هایی مانند فست فود و دیگر چیزها معنادار است
اما در اکثر حوزه ها باورمان بر این است که جهان به شکل رقابت کامل عمل نمیکند
محدودیت هایی در رقابت وجود دارد
و فکر میکنیم که
بسیاری از بازارها و بسیاری از کالاهایی که مصرف میکنیم، تنها تعداد کمی شرکت دارند
سیستم های عامل یا خودروها
یا بسیاری از چیزهایی که مصرف میکنیم، معمولا تنها تعداد کمی شرکت تولیدکننده دارند
بنابراین الگوی واقعگرایانه تر بازارها، الگویی است که در آن در نظر گرفته شده است
که تعداد شرکت‌ها در آن کمتر از بی نهایت بوده و تنها چند شرکت در آن هستند
و از قرار معلوم این الگو سخت ترین الگو است
پس کاری که میکنیم این است که یک مسیر را دنبال میکنیم
با یک قطب ماجرا که بازار رقابتی است شروع کردیم
جایی که در آن تعداد بی نهایتی شرکت وجود دارد
این به ما اجازه میدهد که نتایج جالبی به دست بیاوریم
حالا میخواهیم ماجرا را برعکس کنیم
و در مورد قطب دیگر که انحصار است و در آن تنها یک شرکت وجود دارد صحبت کنیم
در مورد بازارهای انحصاری با تنها یک شرکت صحبت خواهیم کرد
بعد در مورد چندانحصاری صحبت خواهیم کرد که حد میانه است
و در آن چندین شرکت وجود دارد
پس بیاید در مورد انحصار صحبت کنیم
بازاری که در آن تنها یک شرکت وجود دارد
نکته کلیدی در انحصار...
نکته کلیدی که از انحصارها باید به خاطر داشته باشیم
این است که دیگر قیمت پذیر نیستند، حالا قیمت گذار هستند
شرکت های رقابتی قیمت پذیر هستند
یک قیمت از جانب بازار به آن ها داده میشد
و شرکت ها به آن قیمت واکنش نشان میدادند
همانطور که دیدیم در بلند مدت این قیمت در سطح کمینه هزینه میانگین تثبیت شد
پس اساسا قیمت به آن ها داده میشد که بهینگی تولید را تعیین میکرد
شرکت ها در مقادیر تولیدشان به این موضوع واکنش نشان دادند
و به منحنی عرضه بلند مدت مسطحی رسیدیم
با این حال در بازار انحصاری با شرایط رقابت کامل روبرو نیستیم
به شکل اخص یک شرط این بود
که مصرف کنندگان جایگزین های کاملی
بین کالای شما و دیگر کالاهایی که میتوانستند بخرند، داشتند
این در بازار انحصاری صدق نمیکند
بنابراین اگر آن دوره ای را در نظر بگیریم
شاید... نمیدانم زیاد تاریخ رایانه ها را نمیدانم
شاید ده سال پیش که رایانه های مک اپل کمترین میزان محبوبیت را داشتند
و باید خیلی از فناوری سر در می آوردید که بنوانید با لینوکس و اینها کار کنید
ویندوز تقریبا انحصار سیستم‌های عامل را در دست داشت
نه کاملا اما تقریبا اینگونه بود
به قطع اگر که خیلی از فناوری سر در نمی آوردید
و نمیتوانستید با لینوکس و مثل لینوکس استفاده کنید
تقریبا اگر که سیستم عامل نیاز داشتید، ویندوز میگرفتید
ویندوز تقریبا انحصار داشت
و این نزدیک ترین مثالی است که زمانی که در اقتصاد
نوین به انحصار فکر میکنیم، در این مورد وجود دارد
در این صورت بیل گیتس باید تصمیم میگرفت...
قیمتی بهش داده نشده بود
باید تصمیم میگرفت که برای ویندوز چه بهایی طلب کند
و این تصمیم هم تعیین میکرد که چه مقدار تولید صورت میگیرد
و این دقیقا موضوع بحث امروزمان است
چطور یک انحصارگر تصمیم میگیرد
که هم چقدر قیمت گذاری کند و هم چه مقدار از کالایش را تولید کند
برای این کار میرویم سراغ یک مفهوم جدید
البته مفهوم جدیدی نیست
بلکه نوع نگاه متفاوتی به چیزی است که پیش از این در موردش صحبت کرده ایم
که درآمد حاشیه ای است
اگر شرایط حداکثرساز سودی را
که زمانی که بحث در مورد رقابت را شروع کردیم، به دست آوردیم را به خاطر داشته باشید
میشد برابری درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه ای
این شرایط حداکثرساز سودمان بود
برابری درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه ای
حالا میخواهیم بریم به سمت...
در رقابت کامل
خوب اساسا...
و به این شکل این برابری درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه ای را در نظر میگرفتیم که...
منطق اش را یادتان هست که تمثیل بالا رفتن از کوه سود بود
میخواهیم که هر واحد را تولید کنیم...
فکر کنید که دارید از کوه سود بالا میروید
دارید با خود فکر میکنید که آیا واحد بعدی را تولید کنم یا خیر؟
آن واحد بعدی را تا زمانی تولید میکنم که پولی که از آن واحد به دست می آورم
از هزینه تولید آن واحد فراتر رود
بنابراین از آن کوه سود بالا میروم
اگر برآمد حاشیه ای بیشتر از هزینه حاشیه ای باشد
به بالا رفتن ادامه میدهم
در قله کوه درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه ای برابر میشود
وقتی که از آن قله فراتر روم
درآمد حاشیه ای زیر هزینه حاشیه ای قرار میگیرد و دست از تولید میکشم
پس تمثیلش این است که از کوهی بالا میروم
که قله اش را برابری درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه ای تعیین میکند
حالا در مورد شرکت های رقابتی گفتیم که درآمد حاشیه ای
تنها برابر با قیمت بود
پس قاعده در رقابت کامل برابر نهادن قیمت با هزینه حاشیه ای بود
اما این یک مورد خاص از درآمد حاشیه ای بود
برای مثال برای اینکه متوجه شویم برویم به شکل 14-1
این یک روش دیگرش است
احتمالا سال بعد این ها را بهتان درس خواهم داد
در جلسه با موضوع رقابت قرارش خواهم داد
یک راه در نظر گرفتن این است که چطور درآمد حاشیه ای، قیمت است
به خاطر داشته باشید که شرکتی کاملا رقابتی
با منحنی تقاضایی کاملا کشسان مواجه است
با منحنی تقاضای کاملا کشسانی مواجه هستند
بنابراین باید در نظر داشته باشند که برآیند
واحد حاشیه ای که به فروش می رسانند چیست
خوب اگر به مقدار حرف کوچک q واحد بفروشند درآمدشان برابر با A است
اگر یک واحد دیگر بفروشند، درآمدشان برابر با B است
و درآمد حاشیه ای ضلع بالای آن مستطیل B است
ضرب در ضلع پایین
ضلع پایین 1 است چون از q بعلاوه 1 حرکت میکند
ضلع بالایی P است
پس درآمد حاشیه ای برابر با قیمت است
نموداری بسیار پایه ای است
پس برای شرکتی کاملا رقابتی، درآمد حاشیه ای برابر با قیمت است
حالا بیاید به مورد انحصار نگاه کنیم
تفاوت شرکت انحصاری، همانطور که در شکل 14-2 میبینید
این است که دیگر با منحنی تقاضای کاملا کشسان مواجه نیست
حالا با منحنی تقاضایی با شیب رو به پایین مواجه است
چرا به این صورت است؟
خوب به خاطر داشته باشید که این نمودار حرف کوچک q است
دلیل این که نمودار حرف کوچک q در مورد کاملا رقابتی، کاملا کشسان بود
به این خاطر نبود که گفته باشید، کلیت کالا کاملا کشسان است
به این خاطر بود که تقاضای ثانویه ای که هر شرکت با آن مواجه است کاملا کشسان است
خوب حالا شرکت انحصاری تنها شرکت در بازار است
بنابراین تقاضای ثانویه ی شرکت با تقاضای کل برابر است
تقاضای ثانویه ی شرکت با تقاضای کل برابر است
بنابراین تا زمانی که تقاضا همانطور که معمولا فکر میکنیم، شیب رو به پایین داشته باشد
شرکت با منحنی تقاضای با شیب رو به پایینی مواجه است
پس بر خلاف شرکتی کاملا رقابتی که با منحنی تقاضای ثانویه کاملا کشسانی مواجه است
یک شرکت انحصاری با منحنی تقاضای بازار با شیب رو به پایین مواجه خواهد شد
با منحنی تقاضای تمام بازار مواجه است
پس این منحنی تقاضای...
حالا دیگر موضوع بحثمان حرف بزرگ Q و نه حرف کوچک q است
یا میتوانیم بگوییم حرف بزرگ Q برابر با حرف کوچک q است
تنها یک شرکت وجود دارد
بنابراین حرف بزرگ Q و حرف کوچک q ، یکی هستند
بنابراین شرکت حالا نه به منحنی تقاضای ثانویه خود که مسطح است
بلکه به منحنی تقاضای بازار با شیب رو به پایین واکنش نشان میدهد
حالا اینجا یک فرض قرار میدهیم که بسیار مهم است
در انتهای جلسه به این موضوع بازخواهیم گشت
فرض خواهیم کرد
که شرکت انحصاری تنها میتواند یک قیمت برای محصولش برای تمام مصرف کنندگان در نظر بگیرد
بنابراین در تمام این جلسه شرکت انحصاری ای را فرض کنیم که در قیمت فرقی نمیگذارد
فرض خواهیم کرد که بیل گیتس نمیتواند به شما نگاه کند و بگوید ببین
به نظر میرسه خیلی به ویندوز احتیاج داری از تو بیشتر از اون یکی پول طلب میکنم
نمیتواند این کار را بکند
یک قیمت دارد
به یک قیمت به فروشگاه ها میفروشد
پس شرکتی انحصاری ای است که در قیمت فرق نمیگذارد
که قرار است در دو سوم اول این جلسه روی آن کار کنیم
این شرکت انحصاری باید یک قیمت مقرر کند
حالا در مورد این شرکت انحصاری، در مورد بیل گیتس و ویندوز در حدود 10 سال پیش
بیاید تصمیمش در جهت تولید یک واحد دیگر را در نظر بگیریم
در ابتدا در قیمت P1 مقادیر حرف بزرگ Q را تولید میکند
اگر بخواهد یک واحد دیگر بفروش برساند
ناگزیر است که قیمت را پایین بیاورد
چون حالا با منحنی تقاضایی با شیب رو به پایین مواجه است
بنابراین اگر بخواهد که یک واحد دیگر بفروشد
ناگزیر خواهد بود که قیمت را به P2 کاهش دهد
یه طوطی کاکلی بزرگ تو خونه داریم، این پر است
پس ناگزیر خواهد بود که قیمت را به P2 کاهش دهد
این چه تاثیری خواهد داشت؟
از یک جهت تاثیرش این است که به این معنا خواهد بود
که روی آن واحد بعدی، مبلغ P2 کسب خواهد کرد
بنابراین به مستطیل B خواهد رسید
از جهت دیگر روی تمام واحدهای دیگری که به قیمت P1 بفروش میرساند
حالا مبلغ کمتر P2 را دریافت میکند
بنابراین مستطیل C را از دست میدهد
بنابراین درآمد حاشیه ای برای این شرکت انحصاری
درآمد حاشیه ای برابر است با
مستطیل B منهای مستطیل C
درآمد حاشیه ای مستطیل B منهای مستطیل C است
یا به شکل دیگر میتوان گفت که... اگر آنچه هست را بنویسیم
میشود P2 منهای P1
منهای P2 ضرب در Q1
یا میتوان به این صورت بازنویسی اش کرد
درآمد حاشیه ای
برابر است با P بعلاوه دلتا p روی دلتا Q
میزان تغییر قیمت به هنگام تغییر کمیت
ضرب در کمیت ابتدایی Q1
یا یک بار دیگر برای افرادی از شما که حسابان را ترجیح میدهید
اگر درآمد برابر با p ضرب در q باشد و q تابعی از p باشد
در این صورت با دیفرانسیل گیری، درآمد حاشیه ای
میشود p بعلاوه dp روی dQ ضرب در Q
بنابراین درآمد حاشیه ای برابر است با قیمت
بعلاوه تغییر در قیمت به تاثیر از فروش یک واحد دیگر
ضرب در کمیت ابتدایی
پس نموداری اش در این نمودار است
ریاضیاتش اینجا است
فقط تابع درآمد را دیفرانسیل گیری میکنیم
این عبارت مثبت است
قمیت همیشه بزرگتر از 0 است
اما این عبارت منفی است
چون منحنی تقاضا شیب رو به پایین دارد
بنابراین حالا دو اثر داریم
یک اثر مثبت هست
که میگوید اگر واحد دیگری بفروشم روی آن واحد پول به دست می آورم
یک اثر منفی دارد
که میگوید اگر آن واحد دیگر را بفروشم باید قیمت را کاهش دهم
چون با تقاضای با شیب رو به پایین مواجه هستم
بنابراین زمانی که یک شرکت انحصاری به فروش واحدی دیگر فکر میکند با دو اثر مواجه است
پول بدست آمده از آن واحد است
اما تمایل کمتر به پرداخت برای تمام واحد ها قبلی هم هست
و این چیزی است که شرکت های انحصاری را کمی جالب تر میکند
اساسا شرکتی انحصاری را شرکتی در نظر میگیریم که باید با شیب نزولی منحنی تقاضا کار کنند
شرکت های رقابتی نیازی ندارند که بر خط روند نزولی منحنی تقاضا کار کنند
تقاضا برای آن ها مسطح است
میتوانند در آن قیمت هرچقدر که میخواهند فروش داشته باشند
چون تاثیری روی قیمت نخواهند داشت
اهمیتی ندارد که 10 واحد یا 1 میلیون واحد در آن قیمت بفروشند
منحنی تقاضا مسطح است
اما این در مورد شرکت انحصاری صدق نمیکند
اگر شرکت انحصاری بخواهد فروش بیشتری داشته باشد
باید با خشم بازار مواجه شود
و خشم بازار به شکلی است که اگر بخواهید بیشتر بفروشید باید قیمت را کاهش دهید
بازهم به خاطر داشته باشید که فرض این است که برای همه باید یک قیمت در نظر گرفت
با فرض اینکه قرار است برای همه یک قیمت را در نظر بگیرد
اگر بخواهد بیشتر بفروشد برای این کار باید قیمت را کاهش دهد
خوب من دوست دارم...
روش های زیادی برای بررسی شهودی این موضوع وجود دارد
من دوست دارم اسم این را بگذارم اثر مسمومیت زا
اینطور دوست دارم در نظرش بگیرم
که میگوید اساسا اگر بخواهم واحد دیگری را بفروشم
باید پولی که روی تمام واحدهای پیشین کسب کردم را مسموم کنم
چون اگر بخواهم واحد دیگری را بفروشم
باید قیمت را کاهش دهم
این کار، پولی که روی واحدهای پیشین میگرفتم را از چنگم در می آورد
پس یکجورایی اثر مسمومیت زا است
دوست دارم اینطور در نظرش بگیرم
اما شما میتوانید دید شهودی خودتان را در موردش داشته باشید
و اثر مسمومیت زا برای شرکت کاملا رقابتی وجود نداشت
چون این شرکت ها با اعمال خود نمیتوانستند تاثیری روی قیمت بگذارند
میتوانند هر تعداد واحتی که میخواهند روی قیمت مسطح بفروشند
و اعمالشان روی قیمت تاثیری نخواهد داشت
اثر مسمومیت زا تنها در رابطه با شرکت های انحصاری وجود دارد
چراکه برای فروش آن واحد دیگر باید قیمت را کاهش دهند
حالا این اساسا به این معناست که
یافتن تعادل برای شرکت های انحصاری کمی توجه بیشتری میطلبد
پس بیاید بریم به شکل 14-3 و آرام آرام جلو برویم
میرویم به شکل 14-3 و شروع میکنیم به جلو رفتن
کاری شرکت انحصاری باید بکند
این است که یک منحنی درآمد حاشیه ای رسم کند
در مورد شرکت کاملا رقابتی منحنی درآمد حاشیه ای همان قیمت میشود
به آن ها داده میشد
منحنی درآمد حاشیه ای در کار نبود
برای شرکت انحصاری منحنی درآمد حاشیه ای وجود دارد
خوب پس اینجا یک منحنی تقاضا دارم
منحنی تقاضایی که در این مثال رسم کرده ام...
منحنی تقاضایی که اینجا رسم کرده ام q برابر با 24 منهای p است
این یک منحنی تقاضای معمول و با شیب رو به پایین است
هرچه قیمت بالاتر میرود مردم کمتر از محصول را میخواهند
و حالا در تقاضاهای بازار هستیم
چراکه به خاطر داشته باشید حرف کوچک q برابر است با حرف بزرگ Q
تنها یک شرکت در بازار حضور دارد
حالا فوت کوزه گری انحصار اینجاست: ریاضیات
اولین کاری که باید بکنید
این است که باید این را برعکس کنید
باید بگویید که خوب این شد q
قیمتی که شرکت انحصاری قرار است طلب کند چه میشود؟
قمیتی که شرکت انحصاری قرار است طلب کند بنابراین میشود
24 منهای q
این میشود قیمتی که شرکت انحصاری قرار است طلب کند
از این جهت pq میشود 24q منهای مجذور q
پس معادله تقاضا را برعکس کردیم
این کار را کردیم چون میخواهیم که یک معادله درآمد بنویسیم
روش کارش اینگونه است
روشی ریاضیاتی است
برعکسش میکنیم تا بتوانیم معادله درآمد را بنویسیم
بعد از این معادله درآمد دیفرانسیل میگیریم
تا به اینجا برسیم که درآمدهای حاشیه ای برابر است با 24 منهای 2q
این میشود درآمدهای حاشیه ای
با فروش واحد بعدی
24 منهای دوبرابر مقادیری که الان فروش دارید، به دست می آورید
و این منحنی درآمد حاشیه ای است که اینجا نمودار شده است
حالا اساسا چیزی که اینجا میبینید...
در این مورد منحنی درآمد حاشیه ای بر بردار Y از نقطه ای یکسان با منحنی تقاضا شروع میشود
و در تمام طول خود زیر منحنی تقاضا قرار میگیرد
حالا این نکته اول که روی تقاطعی مشابه شروع میشود
همیشه صادق نیست
در این مورد صدق میکند چون منحنی تقاضا خطی فرض شده است
در مورد منحنی های تقاضای غیر خطی
منحنی های درآمد حاشیه ای میتوانند روی بردار Y از نقاط متفاوتی شروع بشوند
نکته دوم که منحنی درآمد حاشیه ای همیشه زیر منحنی تقاضا است، در هر حال صدق میکند
تابع هرچه که میخواهد باشد
درآمد حاشیه ای همیشه زیر تقاضا است
پس آن منحنی درآمد حاشیه ای همیشه زیر منحنی تقاضا خواهد بود
به خاطر این اثر مسمومیت زا
حالا چیزی را که میخواهم روی آن تاکید کنم این است که این به این معناست
که رابطه بسیار مهمی بین درآمد حاشیه ای
و کشسانی تقاضا وجود دارد
خوب بیاید معادله درآمد حاشیه ای را برداریم
و به شکل متغیری بر گردانیمش
p بعلاوه دلتا p روی دلتا Q ضرب در Q
و بیاید در p ضرب و تقسیم کنیم
بنابراین درآمد حاشیه ای را میتوان به شکل p بعلاوه
p ضرب در دلتا p روی دلتا Q ضرب در Q روی p، بازنویسی کرد
بنابراین عبارت دوم را برداشتم و با p ضرب و تقسیم کردیم
عبارت دوم
با p ضرب و تقسیمش کردم
دلیل کارم این بود که به این معناست که میتوان بازنویسی اش کرد
حالا دارد شبیه عبارت کشسانی میشود
عبارت کشسانی را به خاطر دارید؟
شبیه برعکس عبارت کشسانی است
یادتان هست که کشسانی تقاضا به چه شکل بود؟ دلتا q، دلتا p
ضرب در p روی Q
پس برعکس کشسانی تقاضا است
بنابراین میتوان به این شکل بازنویسی اش کرد که درآمد حاشیه ای برابر است با p
ضرب در 1 بعلاوه 1 روی کشسانی تقاضا
درآمد حاشیه ای برابر است با p ضرب در 1 بعلاوه 1 روی کشسانی تقاضا
یک لحظه به مفهومش فکر کنید
درآمد حاشیه ای
در شرکتی کاملا رقابتی چیست؟
خوب به عنوان یک شرکت کاملا رقابتی
کشسانی تقاضایی که یک شرکت کاملا رقابتی با آن روبروست، به چه شکل است؟
بینهایت
درسته؟ کاملا کشسان
بنابراین درآمد حاشیه ای بر اساس قانون لوپیتال برابر است با p
پس در مورد شرکتی کاملا رقابتی که در آن کشسانی بی نهایت است
درآمد حاشیه ای برابر است با p
حالا در عوض اگر شرکتی را در نظر بگیریم که در آن کشسانی تقاضا منفی 1 است
کشسانی تقاضا منفی 1 باشد
درآمد حاشیه ای میشود 0
چرا اینگونه است؟
به این معناست که اگر شرکتی انحصاری بوده و با کشسانی تقاضای منفی 1 روبرو باشید
با فروش واحد بعدی هیچ پولی به دست نمی آورید
چون این دو اثر دقیقا خنثی میشوند
از قرار معلوم با کشسانی تقاضای منفی 1
این دو اثر دقیقا خنثی میشوند
دقیقا درآمدی که با فروش یک واحد اضافی به دست می آورید
با مقادیر کاهشی که در قیمت واحدهای پیشین باید بدهید، خنثی میشود
پس با کشسانی تقاضای منفی 1
درآمد حاشیه ای برابر با 0 میشود
و همانطور که میبینید به مراتب اینکه کشسانی تقاضا به زیر منفی 1 میرود
به مراتب اینکه از زیر به 0 نزدیک میشود
به مراتب اینکه کشسانی تقاضا از زیر به 0 نزدیک میشود
خوب باید میگفتم رقابت کامل، ببخشید
منفی بی نهایت است نه بی نهایت
منفی بی نهایت
به مراتب اینکه کشسانی تقاضا از زیر به 0 نزدیک میشود
خواهید دید که درآمد حاشیه ای...
به مراتب اینکه از زیر به 0 نزدیک میشود، درآمد حاشیه ای
منفی میشود
برای مثال اگر کشسانی تقاضا برابر با منفی 0.5 شود
درآمد حاشیه ای برابر میشود با منفی p
بنابراین اگر این منفی 0.5 باشد این میشود منفی 2
بنابراین درآمد حاشیه ای برابر میشود با منفی p
پول از دست میدهیم
بنابراین به مراتب اینکه کشسانی تقاضا به 0 نزدیک میشود
با فروش واحد بعدی، درآمد حاشیه ای منفی خواهیم داشت
و چرا اینگونه است؟
وقتی که کالایی خیلی غیرکشسان داریم
باید آنقدر برای فروش واحد بعدی قیمت را پایین بکشید که باعث میشود ضرر کنید
کالایی خیلی کشسان را در مقایسه با کالایی خیلی غیرکشسان در نظر بگیرید
زمانی که کالایی با تقاضای بسیار کشسان داریم
برای فروش واحدی دیگر نیازی نیست قیمت را آنقدرها تغییر دهید
چون منحنی تقاضا بسیار مسطح است
بنابراین اثر مسمومیت زای زیادی در کار نیست
dp dq کوچک است یا dq dp بزرگ است
این برعکسش است
بنابراین در مورد کشسان dq dp بزرگ است بنابراین dp dq کوچک است
زمانی که کالایی با تقاضایی بسیار غیرکشسان داریم
برای فروش واحدی دیگر باید کلی قیمت را کاهش دهید
که باعث مسمومیت درآمدی که از فروش آن واحد اضافی به دست می آورید، میشود
پس به این خاطر است که درآمد حاشیه ای بالاتر
یا به مراتب اینکه این کشسانی منفی تر میشود، بخش بزرگتری از p میشود
بله؟
- صدا شنیده نمیشود -
نه، چون مسئله اینجاست که
باید از پیش آن بهای بالا را طلب میکردید
نکته این است که این حاشیه است
خوب وارد بازار انسولین میشوید
میگویید خوب این افراد بدون انسولین میمیرند
500 هزار دلار برای هر آمپول طلب خواهم کرد
اما حالا سوالی که در مورد درآمد حاشیه ای مطرح میشود
در قیمت 500 هزار دلار به هرکسی که از پس هزینه بر می آید میفروشید و بقیه میمیرند
حالا این پرسش مطرح میشود که درآمد حاشیه ای حالا که
میخواهید 500 هزار و یکمین واحد را بفروشید، چقدر است
خوب از آنجایی که این کالا به شکل غیر کشسان تقاضا میشود، برای فروش واحد اضافی
اگر شخصی میتوانست 500 هزار دلار برای خرید هزینه کند این کار را میکرد
توانایی ندارند
تنها میتوانند 400 هزار دلار بپردازند
باید قیمت را به 400 هزار دلار کاهش دهیم
یک واحد دیگر به قیمت 400 هزار دلار خواهید فروخت
اما 500 هزار دلار روی تمام واحدهایی که قرار بود به قیمت 500 هزار دلار بفروشید ضرر میکنید
نکته حاشیه است نه سطح
بله شرکت های انحصاری وقتی که تقاضا غیرکشسان است پول زیادی به دست می آورند
کمی بعد در موردش صحبت خواهم کرد
اما با آن واحد بعدی ضرر خواهند کرد
پس از اینجا میرسیم به...
نکته خوبی بود که حالا
با در نظر داشتن این
در مورد این صحبت کنیم که شرکت های انحصاری چطور حداکثرسازی سود میکنند
بیاید در مورد حداکثرسازی سود انحصاری صحبت کنیم
بریم به شکل 14-4
حداکثرسازی سود برای شرکت انحصاری
حالا این خیلی گیج کننده تر از شرکت های کاملا رقابتی است
بیاید دنبالش کنیم
این موردی است که در اینجا تابع هزینه
برابر است با 12 بعلاوه مجذور q
بنابراین تابع هزینه ای را حل میکنم که 12 بعلاوه مجذور q است
این تابع هزینه است
و تابع تقاضا به مانند گذشته Q برابر با 24 منهای p است
این چیزی است که اینجا به شکل نموداری آورده شده است
حالا قانونش را به خاطر بیاورید
سود در صورتی حداکثرسازی میشود که درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه ای برابر شود
خوب درآمد حاشیه ای را میدانیم
میدانیم درآمد حاشیه ای...
در بالا به دستش آوردیم
برابر است با 24 منهای 2Q
هزینه حاشیه ای در این عبارت چیست؟
خوب هزینه حاشیه ای دیفرانسیل معادله هزینه است
که 2Q است
بنابراین عبارت حداکثرساز برای یک شرکت انحصاری
جایی میشود که درآمد حاشیه ای که 24 منهای 2Q است
با هزینه حاشیه ای که 2Q است برابر میشود
یا Q برابر با 6
این میشود سطح تولید بهینه برای شرکت انحصاری
بنابراین از نظر نموداری میتوانیم ببینیم
که این جایی است که منحنی هزینه حاشیه ای با منحنی درآمد حاشیه ای برخورد میکند
اگر از آن نقطه به سمت پایین برویم به اینجا میرسیم که فروش 6 واحد است
بنابراین در 6 درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه ای برابر میشود
باید بتوانید از لحاظ نموداری ببینیدش جایی است که منحنی ها با یکدیگر تلاقی میکنند
اینجا از لحاظ ریاضیاتی نشانش حل اش کردم
در واقع خیلی سر راست است
جای مشکلش اینجاست
قیمت چقدر است؟
ممکن است بگویید که خوب درآمد حاشیه ای با هزینه حاشیه در 6 تلاقی میکنند
بالایش خط تیره میکشم و این به این معناست که قیمت 12 است
چرا این نمیتواند قیمت باشد؟
چرا اشتباه است؟
اگر قیمت 12 باشد چه چیزی نقض میشود؟
اگر بخواهید 6 واحد به قیمت 12 بفروشید
بله؟
- صدا شنیده نمیشود -
روی منحنی تقاضا نیست
شرکت انحصار همچنان باید به منحنی تقاضا احترام بگذارد
بنابراین شرکت های انحصاری با مقرر کردن کمیت خود
به تقاطع درآمد حاشیه ای و هزینه حاشیه ای میرسند
اما بعد در قیمت گذاری همچنان باید از منحنی تقاضا پیروی کنند
نمیتوانند سلیقه مصرف کننده را تغییر دهند
بنابراین قیمت 18 دلاری طلب میکنند
دز اینجاست که کمیتی برابر با 6 را میفروشید
بنابراین مورد شرکت های انحصاری کمی از شرکت های کاملا رقابتی ریزه کاری بیشتری دارد
برای بیرون کشیدن Q درآمد حاشیه ای را برابر با هزینه حاشیه ای قرار میدهیم
اما بعد برای به دست آوردن p باید برگردیم و وارد منحنی تقاضا بکنیمش
خوب Q را داریم که 6 است
حالا p چقدر میشود؟
برای به دست آوردن p باید برگردم و این را در اینجا وارد کنم
وقتی Q برابر با 6 میشود p برابر است با 24 منهای Q یا 18
پس باید منحنی تقاضا را در نظر بگیرم
شرکت های انحصاری باید منحنی تقاضا را در نظر بگیرند
شرکت انحصاری هر دو مورد قیمت و کمیت را انتخاب میکند
اما باید به گونه ای انتخابشان کند که به نقطه ای روی منحنی تقاضا برسند
و به این گونه حل اش میکنیم که شرکت انحصاری کمیتی را انتخاب میکند
تا درآمد حاشیه ای را برابر با هزینه حاشیه ای قرار دهد
و بعد قیمتی را انتخاب میکند که با تقاضای آن کمیت، هماهنگی دارد
سوالی در این مورد هست؟
حالا یک چیز دیگر
در کوتاه مدت یک شرط دیگر برای حداکثرسازی سود داریم
که قاعده تعطیلی است
قاعده تعطیلی خاطرتان هست
در مورد شرکت های کاملا رقابتی در کوتاه مدت صحبت کردیم
قاعده ای که میگفت حتی زمانی که سود منفی است ممکن است تعطیل نکنید
تنها در زمانی تعطیل میکنید که قیمت کمتر از هزینه متغیر میانگین باشد
بنابراین قاعده تعطیلی باقی مانده است
پس تنها در زمانی تعطیل میکنید که قیمت کمتر از هزینه متغیر میانگین باشد
حالا در این مورد سود شرکت انحصاری چقدر است؟
خوب شرکت انحصاری سودی برابر با 60 کسب کرده است
چطور این را میبینیم؟
خوب از لحاظ نموداری مستطیلی است
که تفاوت میان منحنی هزینه میانگین
و قیمتی است که دارند
بنابراین 18 دلار طلب میکنند
حالا بازم میگویم درآمد حاشیه ای از میان رفته است
درآمد حاشیه ای را به عنوان مفهومی تخیلی در نظر بگیرید
درآمد حاشیه ای چیزی نیست که به واقع در بازار وجود داشته باشد
درآمد حاشیه ای تنها چیزی است که شرکت های انحصاری بدست می آورند
تا تصمیم بگیرند که چکار باید بکنند
اما بعد از میان میرود
بعد شرکت انحصاری تنها به قیمت اهمیت میدهد
18 دلار طلب میکنند
هزینه حاشیه ایشان برای آن واحد
یا هزینه میانگین برای آن واحد تنها 8 دلار است
بنابراین سودی معادل 10 دلار به ازای هر واحد روی 6 واحد کسب میکنند
بنابراین سودی برابر با 60 دلار کسب میکنند
و چیزی که میتوانید ببینید و باید بتوانید برای خود حلاجی کنید
این است که اگر شرکت انحصاری 5 واحد میفروخت
ببخشید، با فروش 6 واحد
اگر شرکت انحصاری واحد هفتم را بفروش میرساند
باید بتوانیم ببینیم که روی آن واحد هفتم ضرر میکند
چون که گرچه اگر آن واحد هفتم را میفروخت...
اگر واحد هفتم را میفروخت چه اتفاقی می افتاد؟
اگر میخواستند واحد هفتم را بفروشند، قیمت باید چند میشد؟
قیمت باید 17 دلار میشد
بنابراین برای فروش واحد هفتم
باید قیمتی برابر با 17 دلار میداشتند
در قیمت 17 دلاری...
اساسا در قیمت 17 دلاری...
چه اتفاقی می افتاد؟
خوب یک واحد دیگر در قیمت 17 دلار میفروختند
خوب میشد
اما روی 6 واحد قبلی 1 دلار از دست میدادند
که بد است
بنابراین چه مقدار درآمد کسب میکردند؟
درآمد حاشیه ای چقدر میشد؟
خوب درآمد حاشیه ای میشد 17 منهای 6 اثر مسمومیت زا
بنابراین درآمد حاشیه ای برابر میشد با 11
هزینه حاشیه ای شرکت چقدر است؟
هزینه حاشیه ایشان 2Q است
هزینه حاشیه ای 14 است
بنابراین ضرر میکند
پس باید بتوانید این تمرین را خودتان پی گیری کنید
ممکن است بگویید خوب هزینه حاشیه ای آن واحد بعدی تنها 14 است
به قیمت 17 دلار واحد را میفروشند
پس باید انجامش بدهند
چیزی که در نظر نگرفته اید این است که باید فروش به قیمت 17 دلار
1 دلار اضافه ای که روی هر کدام از 6 واحد قبلی به دست می آوردند را از دست داده اند
و اثر مسمومیت زا انجام این کار را بر خلاف سود میکند
و به این خاطر است که شرکت های انحصاری پیش از
نتیجه ای که میتواند کاملا رقابتی باشد، متوقف میشوند
شرکتی کاملا رقابتی در این شرایط چکار میکند؟
شرکت کاملا رقابتی هزینه حاشیه ای را برابر با تقاضا قرار میدهد
و در نقطه ای که هزینه حاشیه ای با تقاضا برابر میشود، تولید میکنند
خوب تقاضا اینجا 24 منهای p است
هزینه حاشیه ای 2Q است
بنابراین در نهایت در سطحی تولید میکنند که هزینه حاشیه ای با تقاضا برابر میشود
در سطحی بسیار بالاتر و با هزینه ای کمی پایینتر
بنابراین میبینید که شرکت انحصاری در نهای واحدهای کمتری به قیمتی بالاتر میفروشد
سوالی در این مورد هست؟
بله؟
این در مورد مایکروسافت به چه شکل است
شرکتی که هزینه حاشیه ای اش خیلی پایین است یا اصلا وجود ندارد
خوب اگر هزینه حاشیه ای خیلی کم باشد یا اصلا وجود نداشته باشد اتفاقی که می افتد...
آن منحنی هزینه حاشیه ای را بسیار بسیار مسطح تر در نظر بگیرید
در کمیتی بسیار بالاتر با تقاضا تلاقی میکند
یا با درآمد حاشیه ای تلاقی میکند
در یک جورایی کمیت بالاتر
نه انقدرها بالاتر
بنابراین اگر هزینه حاشیه ای خیلی پایین باشد، بیشتر تولید میکنند
و سودی بیشتر از پیش به دست می آورند
در واقع سوال خوبی است تمرین مقایسه ای خوبی است
منحنی هزینه حاشیه ای را بیاوریم پایین
چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
کمیت بالا خواهد رفت اما نه به سرعت افزایش سود
به این خاطر است که بیل گیتس ثروتمندترین فرد جهان است
این اتفاقی است که می افتد
خیلی پولدار میشوید
بنابراین در اصل وقتی که انحصار داشته باشید
و هزینه حاشیه ای پایینی داشته باشید خیلی پولدار خواهید شد
پس اساسا...
اما راه خوبی برای تمرین فهم چگونگی کارکرد موارد انحصاری است
سوال دیگری در این مورد هست؟
خوب فرصت خوبی است که مفهوم مهمی در مورد شرکت های انحصاری را معرفی کنیم
مفهوم قدرت بازار
چیزی که شرکت های انحصاری، چیزی که بیل گیتس دارد و مکدونالد محله من ندارد
قدرت بازار است
یا چیزی که بیل گیتس پیش از این داشت و الان کمتر شده است، قدرت بازار است
قدرت بازار توانایی قیمت گذاری فراتر از هزینه حاشیه ای است
خلاصه آماری که یک شرکت چه مقدار قدرت دارد
توانایی شرکت در بالاتر بردن قیمت از هزینه حاشیه ای است
زمانی که هزینه حاشیه ای بیل گیتس حول و حوش 0 میشود
قدرت بازارش بزرگتر میشود
قیمت فراتر از هزینه حاشیه ای
حالا برای در نظر گرفتنش
شرایط حداکثرسازی سود را به خاطر بیاورید
به این شکل بود که درآمد حاشیه ای که به صورت p ضرب در 1 بعلاوه 1 روی اپسیلون نوشتیم
با هزینه حاشیه ای برابر میشود
حالا میتوانیم به این شکل بازنویسی اش کنیم که هزینه حاشیه ای روی قیمت
برابر میشود با 1 بعلاوه 1 روی اپسیلون
حالا بیاید فایده اش را تعریف کنیم
بیاید فایده را به شکل قیمت منهای هزینه حاشیه ای تعریف کنیم
مقادیر پولی که روی واحد بعدی به دست می آوریم
به مبلغ p میفروشیم و هزینه حاشیه ای را کم میکنیم
پولی است که روی واحد بعدی به دست می آوریم
اگر فایده را به شکل p منهای هزینه حاشیه ای رو p تعریف کنیم
این میشود درصد فایده
پولی است که روی واحد بعدی به دست می آوریم
فایده درصدی
بعد میتوانیم ببینیم که فایده برابر میشود
با منفی 1 روی اپسیلون
بنابراین فایده یک شرکت انحصاری برابر میشود
با منفی 1 روی اپسیلون
این برمیگردد به سوالی که پیش از این در مورد انسولین داشتیم و یکجورایی گیج کننده بود
اینجا انسولین را از نظر شهودی میبینیم
هرچه کشسانی کم تر باشد، شرکت انحصاری بیشتر میتواند روی قیمت خود فایده محسوب کند
پس نظر شهودیتان اینجا نشان داده شده است
بله، شرکت انحصاری بهای بسیار بالایی برای انسولین در نظر میگیرد
گرچه همچنان اگر بخواهند قیمت را بالا ببرند ضرر میکنند
اگر که بخواهند یک واحد دیگر بفروش برسانند
اما قیمت ابتدایی ای که مقرر میکنند
بسیار بالا خواهد بود
در اصل، محدودیتی که بیل گیتس دارد چیست؟
بیل گیتس چه محدودیتی دارد؟
استیو جابز محدودیت بیل گیتس است
جایگزین ها محدودیت هستند
تنها محدودیت یک شرکت انحصاری
بازه ای است که مردم میتوانند جایگزینی...
نه،نه، برگردیم عقب این مثال خوبی نیست
بیاید بیل گیتس را در حدود 10 سال پیش در نظر بگیریم
محدودیتی که بیل گیتس حدود 10 سال پیش با آن روبرو بود
بزرگ رایانه بود یا
اشکال دیگری از انجام کار، که 20 سال پیش ماشین تایپ بود
محدودیتش در حقیقت این بود که راه دیگری
برای انجام کاری که محصول بیل گیتس اجازه میداد انجام دهید، وجود داشت
اگر هیچ راه دیگری برای انجام کاری که محصول بیل گیتس اجازه انجامش را میداد، وجود نداشت
یک قیمت بی نهایتی را طلب میکرد
مسلما اگر راه دیگری وجود داشته باشد...
و همچنین کشسانی از جایگزین ها حاصل میشود
یک جایگزین میتواند این باشد که مردم رایانش انجام ندهند
بنابراین اگر بیل گیتس میخواست بهایی بی نهایت برای ویندوز طلب کند
مردم به سادگی رایانه نمیخریدند
بنابراین دلیل اینکه بیل گیتس نمیتواند مبلغی بی نهایت طلب کند
دلیل اینکه نمیتوان مبلغ بی نهایتی برای انسولین طلب کرد
این است که مقادیری کشسانی تقاضا وجود دارد
مردم در نقطه ای خرید را متوقف خواهند کرد
یا به جای آن ماشین تایپ انتخاب میکنند
یا اینکه اصلا رایانش انجام نمیدهند
دستی مینویسند یا همچنین چیزی
بنابراین اساسا در نقطه ای مقادیری کشسانی وجود دارد
چون منحنی تقاضای بازار داریم
و اساسا میزان قدرت بازاری که شرکت انحصاری دارد
را میزان کشسانی محصول تعیین میکند
اینکه جایگزین ها چه مقدار به محصول نزدیک هستند
اگر جایگزین های نزدیکی وجود داشته باشند
شرکت انحصاری نخواهد توانست فایده بسیار بالایی روی قیمت بگیرد
اگر جایگزین نزدیکی مانند مورد ویندوز در حدود 10 سال پیش وجود نداشته باشد
شرکت انحصاری میتواند فایده بسیار بالایی رو قیمت طلب کند
و خیلی، خیلی ثروتمند شود
بله؟
اما اگر جایگزین هایی در بازار وجود داشته باشد
در این صورت دیگر انحصاری نیست
نه، نکته کلیدی اینجاست
جایگزین هایی برای آن تولیدکننده...
به همین خاطر بود که گفتم استیو جابز مثال خیلی خوبی نیست
چون در آن صورت دیگر شرکت انحصاری نیست
اما ماشین تایپ مثال خوبی است
این یک محصول متفاوت است، و بازار متفاوتی است
کالای متفاوتی است که جایگزین میشود
حرفم این است که هر محصولی، به استثنای انسولین
اما در مورد هر محصولی همیشه چیزی وجود دارد که میتوان به جایش گذاشت
در مورد انسولین هم کار دیگری میتوان کرد
به جایش میتوان بیمار بود
همیشه کار دیگری هست که میتوان انجام داد
تنها یک چیز در زندگی نداریم
بنابراین کشسانی تقاضا هیچگاه کاملا غیر کشسان نیست
همیشه...
10 سال گذشته مسخره به نظر می آید اما 20 سال پیش
در واقع تصمیم گیری در مورد داشتن یا نداشتن رایانه شخصی منطقی بود
بسیاری از مردم رایانه نداشتند
میشد که رایانه نداشت
این باعث کشسانی تقاضا میشود
بنابراین مهم است که در نظر بگیریم که
وقتی که اینجا از جایگزین ها صحبت میکنم، منظور جایگزین های درون بازار نیست
بلکه منظورم فعالیت های جایگزین شونده هستند
کارهای دیگری که میتوان با پول کرد
و هرچه چیزهای دیگری که میتوان با پول کرد بیشتر باشند
بیل گیتس فایده کمتری روی سیستم عاملش میگیرد
سوالی در این مورد هست؟
حالا میتوانیم بپرسیم که خوب
این ها همه جالب هستند اما چرا یک جلسه و نیم گذشته را حروم صحبت در مورد رفاه کردیم؟
وقتی که میخوایم دوباره برگردیم به نظریه تولیدکنندگان
دلیلش این بود که الان میتوانیم ببینیم که تاثیر انحصار روی رفاه چگونه است
و این سوال را مطرح کنیم که انحصار چه تاثیری روی جامعه میگذارد؟
و در واقع میتوانیم نشان دهیم که انحصار باعث رفاه از دست رفته در جامعه میشود
برای دیدنش بریم به شکل 14-5
و اینجا میتوانیم رفاه از دست رفته در مورد انحصار را نشان دهیم
این همان مثالی است که پیش از این استفاده میکردیم
تقاضا میشود Q برابر با 24 منهای p
هزینه حاشیه ای 2Q است
تابع هزینه 12 بعلاوه مجذور Q است
پس هزینه حاشیه ای 2Q است
همانطور که قبلا دیدیم، شرکت انحصاری تصمیم گرفت که 6 واحد در قیمت 18 دلار بفروشد
6 واحد در قیمت 18 دلار
شرکت کاملا رقابتی
تفاضا را که 24 منهای Q است
ببخشید، قیمت را برابر با هزینه حاشیه ای قرار میدهد
خوب قیمت به شکل 24 منهای Q وارد منحنی تقاضا میشود
هزینه حاشیه ای برابر با 2Q است
بنابراین شرکت کاملا رقابتی Q را برابر با 8 قرار میدهد
شرکت کاملا رقابتی Q را برابر با 8 قرار میدهد
تصمیم میگیرند که 8 واحد به قیمت 16 تولید کنند
بنابراین به اینجا میرسیم که کمیت رقابتی Qc برابر است با 8
و قیمت رقابتی Pc برابر است با 16
اینجاست که از لحاظ نموداری تقاضا برابر میشود با هزینه حاشیه ای
یا قیمت برابر میشود با هزینه حاشیه ای
شرکت انحصاری 6 واحد در قیمت 18 دلاری میفروشد
حالا تاثیر رفاهی انحصار چیست؟
چیزی که میبینیم این است که میدانیم که شرکت رقابتی
رفاه را حداکثرسازی میکند
جلسه پیش به این موضوع رسیدیم
میدانیم که بهترین کار فروش 8 واحد به قیمت 16 دلار است
زمانی که 6 واحد به قیمت 18 دلار به فروش میرسد چه اتفاقی می افتد؟
اتفاقی که می افتد این است که مازاد مصرف کننده از A بعلاوه B بعلاوه C نزول میکند
پس در شرایط رقابت کامل
پس در رقابت کامل مازاد مصرف کننده برابر است با A بعلاوه B بعلاوه C
در مورد انحصار، مازاد مصرف کننده
به محیط A نزول میکند بنابراین B بعلاوه C را از دست میدهیم
مازاد تولید کننده در رقابت کامل محیط D بعلاوه E بود
حالا در مورد شرکت انحصاری مازاد تولید کننده برابر است با D بعلاوه E...
برابر است با D بعلاوه E بعلاوه B
بنابراین، تولیدکننده که در این مورد شرکت انحصاری است، مستطیل B را به دست آورد
اما مستطیل E را از دست داد
مصرف کننده مستطیل B را از دست داد به شرکت انحصاری انتقال یافت
پس انتقال مستطیل B از مصرف کننده به شرکت انحصاری صورت گرفت
اما C بعلاوه E از میان رفت
این دو رفاه از دست رفته هستند
رفاه از دست رفته هستند چون در تعادل کاملا رقابتی
اینها مبادلاتی به نفع هر دو طرف هستند
به این معنا که این ها مبادلاتی هستند که از لحاظ جامعه شناختی باید اتفاق بیافتند
مبادلاتی هستند که در آن ارزش برای مصرف کننده
از هزینه تولید واحد فراتر میرود
آن واحدهای هفتم و هشتم، واحدهایی هستند...
واحد هفتم را در نظر بگیرید
ارزشش برای یک فرد چه مقدار است؟
خوب 17 دلار ارزش دارد
میتوانیم روی منحنی تقاضا بخوانیمش
این منحنی تمایل به پرداخت است
مردم تمایل دارند که 17 دلار برای آن واحد هفتم بپردازند
هزینه تولیدش چقدر است؟
هزینه اش 14 دلار است
بنابراین واحدی داریم که مردم بیش از هزینه اش میخواهند
و با این حال به فروش نمیرسد
این میشود رفاه از دست رفته
بنابراین شرکت های انحصاری باعث رفاه از دست رفته میشوند
چون واحدهایی که مردم بیش از هزینه حاشیه ایشان برایشان ارزش قائل هستند به فروش نمیرسند
مردم...
واحدهایی که مردم بیش از هزینه حاشیه ایشان برایشان ارزش قائل هستند به فروش نمیرسند
و این به دلیل اثر مسمومیت زا است
به این خاطر که گرچه از لحاظ اجتماعی فروش آن واحدها بهینه است
گرچه به نفع جامعه است از لحاظ شخصی غیر بهینه است
از دید شرکت انحصاری فروش آن واحد به دلیل اثر مسمومیت زا، خوب نیست
بنابراین در اصل شرکت انحصاری کمتر از توان میفروشد
کمتر از توان تولید میکند
عموما شرکت های انحصاری کمتر از توان تولید میکنند
کالاهای بسیار کمی را میفروشند
چون فروش مقادیری که باید، حداکثرساز سود نمیباشد
چون به خاطر داشته باشید... سود شرکت کاملا رقابتی چیست؟
سود شرکت کاملا رقابتی؟
خوب میدانیم که سود شرکت کاملا رقابتی...
میدانیم که هزینه اگر 8 واحد بفروشد
میدانیم که تابع هزینه
هزینه اینجا 12 بعلاوه مجذور Q است
بنابراین اگر 8 واحد بفروشند، هزینه برابر است با 12 بعلاوه 64
که برابر میشود با 76
اگر 8 واحد بفروشند درآمدشان میشود
8 واحد ضرب در قیمت 16 دلاری
8 واحد ضرب در قیمت 16 دلاری که میشود 128
پس سودشان چقدر میشود؟
سود میشود 52 دلار
بنابراین سودشان 52 دلار است
سود شرکت انحصاری 60 دلار است
بنابراین نفع شرکت انحصاری بیشتر از شرکت رقابتی است
شرکت رقابتی تنها 52 دلار سود میکند
مسلما در کوتاه مدت
در بلند مدت هیچ سودی نمیکند
اما در کوتاه مدت 52 دلار سود میکند
شرکت انحصاری 60 دلار سود میکند
بنابراین نفع شرکت انحصاری بیش از شرکت رقابتی است
تفاوتش البته در این صورت این است که با این کار باعث از دست رفتن رفاه در جامعه میشوند
سوالی در این مورد هست؟
بله؟
اپک الان دارد این کار را میکند؟
به این موضوع خواهیم رسید
فعلا بذاریمش کنار
چون اپک بیشتر چندانحصاری است
چند جلسه بعد برمیگردیم و در موردش صحبت خواهیم کرد
اما میخوام قبل از پایان کلاس در مورد یک چیز دیگر صحبت کنم
میخوام در مورد فرض کلیدی ای که اینجا داشتیم صحبت کنم
اینکه گفتیم شرکت انحصاری تنها میتواند یک قیمت از همه طلب کند
در واقع میدانیم که این درست نیست
در واقع میدانیم که بسیار در جهان چیزی وجود دارد که بهش میگوییم تبعیض قیمتی
مقادیر زیادی تبعیض قیمتی وجود دارد
میدانیم که در بسیاری از کالاها
فیمت های متفاوتی برای مصرف‌کنندگان متفاوتی در نظر گرفته میشود
اگر بخواهید در بلیت لحظه آخری بگیرید، متوجه حرفم میشوید
در اساس قیمت های متفاوتی در مبناهای بسیاری
برای مصرف کنندگان مختلف در نظر گرفته میشود
هرچیزی از تخفیف برای سالمندان
تا قیمت های بالاتر برای پروازهای لحظه آخری
تا یکی بخر، دوتا ببر
و تخفیف روی کالای سوم بعد از خرید دو کالا و غیره
تبعیضات قیمتی متفاوتی در جهان وجود دارد
در واقع محصولات بسیار کمی هستند که تنها به یک قیمت به فروش میرسند
همبرگر مکدونالد معمولا به یک قیمت فروخته میشود
نمیگویند مثلا افراد چاق باید بهای بیشتری برای همبرگر بپردازند یا همچنین چیزی
اما بسیاری از کالاهایی که در واقعیت میخریم
به قیمت های متفاوتی به فروش میرسند
و این مثالی از شرکتی با تبعیض قیمتی است
و نکته عجیبش اینجاست
نکته عجیبش اینجاست که
مشخص شده است که شرکتی انحصاری با تبعیض قیمتی
رفاه اجتماعی را حداکثرسازی میکند
شرکت انحصاری با تبعیض قیمتی به خوبی بازده رقابتی است
چطور میتواند اینگونه باشد؟
بریم به شکل 14-6
اینجا یک شرکت انحصاری با تبعیض قیمتی داریم
حالا شرکت انحصاری با تبعیض قیمتی چکار میکند؟
این شرکتی انحصاری با تبعیض کامل قیمتی داریم
شرکتی که میتواند برای تک تک مصرف کنندگان قیمت متفاوتی در نظر بگیرد
خوب اگر شما شرکت انحصاری با تبعیض قیمتی بود
شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی
و میتوانستید برای تک تک مصرف کنندگان قیمت متفاوتی در نظر بگیرید
از اولین مصرف کننده چقدر طلب میکردید؟
24.
از مصرف کننده دوم چقدر طلب میکردید؟
23.
سومین مصرف کننده 22
به معنای واقعی کلمه به اندازه تمایلشان به پرداخت، طلب میکنیم
اگر تبعیض کامل قیمتی داشته باشید
در این ضورت کاری که میکنید
این است که دقیقا از هر مصرف کننده تمایل به پرداختش راچقدر طلب میکنید
میگویید که ببین من تابع تمایل به پرداختت را میدانم
تابع تمایلت به پرداخت برابر است با p که میشود 24 منهای Q
این تابع تمایل به پرداختت است
پس به معنای واقعی کلمه این قیمت را از تو طلب خواهم کرد
این را در موردت میدانم روی پیشانی ات نوشته شده است
میگویم که خوب تمایل داری که 24 دلار برای اولین
واحد و 23 دلار برای دومین واحد و غیره پرداخت کنی
در این صورت شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی چکار میکند؟
در سطح 6 واحد متوقف میشود؟
نه متوقف نمیشود
چون از مصرف کننده بعدی اثر مسمومیت زایی حاصل نمیشود
دلیلی وجود ندارد که در سطح 6 متوقف شود
همانطور که در ریاضیاتش دیدیم، واحد هفتم
میتوان روی واحد هفتم پول به دست آورد
چون آن واحد هفتم 17 دلار ارزش دارد
اما تولیدش تنها 14 دلار هزینه دارد
بنابراین شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی
به قیمت 17 دلار محصول را خواهد فروخت
به همین شکل واحد هشتم
مردم تمایل دارند که 16 دلار بپردازند و تولیدش 16 دلار هزینه برمیدارد
پس یا میفروشندش یا نه
در واقع بی تفاوت هستند
معمولا میگوییم که میفروشندش
نکته این است که شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی
کامل تا پایین منحنی تقاضا پایین می آید
تا به برآیند رقابتی برسد
به سمت برآیند رقابتی بازار میروند
چون اثر مسمومیت زایی وجود ندارد
دلیلی برای عدم انجام این کار وجود ندارد
دلیلی وجود ندارد که تا جای ممکن واحد نفروخت
دلیلی وجود ندارد که از همان کوهی که شرکت رقابتی بالا میرود، بالا نرفت
و هر تعداد واحدی که فراتر از هزینه حاشیه ای است را نفروخت
حالا نکته جالب این است که
بیاید این سوال را مطرح کنیم که چه اتفاقی برای رفاه اجتماعی می افتد
در مورد شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی
خوب مازاد مصرف کننده چقدر است؟
مازاد مصرف کننده در مورد شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی، چقدر است؟
یکی دست بلند کند
بله؟
صفر
چرا صفر است؟
چون دقیقا همان مقداری که ارزش قائل هستند از آنها طلب میشود
دقیقا
تعریف مازاد مصرف کننده، تمایل به پرداخت منهای قیمت است
اما اینجا قیمت برابر با تمایل به پرداخت قرار داده شده است
بنابراین در تعریف مازاد مصرف کننده 0 است
در مورد شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی، هیچ مازاد مصرف کننده ای وجود ندارد
اما مازاد تولید کننده چه مقدار است؟
همان نفر قبلی بگوید مازاد تولید کننده چه مقدار است؟
هرچه باقی می ماند
هرچه باقی میماند
A بعلاوه B بعلاوه C بعلاوه D بعلاوه E.
هیچ رفاه از دست رفته ای در کار نیست
دفیقا همان رفاه اجتماعی ای را که
در رقابت کامل داشتیم به دست می آورید
فقط به شکل متفاوتی تقسیم شده است
در وضعیت رقابت کامل مصرف کنندگان A بعلاوه B بعلاوه C را به دست می آورند
تولید کنندگان D بعلاوه E را به دست آوردند
در مورد شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی
شرکت انحصاری تمام مازاد را به دست می آورند
اما مجموع محیط سایه خورده همان است
پس خیلی جالب است
چون اینجا نهایت جفا را به مصرف کنندگان میکنیم
رقابت را بهترین شرایط برای مصرف کنندگان در نظر میگیریم
تعداد زیادی شرکت که کالاهایی را در بازاری رقابتی میفروشند
که درش میتوان خرید کرد و بهترین انتخاب را برای خود داشت
از لحاظ شهودی هم تعجب آور نیست
که این بهترین شرایط برای جامعه باشد
چیزی که از لحاظ شهودی خیلی تعجب آور است
این است که داشتن تولید کننده ای که بتواند
از تک تک مصرف کنندگان تا آخرین قرانی که برای چیزی ارزش قائل هستند، پول بگیرد
به همان مقدار برای جامعه مفید است
و این به چه خاطر است؟
به این خاطر است که یک فرض خاص کردیم
که میگفت رفاه اجتماعی برابر است با مجموع مازاد مصرف کننده و مازاد تولید کننده
مجموع خطی
از آنجایی که مجموع است برایمان اهمیتی ندارد که پول به چه کسی میرسد
تنها مجموع پول برایمان اهمیت دارد
مجموع اندازه چارت
برایمان اهمیتی ندارد که چه کسی چه قیمتی از چارت را به دست می آورد
تنها اندازه کلی چارت برایمان اهمیت دارد
و اندازه کلی چارت در هر دو مورد شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی و شرکت رقابتی مشابه است
این نشان میدهد که این تفکر در مورد رفاه اجتماعی احمقانه است
مسلما حس برابری بین
بازاری که در آن مردم میتوانند هرچه که میخواهند بگیرند و بازاری که در آن...
تمام پولی که تمایل به پرداختش را دارند از جانب شرکت انحصاری ای طماع از آن ها گرفته میشود، نداریم
مسلما حس برابری نداریم
و به این خاطر است که باید بیشتر در مورد مساوات فکر کنیم
و بیشتر در مورد تقسیم منابع در جامعه فکر کنیم
چون مشخص شده است که میتوان برآیندهایی به یک اندازه خوب از نقطه نظر بهینگی به دست آورد
که از نقطه نظر مساوات بسیار متفاوت هستند
و این اولین مثالی است که در این مورد میبینیم
خواهید دید که...
کاری که در جلسات پایانی درس
در جلسات بیست و سوم یا بیست و چهارم، خواهیم کرد
این است که شروع میکنیم به صحبت در مورد مساوات
و اینکه چه قواعدی را میتوان در جهت تقسیم این چارت برای رسیدن به پاسخی متفاوت، به کار برد
خوب، سوالی در این مورد هست؟
بسیار خوب
خوب، اینجا کلاس را تمام میکنیم
به خاطر داشته باشیم که شرکت انحصاری با تبعیض کامل قیمتی
مفهومی مسخره است، همانطور که شرکت کاملا رقابتی مفهومی مسخره است
جلسه بعد بازخواهیم گشت و در مورد تبعیض قیمتی در واقعیت
و کارهایی که شرکت ها میکنند تا بتوانند به این برآیند طلایی نزدیک شوند، صحبت خواهیم کرد