امروز بحث در مورد رفتار شرکت ها را ادامه خواهیم داد
اما امروز میخواهیم که از سرزمین جادویی کلاس 1401 دور شویم
و کمی به دنیای واقعی پا بگذاریم
این کار را با صحبت در مورد اینکه آیا شرکت ها در
واقع حداکثرسازی سود میکنند یا خیر انجام میدهیم
کل پیشفرض نظریه تولیدکنندگان
این است که درست مثل است که فکر میکنیم که نظریه مصرف
کنندگان، مصرف کنندگان مطلوبیت را حداکثرسازی میکنند
تولیدکنندگان هم سود را حداکثرسازی میکنند
از قرار معلوم این خلاصه ای کارآمد برای بسیاری از چیزهاست
و مثل بسیاری از فرض های ساده کننده، تاحدود زیادی درست از کار در می آید
و تا حد زیادی کمک میکند تا نتایج جالب بسیاری در مورد شرکت ها و بازارها بدست بیاوریم
هرچند که این وضوح در واقعیت در مورد تمام شرکت ها صدق نمیکند
برای مثال خیلی از شرکت هایی را میبینیم که کارهایی میکنند که خیلی اسراف کاری است
مثل جت های شرکتی بزرگ و چیزهایی از این قبیل
مثال ملموس تر حقوق های بالا برای مدیران اجرایی خیلی اسراف گرایانه به نظر میرسد
برای مثال در سال 2004 درآمد خالص ایلای لیلی
که شرکت داروسازی بود 29 درصد نزول کرد
با این حال مدیر اجرایی شرکت 41% افزایش حقوق گرفت و حقوقش 12.5 میلیون دلار در سال شد
یا حتی بیشتر در بحران اقتصادی در سال 2009
سیتی گروپ و مریل هر کدام 27 میلیارد دلار از دست دادند
میشه گفت سال خیلی بدی برای حوزه مالی بود
با اینحال هر کدام از این شرکت ها حقوق مدیر اجرایی را 10 درصد افزایش دادند
تا حدود 15 میلیون دلار در سال
بنابراین در بدترین سال حوزه مالی از سال 1929
حقوق مدیر اجرایی در این دو شرکت افزایش یافت
حالا ممکن است پیش خودتون فکر کنید که خوب این جور در نمیاد
چطور میشود توضیحش داد
خوب دو توضیح ممکن وجود دارد
خوب یک توضیحش این میتواند باشد که چیزهایی که اسراف به نظر میرسند واقعا اینطور نیستند
به این معنا که به مدیران اجرایی حقوق بالایی میدهیم اما ارزشش را دارند
برای مثال حتی با نهایت حقوق 33 میلیون دلار در سال
مایکل جوردن همچنان نسبت به ارزشش حقوق کمی دریافت میکرد
با هر تحلیل اقتصادی منطقی‌ای حساب کنیم ارزشی که به شیکاگو بولز اضافه کرده بود
خیلی بیشتر از 50 میلیون دلار بود
بنابراین اگرچه 33 میلیون دلار دریافت میکرد
مایکل جوردن کمتر از ارزش اش حقوق میگرفت
به همین صورت فقط به این دلیل که کسی پول زیادی دریافت میکند
به این معنی نیست که بیش از ارزشش حقوق دریافت میکند
مدیران اجرایی افراد بسیار با استعدادی هستند
ممکن است زیر ارزش ذاتی حقوق بگیرند
این منطقی است که ممکن است 10 یا 15 سال پیش تقریبا مصمم بکار میبردید
اما امروز نمیتوان آنقدرها مصمم بود
باورش سخت است که مدیران اجرایی این شرکت ها
با توجه به عملکرد شرکت بیش از ارزش ذاتیشان حقوق نمیگیرند
حتی با وجود حقایقی که الان در موردش صحبت کردیم
بنابراین توضیح بهتری برای چیزهایی مانند حقوق بی از اندازه مدیران اجرایی
چیزی است که ما به آن مسئله کارگزار میگوییم
مسئله کارگزار
و این چیزی است که در جلسه امروز میخواهم روی آن تاکید کنم
اینکه در واقعیت ما شرکت را به عنوان چیزی در نظر میگیریم که در آن
یک کسی هست که صاحب شرکت است
آن شخص چند دستگاه و چند کارگر استخدام میکند
آن ها یک سری چیزهایی که مالک شرکت به آن فکر کرده است را تولید میکنند
و تولید انجام میشود و سودی حاصل میشود
پس الگویی که ما تا اینجای درس در ذهن داشتیم و در موردش صحبت کردیم
الگوی چیزی است که اسمش را میتوانیم
موسسه انفرادی یا شراکت، بگذاریم
الگویی که در آن یک فرد...
الگویی که در آن همگرایی وجود دارد
نکته کلیدی که تا اینجای کار در موردش بحث کردیم
همگرایی نفع میان مالک هایی که صاحب شرکت هستند
و کنترل تولید است
بنابراین افرادی که از شرکت درآمد کسب میکنند
همچنین تولید را کنترل میکنند
زمانی که وقتی فارغ التحصیل استارت آپ خود را شروع میکنید
اینکار را به شکل یک موسسه انفرادی یا شراکتی میکنید
که در آن شما مالک شرکت هستید و کاری که انجام میشود را کنترل میکنید
18 ساعت در روز در شرکت خواهید بود
دقت میکنید که کارگرها کاری که باید را انجام دهند
و شما کسی هستید که اگر موفق شوند پول بدست می آورید
یا اگر شکست بخورند، ضرر میکنید
و این الگویی است که در تا اینجای کار در کلاس زمانی که در
مورد شرکت ها یا کارخانه ها صحبت میکردیم در ذهن داشتیم
اما در حقیقت اکثر تولیدات در ایالات متحده
به این شکل رخ نمیدهد
اغلب تولیدات در ایالات متحده از طریق ابرشرکت ها انجام میشود
شاخصه ابرشرکت ها جدایی مالکیت و کنترل است
ابرشرکت ها با جدایی مالکیت و کنترل معنا پیدا میکنند
مالکان ابرشرکت ها سهامداران هستند
یا ما بهش میگوییم صاحبان سهم
افرادی که در ابرشرکت ها پول سرمایه گذاری کرده اند
بنابراین صاحبان ابرشرکت ها سرمایه گذارانش هستند
سهامدارانش، صاحبان سهم
اکثر شماها احتمالا جایی...
اگر یهودی باشید شاید هدیه ای باشد که در جشن بارمیتوا گرفته باشید
اگرم نباشید یک هدیه دیگری است که گرفته اید
احتمالا مالک سهم چیزی در جایی باشید
ممکن است یک برگه داشته باشید که نوشته 5 سهم جنرال موتورز را دارید
که یک کسی بهتان داده است و فکر کرده بامزه است یا هرچی
البته جنرال موتورز بی ارزش نیست شاید یک شرکت دیگر باشد
ما سهامدار هستیم
ما در شرکت ها سرمایه گذاری میکنیم
اما ما تصمیمات مربوط به تولید را نمیگیریم
تصمیمات مرتبط با تولید از جانب مدیران شرکت گرفته میشود
که کارمندان مالکان یا سهامداران هستند
حالا این مدیران هم ممکن است مالکیتی داشته باشند
کمی بعد در موردش صحبت خواهیم کرد
اما در کل مالکیت ابتدایی شرکت
در دست افرادی است که تصمیمات روزمره در مورد تولید را نمیگیرند
و یکجورایی منطقی به نظر می آید که باید به این شکل باشد
وقتی شرکتی به بزرگی مایکروسافت است
نمیشود گفت که من...
یه جایی میدونم که اگر چندین صندوق سهام هایی را که دارم جمع بزنیم
مالک 0.000000000001 درصد از مایکروسافت هستم
عاقلانه نیست که من را قاطی 0.000000000001 درصد تصمیم گیری کنند
من هیچ چیزی از کارهای مایکروسافت نمیدانم
منطقی است که زمانی که شرکتی به اندازه کافی بزرگ شد جداسازی مالکیت و کنترل صورت بگیرد
اما این حقیقت که جدایی مالکیت و کنترل وجود دارد
میتواند به این مسئله کارگزاری بیانجامد
و میتواند به عدم حداکثرسازی سود از سوی شرکت ها بیانجامد
بنابراین اساسا نکته این است که مدیران
نه تنها به سودی که درمی آورند بلکه همچنین به کیفیت زندگی خود هم اهمیت میدهند
و چیزهایی که کیفیت زندگیشان را بالا میبرد
شاید چیزهایی باشند که حداکثرسازی سود نکنند
مدیرانی که مسئول تولید هستند
شاید برنامه های خودشان را داشته باشند که از حداکثرسازی سود فاصله داشته باشد
و مشکل این است که اگر مالک شرکت باشید، فهمیدن این موضوع ممکن است سخت باشد
پس مسئله کارگزاری اولین مثال از مسئله ای است که بعدها در این ترم در موردش صحبت میکنیم
مسئله ی اطلاعات ناقص
این اولین باری است که شاهد اطلاعات ناقص هستیم
تا اینجای کار و پس از این در کلاسمان فرض کرده ایم
که اطلاعات کامل در دست است
که همه میدانند بهای هر چیزی چقدر است
که همه میتوانند بدون هزینه از میان عرضه کنندگان خرید کنند و غیره
اما در حقیقت جهان پر از اطلاعات ناقص است
به عنوان مالک خرد مایکروسافت
به اطمینان نمیدانم که تمام کارمندان مایکروسافت
دارد کاری که برای شرکت حداکثرساز سود است انجام میدهد یا خیر
امکانش را ندارم
دانستنش برای من غیرممکن است
پس این مسئله کارگزاری درست میکند
و مسئله کارگزاری به این دلیل پدید میاید که شاید به
نفع کارمند باشد که کارهایی کند که حداکثرساز سود نیستند
به عنوان یک مثال ساده تصور کنید که
سرمایه گذار یک شرکت متوسط هستید
و رئیس شرکت حسودی میکند
چون تمام دوستانش در شرکت های بزرگتر جت شخصی دارند
و او باید با هواپیماهای تجاری پرواز کند
میگوید جت خودم را میخواهم چون اینطوری باحال نیستم
یک قسمت جالبی از کارتون سیمپسون ها هست که درش
آقای برنز به کلوپ میلیاردرها میرود
و عضو کلوپ میلیاردرهاست
و در نهایت انقدر ثروتش کم میشود که میندازنش تو کلوپ میلیونرها
میره قاطی آدم های ضایع در کلوپ میلیونرها
میگوید که میخواهم به کلوپ میلیاردها برگردم
نکته اینجاست که مدیران شرکت ها به ظاهرشان و
افرادی که با آن ها دم خور هستند اهمیت میدهند
و یک مدیر شرکتی متوسط را دارید که جت شخصی خودش را میخواهد
اما میداند که این خواسته حداکثرساز سود نیست
چون میداند که اگر تمام مسافرت هایش را جمع کند
و با قیمت های رقابتی، قیمت بندیشان کند ارزانتر خواهد بود که با هواپیماهای تجاری سفر کند
خوب چکار میکند؟
یک پاورپوینت پر زرق و برقی درست میکند
که برای شما که مالک شرکت هستید ارائه میدهد
و نشان میدهد که از لحاظ اقتصادی به صرفه تر است
که یک جت شخصی داشت تا اینکه با هواپیمای تجاری پرواز کرد
چیزی که به آن اشاره نمیکند و در پاورپوینت نمیگنجاند
این است که در جمع زندن هزینه ای که برای پروازهای تجاری میکند
برای پرواز از نقطه الف تا نقطه ب، بالاترین قیمت ها را در نظر گرفته است نه پایین ترین
حالا اگر که متخصص هزینه پرواز از نقطه الف تا نقطه ب نباشید
این را متوجه نخواهید شد
میگویید که خوب این ارائه خیلی خوبی بود
بله میتوانید نشان دهید که با خرید جت شخصی 20 درصد صرفه جویی میکنید
برو بخرش
اما مشخص میشود که 20 درصد صرفه جویی نکرده است
فقط اعداد را یکجوری سرهم کرده است که زندگی اش را بهتر کند
حتی با وجود اینکه حداکثرساز سود نبوده است
و این مثالی از مشکلاتی است که با اطلاعات ناقص بوجود می آید
و میتوان دائما مثال هایی را داشت
اما فکر میکنم که احتمالا متوجه منظورم شده اید که
راه های زیادی وجود دارد که کارمندان شرکت ها میتوانند از طریق آن زندگی خود را بهتر کنند
که حداکثرساز سود نیستند
حالا، ابرشرکت ها از قدیم الایام متوجه این مشکل شده اند
و متوجه شدند که مالکانشان برای نظارت خیلی پراکنده هستند
پس کاری که ابرشرکت ها کردند این بود که یک رابط
رابطی میان مالکان و تولیدکنندگان قرار دادند
به نام هیئت مدیره
هیئت مدیره دسته ای از افراد منصوب مالکان هستند
که در واقع کارشان این است که
به اتفاقی که در بخش تولید میافتد دقت کنند
مالکان میگویند ببینید ما امکانش را نداریم که دقت کنیم
اما شما که هیئت مدیره باشید را منصوب میکنیم و کلی پول بهتان میدهیم
یک مدیر معمولی در یکی از 500 شرکت فورچون بیش از صدهزار دلار در سال درآمد دارد
کار نیمه وقت است
شما را منصوب کرده ایم که حواستان به ابزار تولید باشد
مشکل این است که هیئت مدیره هم در این کار خیلی خوب نیست
چون مشخص شده است که کار بسیار سختی است که دریافت حقیقتا چه اتفاقی دارد میافتد
برای مثال...
و این کار را خراب تر کرده است چون اعضای هیئت مدیره
معمولا از جانب مدیریت شرکت انتخاب میشوند
از جانب کسانی که تولید را در دست دارند نه مالکان
آن ها انتخاب میکنند که چه کسی قرار است در هیئت مدیره باشد
و هیئت را پر از دوستانشان میکنند که با آن ها خوب خواهند بود
برای مثال ریچارد گراسو مدیر اجرایی بورس نیویورک بود
کارش را در اتاق نامه ها شروع کرد و پله پله بالا آمد
مدیر اجرایی بورس نیویورک شد
و با 187 میلیون دلار سنوات بازنشست شد
که غیرقابل قبول و اصلا حقش نبود
اما هیئت مدیر یک مشت از دوستانش بودند
که از زمانی که بچه بود میشناختنش
و گفتند به نظر آدم خوبیه
بیاید کلی بهش پول بدیم
و در واقع بسیاری از اعضا متعجب شده بودند
نمیدانستند انقدر دریافت کرده است
گفتند اوه نمیدانستیم سنواتش انقدر زیاد بوده است
بنابراین مشخص میشود که داشتن هیئت مدیره
مسئله کارگزاری را حل نمیکند
چون همچنان کلی نقص اطلاعات
بین مدیریت و هیئت مدیره وجود دارد
چه برسد به مدیریت و مالکان
خوب چکار میکنیم؟
با مسئله کارگزاری چکار میکنیم؟
خوب این برای سالیان زیادی شناخته شده بوده است
و تقریبا 25 سال پیش
نظر غالب این بوده است که راه حل این مشکل
این است که باید انگیزه های مدیران و مالکان را در یک راستا قرار دهیم
اگر بخواهیم این مشکل را حل کنیم باید کاری کنیم که مدیران و تولیدکنندگان
در واقع انقدر حداکثرسازی سود برایشان اهمیت داشته باشد که انجامش دهند
حتی اگر زندگیشان را یکم ناراحت کند
و چطور این کار را میکنیم؟
مدیران را به مالک تبدیل میکنیم
به مدیران و تولیدکنندگان بخشی از مالکیت شرکت را میدهیم
میگوییم که ببین حالا درآمدت مستقیما از سودآوری شرکت حاصل میشود
پس حالا انگیزه مستقیمی برای انجام کاری که حداکثرساز سود است را داری
حتی اگر زندگیت را یکم ناراحت کند
حتی اگر به این معنا باشد که با هواپیمای تجاری پرواز کنی
متوجه میشوی که خوب اگر با جت شرکتی پرواز کنم، سود شرکت کم میشود و من ضرر میکنم
اگر جت شخصی داشته باشم، من ضرر میکنم
پس انگیزه ها را در یک راستا قرار میدهیم
پس باید بخشی از مالکیت شرکت را به آن ها بدهیم
خوب چطور این کار را میکنیم؟
چطور بخشی از مالکیت را به مدیران میدهیم؟
خوب دو روش برای این کار هست
یک راهش این است که مستقیما به آن ها سهام دهیم
بنابراین میتوانید مستقیما بگویید که ببین بجای پرداخت با پول نقد
با سهام شرکت بهت حقوق میدهیم
بنابراین ثروتت مستقیما وابسطه به عملکرد شرکت خواهد بود
با سهام حقوقشان را میدهیم
یا به شکل جایگزین
کار دیگری میتوانید بکنید که در واقع ارزان تر است
اینکه میتوانید به آن ها اختیار خرید سهام بدهید
حداقل در قاعده ارزان تر به نظر میرسد
میتوانیم اختیار خرید سهام بدهیم
بیاید در مورد این صحبت کنیم که اختیار خرید سهام چیست
بعضی از شما بعدها ممکن است با این مورد برخورد داشته باشید
سهام...
سهام تکه کاغذی است که میگوید شما مالک 0.00001% یک شرکت هستید
اختیار خرید سهام به سادگی تکه کاغذی است که میگوید
ما به شما این حق را میدهیم که سهام را به قیمتی خاص بخرید
معمولا قیمت روز است
بنابراین میگوییم که ما بخشی از مالکیت شرکت را نمیدهیم
یک تکه کاغذ میدهیم که میگوید اگر قیمت سهامی امروز 100 دلار است
یک تکه کاغذ داری که میگوید
سهام به هر قیمتی که برسد
همیشه میتوانی با 100 دلار آن را بخری
چرا این با ارزش است؟
از آنجایی ارزشمند است که مثلا بگوییم به یک مدیر اجرایی شرکتی
1 میلیون اختیار خرید به قیمت 100 دلار زمانی که قیمت سهم 100 دلار است بدهیم
خوب اگر بهای سهم به 150 دلار افزایش پیدا کند
آن مدیر اجرایی میتواند 1 میلیون اختیار خریدش را بردارد
بگوید میخواهم سهام به قیمت 100 دلار را بخرم که این تکه کاغذ اجازه اش را بهم داده است
و برمیگردم و به قیمت 150 دلار میفروشمش
به این صورت 50 میلیون دلار درآمد کسب کرده ام
بنابراین اختیار خرید سهام در صورتی که ارزش سهام بالا برود ارزشمند است
اما اگر ارزش سهام پایین بیاید، بی ارزش میشود
بنابراین اگر فکرش را بکنید، نهایت انگیزه است
چون به مدیر اجرایی میگوید که ببین
بهت انگیزه میدهیم که بهتر عمل کنی
و با عملکرد بهتر کلی پول بدست می آوری
اما اگر عملکردت بد باشد پولی به دست نخواهی آورد
و برای من هم به عنوان مالک فوق العاده است چون هزینه کمتری دارد
درسته ؟ چون اگر ارزش سهام بالا برود
بخشی از سود را با طرف سهیم میشوم اما اهمیت نمیدهم
رضایت دارم
ارزش سهام بالا میرود
اگر پایین برود نیازی نیست بهش پولی بدهم
و در واقع دادن اختیار خرید به شخصی
عملا نصف هزینه دادن مستقیم سهام را دارد
بنابراین اگر بگویم در قیمت امروز سهام...
اگر به جای دادن سهم اختیاز خرید سهام به قیمت امروز را بدهم
ارزش این کار...
هزینه ای که در بازار برای من دارد در حقیقت نصف هزینه دادن مستقیم سهام است
پس بهترین قرارداد به نظر میرسد
کلی انگیزه به مدیر میدهید تا بهای سهم را افزایش دهد
اما نصف هزینه را برایتان خواهد داشت
و در واقع افزایش بی سابقه ای در استفاده از سهام و اختیار خرید سهام بوجود آمده است
اگر به شکل 12-1 نگاه کنید
حالا این تغییرات...
قبل از 1992 دو دسته وجود دارد
و پس از 1992 سه دسته وجود دارد
پیش از 92 باید بین حقوق و بونوس (جایزه) با هم
در برابر اختیارهای خرید، تقسیم بندی کنیم
پس میبینید که در اصل هیچ اختیار خریدی در سال 84 نیست
اینجا فقط حقوق مدیر اجرایی را داریم
پس در سال 1984 یک مدیر اجرایی معمولی 500 هزار دلار
پول نقد فقط به شکل حقوق و بونوس دریافت میکرده است
در سال 1992، یک میلیون دلار درآمد داشته اند
و بخش معقولی از آن دیگر اختیار خرید سهام بوده است
حالا از سال 92 به بعد وارد سه دسته بندی میشویم
که حقوق، بونوس و اختیار خرید است
اما این دیگر اهمیتی ندارد
نکته اصلی توجه به بخش اختیار خرید است
که میبینید که خیلی فضایی رشد کرده است
و در قله اش در سال 2002
خیلی بیش از نیمی...
اول اینکه یک مدیر اجرایی معمول اینجا 3.5 میلیون دلار درآمد دارد
و دوم اینکه اکثرش از اختیار خرید سهام است
اگر به حقوق و بونوس نگاه کنید میبینید که اساسا در طول زمان افزایش زیادی نداشته است
اگر به 1992 در برابر 2002 نگاه کنید در طول آن دهه
حقوق و بونوس افزایش کمی داشته است اما اختیار خریدها سقف را زده اند
بنابراین افزایش بی سابقه ای در استفاده از این موارد بوجود آمده است
و انگیزه از نظر شهود اقتصادی موضوعی بسیار پایه ای است
بنابراین کاری که داریم میکنیم در پیش گرفتن راهی کم هزینه
در جهت در یک راستا قرار دادن انگیزه مالکان و مدیران است
و به این خاطر است که این روش پا گرفت
و همه فکر میکردند که فوق العاده است
و افرادی مانند مایکل جنسن در مدرسه کسب و کار هاروارد
از پیشنهاد این موضوع ثروت کلانی به دست آورد و غیره
انگار که گفتند مشکل را حل کردیم و ...
و یادتان باشد که در دهه 90 خیلی خوب پیش میرفتیم
و بخش زیادی از این موفقیت را دقیقا به چیزی که در این نمودار است مدیون دانستند
که در نهایت با پیدا کردن راهی برای در یک راستا قرار دادن انگیزه تولیدکنندگان و مالکان
راهی برای تغییر اقتصاد یافته ایم
و فکر میکردند که وارد دوره اقتصادی تازه ای از بهینگی حداکثری وارد شده ایم
خوب همانطور که حالا میدانیم اشتباه میکردند
اوضاع اقتصادی در سال های 2000 از رونق افتاد
و حالا کاملا سقوط کرده است
و چرا اشتباه میکردند؟
از آنجایی اشتباه میکردند که چیزی که اقتصاد را جالب میکند، نتایج ناخواسته است
و این اختیارات خرید سهام دو نوع نتایج ناخواسته داشتند
اولین نتیجه ناخواسته
این است که به قماربازی مفرط می انجامد
قماربازی مفرط
و منظورم این است که به محض اینکه اختیار خرید سهامتان با ضرر روبرو شود
به محض اینکه اگر برای 100 دلار گرفته باشید به زیر 100 دلار برود
اهمیتی نمیدهید که چه مقدار پایین میرود
چه 99 دلار باشد، چه 20 دلار، اهمیتی نمیدهید
تنها چیزی که برایتان اهمیت دارد 100 دلار در برابر ارزش بالاتر است
این به این معناست که به عنوان مدیر
ریسک مفرطی را برای رفتن به محدوده مثبت قبول میکنید
حتی اگر ریسک بسیار بالایی وجود داشته باشد که در محدوده پایین فرو بروید
حالا دو نفر را در نظر بگیرید
که برای شرکتی کار میکنند که در حال حاضر سهمش 100 دلار قیمت دارد
به یکی سهام داده شده است و به یکی اختیار خرید سهام به قیمت 100 دلار داده شده است
و تصور کنید که هر دو پس از یک سال شرکت را ترک خواهند کرد
چون ساز و کارهایی در مسائل مرتبط با بلند مدت وجود دارد
این را کنار بگذاریم
هر دو پس از یک سال شرکت را ترک خواهند کرد
به یکی امروز سهام داده میشود
و به یکی اختیار خرید به قیمت 100 دلار داده میشود
و بعد به آنها فرصت یک سرمایه گذاری ریسکی ارائه میشود
یکی میاد و میگوید یک پیشنهادی برایتان دارم
یک پیشنهاد سرمایه گذاری ای دارم که 10 درصد شانس دوبرابر کردن ارزش شرکت
و 90 درصد شانس این را دارد که ارزش شرکتتان را 20 درصد کاهش میدهد
پس 10 درصد شانس بازگشت 100 درصدی پول را دارد
10 درصد شانس بازگشت 100 درصدی پول
و 90 درصد شانس کاهش 20 درصدی ارزش شرکت
حالا در این شرایط کاری که سود را حداکثرسازی میکند، چیست؟
خوب برای اینکار باید این مفهوم را در نظر بگیریم که
چه کاری بیشترین ارزش مورد انتظار شرکت را به دست میدهد
ارزش مورد انتظار مفهومی است که از آن استفاده میکنیم...
و بعدا برخواهیم گشت و بیشتر در مورد عدم اطمینان ها صحبت خواهیم کرد
مفهومی است که از آن برای اندازه گیری ارزش چیزها
در زمانی که اطمینان وجود ندارد استفاده میکنیم
خوب ارزش مورد انتظار یک قمار
میشود احتمال برد ضرب در ارزش در صورت برد
بعلاوه احتمال شکست ضرب در ارزش در صورت باخت
این میشود ارزش مورد انتظار یک قمار
و کار حداکثرساز سود
این است که قمارهایی با ارزش مورد انتظار بالاتر از 0 را انجام دهیم
ارزش مورد انتظار
مجموع ارزش قمار مورد نظر است
این قمار ارزش مورد انتظار 0.1 ضرب در 100
100 درصد بازگشت پول و 10 درصد احتمال
بعلاوه 0.9 ضرب در منفی 20
90 درصد احتمال از دست دادن 20 درصد
یا به عبارتی ارزش مورد انتظار منفی 8 درصد
این به این معناست که اگر این قمار را انجام دهید
و بی نهایت بار این کار را بکنید
به طور میانگین در نهایت 8 درصد ضرر میکنید
شاید یک بار جواب بدهد
اما بر اساس قانون اعداد بزرگ به اندازه کافی انجامش بدهید
بطور میانگین 8 درصد از دست میدهید
بنابراین ارزش شرکت خود را کاهش میدهید
با انجام این قمار سود را کاهش میدهید
انجام این قمار به ضرر شرکتتان است
خوب فردی که سهام 100 دلاری را دارد چکار میکند؟
در قمار شرکت نمیکند
چون سهام 100 دلاری اش
در صورت انجام این قمار به طور میانگین 8 درصد کاهش ارزش خواهد داشت
بنابراین میگوید که من این قمار را نمیکنم
احمقانه است
اما حالا بیاید به فردی که اختیار خرید دارد نگاه کنیم
قمار او کمی متفاوت است
چون برایش اهمیتی ندارد که ارزش شرکت 99 دلار است یا 80 دلار
فقط برایش اهمیت دارد که چقدر بالاتر از 100 میرود
خوب محاسبات او چگونه میشود؟
خوب محاسبات او میگوید که 10 درصد شانس دارد که 100 درصد سود کند
و 90 درصد شانس این را دارد که چی ؟
صفر... به صفر برسد
چون باخت برای او معنایی ندارد
90 درصد شانس 0 شدن دارد
پس محاسباتش چگونه میشود؟
خوب از 10 درصد مثبت قمار استفاده میکند
روی این قمار پول بدست می آورد چون یا شیر می آورد و برنده میشود
یا خط می آورد و هیچی از دست نمیدهد
فردی که سهام دارد اگر خط بیاورد پول از دست میدهد
البته اینجا سکه جوری است که فقط 10 درصد از مواقع شیر می آید
این فرد اینجا تنها برنده میشود
پس میگوید، البته که قمار میکنم
هر قماری که برد بالایی داشته باشد
درش شرکت میکنم چون از برنده شدنش سود میکنم و از باختش ضرری نمیکنم
بنابراین این موضوع به قمار مفرط
و ریسک پذیری مفرط می انجامد
و این دقیقا چیزی بود که در اقتصادمان دیدیم
این که شرکت ها داشتند روی چیزهایی که خیلی خوب به نظر میرسید قمار میکردند
مدیران داشتند روی چیزهایی که خیلی خوب به نظر میرسید قمار میکردند
و بعضی از این قمارها خیلی خوب جواب داد و بعضی خوب جواب ندادند
و این اولین مشکلی است که در استفاده از اختیار خرید سهام با آن روبرو هستیم
سوالی در این مورد هست؟
بله ؟
استفاده از دسته ای از گزینه ها چطور است ؟ مثلا تعدادی اختیار خرید سهام و ...
- صدا شنیده نمیشود -
مسلما راه های پیچیده تری برای انجام این کار وجود دارد
یعنی، مسلما راه های پیچیده تری برای انجام این کار وجود دارد
اما این مدخل بسیار خوبی برای دومین مسئله ای است که در این مورد وجود دارد که...
دومین مسئله این است که چه کسی ساختار اختیار خرید سهام را تصمیم گیری میکند؟
مدیران
مدیران کمیته هایی برای تعیین حقوق دارند
که اختیار خرید سهامی که به مدیران میرسد را طراحی میکنند
بنابراین مسئله دوم این بود که خیلی واضح تقلب میشد
پس چیزی که شما توضیح دادید میتواند ساختار فوق العاده ای باشد
که میتواند حداکثر انگیزه را به مدیران بدهد
اما بیشترین میزان پول سازی را برایشان نخواهد داشت
پس دومین مسئله در اینجا، تقلب واضح بود
روزنامه وال استریت ژورنال یک تحقیق بسیار خوبی کرده است
که در آن به بررسی تعداد زیادی توافقات اختیار خرید سهام پرداخته شده است
و متوجه این شدند که شرکت ها مدام یک کاری را میکنند
که به آن میگویند عقب کشیدن تاریخ اختیارهای خرید سهام
کاری که میکنند این است که میگویند هفته پیش ارزش شرکت از 100 دلار به 150 رسید
ما یک اختیار خرید به قیمت 100 دلار میدهیم
و بیاید وانمود کنیم که قبل از بالا رفتن ارزش شرکت صادر شده است
به این شکل همینطوری پول بهت دادیم
هیچ کاری نکردی که بدستش بیاری
همینطوری پول را بهت دادیم
و وال استریت ژورنال شواهد فوق العاده ای از عقب کشیدن تاریخ اختیارهای خرید پیدا کرد
یک مدیر اجرایی را پیدا کردند
ببخشید، بله؟
آیا شرکت پول را میپردازد؟
فکر میکردم بازار است که پول را میدهد
مالکان پول را میپردازند
افرادی که سهام را میخرند این حق را دارند که...
نه
مسئله اینجاست...
وقتی که من اختیار خرید را به شما میدهم
اساسا دارم چیزی با ارزش را به شما میدهم
باید بهای آن چیز با ارزش را بپردازم
حالا در نهایت تبادل در بازار صورت میگیرد
اما اساسا به عبارت دیگر من این اختیار را به شما میدهم
که سهام را به قیمت 100 دلار بخرید
این نکته مهمی است که خیلی واضح نگفتم
من این اختیار را به شما میدهم که به قیمت 100 دلار سهام بخرید
سهام حالا 150 دلار ارزش دارد
این به این معناست که سهامی که من میتوانستم به عنوان مالک به ارزش 150 دلار داشته باشم
و ارزشش 150 دلار است
وقتی که اجازه میدهم که به ارزش 100 دلار بخریدش
این اجازه را میدهم که 50 دلار اضافه را بجای من بردارید
یک سهمی از سهام را دارم که 150 دلار ارزش دارد
در اصل این سهام را به شما داده ام
در اصل 150 دلار به شما انتقال داده ام
- صدا شنیده نمیشود -
بله مقادیری سهام را نگه میدارند
خود مالکان ...
مالکان سهام میفروشند و عرضه میکنند
اما مالکان اکثریت سهام را دارند
این چیزی است که آن ها را تبدیل به مالک میکند
شاید اینطور بهتر باشد که گفته شود
بله ؟
- صدا شنیده نمیشود -
نه
خوب در اصل هیئت مدیره سهام را تایید میکنند
اما در موردش تصمیم نمیگیرند
یک کمیته تعیین حقوق است مدیران که تصمیم میگیرد
کمیته تعیین حقوق مدیران، همه دوستان گرمابه و گلستان مدیر اجرایی هستند
آن ها هستند که تصمیم میگیرند
هیئت مدیره باید اطمینان حاصل کند که اتفاق نامناسبی رخ ندهد
هیئت مدیره هم یه سری مدیران اجرایی بازنشسته هستند
پس اینها هم رفقای گرمابه و گلستان مدیر هستند
پس این ها هم کار درست را انجام نمیدهند
بنابراین به وضوح تقلب صورت میگیرد
برای مثال یک مدیر اجرایی، شش اختیار خرید سهام گرفت
هر کدام از آن ها معلوم شد که
حداقل روی کاغذ یک روز قبل از افزایش زیادی در قیمت سهام، صادر شدند
خوب مدیر اجرایی گفته که خوش شانس بوده
اما وال استریت ژورنال یک شبیه سازی ای انجام داد
و حساب کرد که احتمال انقدر خوش شانس بودن 1 در میلیارد است
و در واقع اتفاقی که افتاده است این است که اختیار خرید
سهام را یک هفته بعد گرفته است و بعد تاریخ را عقب کشیده اند
تا اینطور نشان دهند که قبل از بالارفتن قیمت گرفته است
اما این بهترین مثال نیست
بهترین مثال مربوط به شرکت کیبل ویژن است
آن ها از سال 1997 تا 2002 به معاون هیئت مدیره خود اختیار خرید عقب کشیده داده اند
بنابراین از سال 1997 تا 2002 اختیار خرید به او میداند
و دائما به تاریخ را به عقب میکشیدند تا صورت خوبی پیدا کند
تنها مشکل این بود که در سال 1999 فوت کرد
پس همینطور داشتند به وارث های طرف پول میدادند
و این به وضوح روی انگیزه عملکردشان تاثیری نداشت
در روزنامه نوشته است که تلاش برای انگیزه بخشی به یک جنازه
نشان میدهد که در راستای برنامه های اختیار خرید مورد تایید سهامداران، عمل نمیکنند
همینطوری داشتند به وارث هایش پول میدادند چون رحمشان آمده بوده
چون قایق تفریحی طرف را نیتوانستند نگه دارند یا هرچی
پس این شد یک مثال از تقلب
مسلما جلوتر هم میتوان رفت
فساد واضح هم وجود دارد
عقب کشیدن تاریخ نوعی تقلب است
جلوتر هم میتوان رفت
نمیدانم وجه تمایز تقلب و فساد چیست
میتوان کاری که شرکت انران کرد، را انجام داد
در شرکت انران مدیران اجرایی در مورد پولی که در می آوردند دروغ گفتند
ارقامی را عمومی کردند که اشتباه بودند
قیمت سهام بالا رفت
اختیارهای خرید سهام خود را به پول تبدیل کردند و استعفا دادند
و اگر که گیر نیافتید، معامله خوبی است
و اگر هم گیر بیافتید... خوب 1/3 درآمدتان را جریمه میدهید
پس چه اهمیتی دارد؟
پس اساسا فسادی واضح بود
و این خیلی به اتفاقی که افتاد کمک کرد
خیلی از ثروتی که فکر میکردیم در بازار سهام دهه 90 تولید شده است
در واقع ثروت دروغینی بود
که پرورده اشخاصی بود که میگفتند شرکتشان بیش از ارزش واقعی اش میارزد
بله ؟
- صدا شنیده نمیشود -
نه، در اصل...
خوب دوباره میگویم از شرکت به شرکت فرق میکند
اما در اصل سود سهام چیزی است که
یک دسته مدیران دیگر روی آن تصمیم میگیرند
بازهم تحت تایید مالکان
اما دوباره نکته این است که مالکان یک شرکت
مالکان یک شرکت بزرگ، تعداد پراکنده از افرادی هستند که از چیزی سر در نمیاورند
مدیران دقیقا میدانند دارند چکار میکنند
هیئت مدیره میان مالکان و مدیران هستند و تاجایی سر در می آورند و تا جایی خبر ندارند
و این چیزی است که به مسئله کارگزاری می انجامد
و اساسا چیزی که در این مثال جالب است
این است که به مانند بسیاری چیزها در علم اقتصاد
نشان میدهد که چرا به ما میگویند علم تاریک
اینجا پاسخ درستی وجود ندارد
از یک سو اگر به مدیران انگیزه ندهید
ممکن است کاری که حداکثرساز سود باشد را انجام ندهند
از دیگر سو اگر به مدیران انگیزه بدهید
ممکن است تقلب کنند تا خلاف سود شرکت، سود خود را حداکثرسازی کنند
به این خاطر است که به ساختارهایی پیچیده نیاز داریم
از آن نوع ساختارهایی که در انتهای سالن پیشنهاد داده شد
و به این خاطر است که برای مثال متوجه شده اند که شرکت هایی
که مالکیت خیلی متمرکزتری دارند
شرکت های که وارن بافت مالک 20 درصد سهام آن هاست
خیلی عملکرد بهتری در مورد حقوق دادن به مدیران اجرایی
نسبت به شرکت هایی با تعداد افراد سهامدار خرد بسیار، دارند
پس این دقیقا از موارد مشکلاتی است
که در برقراری حقوق مدیران با آن مواجه هستیم
حالا این یکی از تناقضاتی بود که نسبت به مسائلی که در مورد آن صحبت کردیم وجود دارد
فقط یک مثال بود
در بخشی در این درس میخواهم
در مورد مسائل پایه ای اقتصاد درس بدهم
و در بخش دیگر میخواهم شما را در مورد کارهایی که
میتواند در ادامه با اقتصاد انجام دهید، هیجان زده کنم
در نیم ساعت گذشته کاری که کردم
این بود که مختصری از رشته امور مالی شرکتی را درست کردم
یک رشته کامل در اقتصاد وجود دارد
به نام امور مالی شرکتی
در درس 15 تدریس اش میکنیم
و درس فوق العاده ای است
15.401 و 15.402 دروس مقدماتی هستند
و اگر این مسائل برایتان هیجان انگیز است همانطور که احساس میکنم برای بعضی از شما هست
جای بسیار خوبی است که چیزهایی که در این درس یاد میگیریم را ادامه دهیم و وارد ماجرا شویم
متوجه شویم که نیمی از چیزهایی که بهتان گفتم
همینطوری میگویم
و چیزی را واقعا به اطمینان نمیدانم
اما افرادی که در کلاس 15 هستند به اطمینان میدانند
و واقعا میتوانید وارد این روابط کارگزاری شوید
متوجه شوید که ابرشرکت ها چطور عمل میکنند
و چطور این نوع توافقات حقوقی را مقرر میکنند
پس حوزه بسیار هیجان انگیزی است
حالا بعد از این برخواهیم گشت و دوباره فرض میکنیم که ابرشرکت ها حداکثرسازی سود میکنند
و دوباره به مانند تمام فرض هایی که میکنیم
در کلیت درست است
و در کلیت دانش مهمی که در مورد عملکرد شرکت ها باید بدانیم را به دست میدهند
اما مهم است که بدانیم این نوع مسائل پشتش است
در این کلاس مباحث پایه ای را تدریس میکنیم
بعد میروید سراغ کلاس های انتخابی
و در مورد این مسائل جزئی جالب تر از کارهایی که اینجا میکنیم می آموزید
قبل از اینکه جلو برویم سوال دیگری در این مورد هست؟
بسیار خوب
حالا این موضوع را تمام میکنیم
و میرویم سراغ یک موضوع بینابینی
اینکه تاحالا در مورد شرکت ها و حداکثرسازی سود شرکت ها صحبت میکردیم
و در مورد این صحبت کردیم که چطور با ساختار بازار و رقابت کامل مرتبط است
از دو جلسه بعد
در مورد ساختارهای جایگزین بازار
مثل انحصار و چند انحصاری صحبت خواهیم کرد
اما برای اینکه در موردشان صحبت کنیم
باید یک مفهوم جدیدی را وارد کنیم که پیش از این استفاده نکرده ایم
و به این خاطر است که ادامه بحث امروز را در جلسه انجام خواهیم داد
اینکه باید از اقتصاد اثباتی
به اقتصاد هنجاری برویم
از اقتصاد اثباتی
به اقتصاد هنجاری
تحلیل اثباتی، مطالعه چگونگی چیزهاست
تحلیل اثباتی توضیح این است که چرا شرکت ها فلان مقدار محصول تولید میکنند
چرا فلان تعداد کارگر استخدام میکنند
چرا فلان تعداد سی دی خریدم ؟
این تحلیل اثباتی است که تلاش میکند چگونگی چیزها را توضیح دهد
این بیشتر کاری است که تاکنون انجام داده ایم
تحلیل هنجاری
تحلیل آنچه باید باشد است
آیا این خوب است که آنقدر سی دی خریدم؟
آیا خوب است که شرکت آنقدر سود کسب کرد؟
بهتر میشود که حداقل حقوق داشته باشیم یا نداشته باشیم؟
تحلیل هنجاری، تحلیل آنچه باید باشد است
در مقابل وضعیت فعلی
برای مثال در جلسه پیش نشان دادیم
که در بلند مدت با ورود و خروج بدون هزینه
تمام شرکت ها به سود 0 درصد کشیده میشوند و منحنی عرضه افقی میشود
خوب، آیا این چیز خوبی است ؟
نمیدانیم
فقط گفتیم که این اتفاق افتاد
توضیح دادم که چرا اتفاق افتاد
اما نگفتم که چیز خوبی است یا چیز بدی است
خوب من کلی پول از سود شرکت هایی که دارم بدست می آورم
نمیدانم که آیا با سود 0 اصلا بخواهم کار کنم یا خیر
من کلی سهام و این چیزا دارم
و پول در می آورم چون این شرکت ها سود ساز هستند
فکر نمیکنم که رضایت داشته باشم با سود 0 کار کنم
چطور متوجه میشویم که شرایطی خوب است یا بد؟
چطور به این فکر میکنیم که آیا این برآیندها را دوست داریم یا خیر؟
این ها ابزار اقتصاد هنجاری است
یا چیزی که ما بهش میگوییم اقتصاد رفاه
حالا اجازه بدهید اینجا روشن بگویم
واژه رفاه (تامین اجتماعی) همانطور که احتمالا قبلا شنیده اید
معمولا به دادن پول به افراد با درآمد پایین اشاره دارد
و در ادامه این ترم در مورد آن نوع از رفاه صحبت خواهیم کرد
اینجا وقتی میگویم رفاه، منظورم بهزیستی است
رفاه واژه ای است که اقتصاددان ها برای اندازه گیری سعادتمندی استفاده میکنند
باید شروع به صحبت در مورد اقتصاد رفاه کنیم
و تاثیر برآیندهای افتصادی را روی سعادتمندی اندازه گیری کنیم
فقط مطالعه نمیکنیم که زمانی که شرکت ها حداکثرسازی سود و
مصرف کنندگان حداکثرسازی مطلوبیت میکنند چه اتفاقی می افتد
بلکه اندازه گیری میکنیم که چه احساسی در موردش داریم
اندازه گیری میکنیم که آیا خوب است یا بد
و اندازه میگیریم که آیا برخی برآیندها ممکن است نسبت به دیگر برآیندها ارجح هستند یا خیر
چون اگر این کار را نکنیم
هیچوقت نمیتوانیم در مورد نقش دولت در اقتصاد صحبت کنیم
تا وقتی در مورد رفاه صحبت نکرده ایم
نمیتوانیم در مورد این صحبت کنیم که آیا دولت باید دخالت میکرده است یا خیر
فقط میتواند در مورد این صحبت کرد که چه اتفاقی می افتد
نه اینکه باید اتفاق بیافتد یا خیر
حالا مشکل اقتصاد رفاه این است که
چون به خاطر چیزی که زمانی که در مورد مطلوبیت صحبت میکردیم به آن اشاره کردم، سخت تر است
اینکه مطلوبیت مفهومی ترتیبی است نه اصلی
مطلوبیت مفهومی ترتیبی است نه اصلی
یعنی مطلوب ها معنایی ندارند
تابع مطلوبیت را از آن جهت استفاده میکنیم که مشخص کنیم که دسته الف را انتخاب میکنید یا ب
اما مقادیر ملموس مطلوب‌هایی که به دست می آوریم
برخلاف سودها، مفهومی بی معنی است
نوعی مقیاس ارزشی است
پس برای به کار بستن اقتصاد رفاه از مطلوب ها به سمت دلار میرویم
رفاه را در مقیاس دلار اندازه گیری میکنیم
که در مورد ابرشرکت ها آسان است
میشود سود
در مورد مصرف کنندگان چطور انجامش میدهیم؟
این کار را از طریق مفهومی انجام میدهیم که به آن میگوییم متغیر جبرانی
که یکی از آن مواردی است که اقتصاددان ها از عبارات پرطمطراق
برای چیزی که آنقدرها فهمش سخت نیست استفاده میکنند
اما شما باید این عبارات پرطمطراق را بدانید چون طریقه تدریسمان اینگونه است
متغیر جبرانی
به این گونه است که به جای اینکه بپرسیم چقدر از برآیند X ناراحت هستید
میپرسیم که چند دلار ارزش دارد که...
بجای اینکه بپرسم از نداشتن یک سی دی چقدر ناراحت میشوید
میپرسیم که چقدر حاضرید بپردازید تا از این شرایط دوری کنید؟
پس به جای اینکه بپرسیم که چقدر ناراحتید که
بجای آن ماشین، اینیکی ماشین را گرفته اید
نمیخواهیم مطلوبیت رانندگی با هیوندای را به نسبت لکسوس اندازه گیری کنیم
نمیتوانیم اندازه گیریشان کنیم
چیزی که میتوانیم بپرسیم این است که چقدر بیشتر حاضرید بپردازید
که بجای هیوندای، لکسوس را بگیرید
و این اندازه گیری دلاری مطلوب هایتان است
این یک متغیر جبرانی است
چقدر باید بهتان به عنوان جبران داده شود
بنابراین به عبارت دیگر به جای اینکه بپرسم
که چقدر ناراحتید که بلیط کنسرت لیدی گاگا بهتان نرسیده است
شاید مثال خوبی نباشد چون کسی از این موضوع ناراحت نمیشود
اما فرض کنیم که ناراحت باشید
فرض کنیم که من ناراحتم چون دخترم میخواهد که لیدی گاگا را ببیند
بجای اینکه بپرسیم چقدر ناراحت هستید
میپرسم که چقدر حاضرید بپردازید تا بلیط کنسرت لیدی گاگا را بگیرید
این اندازه این است که از نگرفتنش چقدر ناراحت بودید
چون مقادیری میپردازید که ناراحتی از نگرفتن بلیط را پیش خود جبران کنید
بنابراین راهی برای تبدیل مطلوب ها به دلار است
و این به مفهومی می انجامد که در ادامه این ترم به آن رجوع خواهیم کرد
به مفهوم مازاد مصرف کننده می انجامد
مازاد مصرف کننده
مازاد مصرف کننده نفعی است که یک مصرف‌کننده از مصرف یک کالا بدست می آورد
فراتر از آنچه که برای آن کالا پرداخته اند
گس میشود نفع
مصرف، فراتر از قیمت
پس مازاد مصرف کننده را داریم
مازاد به معنای بیشتر است
یعنی چقدر فراتر از بهایی که باید برای کالایی میپرداختید از چیزی لذت میبرید
به عبارت دیگر اگر که باید دقیقا به اندازه ای که از کالایی لذت میبرید، پرداخت کنید
مازاد مصرف کننده ای در کار نخواهد بود
خوب بیاید یک مثال داشته باشیم
تقاضای من برای خرید سی دی لیدی گاگا را در نظر بگیرید
باید مثال هایم را بروز رسانی کنم
شما دیگه سی دی نمیخرید
چند نفر از شما سال پیش سی دی خریده اید ؟
خوب اجازه بدهید یک سوال دیگر بپرسم
فقط برای اینکه بدانم
چون باید تصمیم بگیرم که چقدر باید به پسر 16 ساله ام سخت بگیرم
چند نفر از شما معمولا برای خرید آهنگ پول پرداخت میکنید؟
خوب بذارید یکی دیگه ام بپرسم
چه تعداد از شما زمانی که آهنگ میخرید، معمولا پول نمیدهید؟
منظورم خرید نیست، زمانی که یک آهنگ میگیرید یا دانلود میکنید
متوجه منظورم هستید وقتی که آهنگ دانلود میکنید
پس اکثریت وقتی آهنگی دانلود میکنید پولی پرداخت نمیکنید
جالب است
بسیار خوب
پس در نظر بگیرید که...
مثال را سال بعد بروز رسانی میکنم
اما برای الان هنوز با روش ده سال گذشته جلو میرویم
تقاضای من برای سی دی لیدی گاگا را در نظر بگیرید
دارم تصمیم میگیریم که سی دی حاشیه ای را بخرم یا خیر
و بگوییم که برای من 15 دلار ارزش دارد
که تمایل خواهم داشت که 15 دلار برای سی دی لیدی گاگا بپردازم
و فرض کنیم که بهای آن 15 دلار است
در این مورد مازادی برای من وجود ندارد
هیچی چیز بیشتری وجود ندارد
به اندازه ای که تمایلش را داشتم پرداخته ام
بنابراین در این مورد مازاد مصرف کننده برابر با 0 است
مازاد مصرف کننده مقادیری است که بیشتر به دست می آورم
از این مصرف هیچ چیز بیشتری به دست نیاورده ام
15 دلار ارزش داشته است
و من 15 دلار پرداخته ام مازادی در کار نیست
حالا بگوییم که قیمت سی دی 10 دلار بوده باشد
در این صورت مازاد دارم
به مقدار 5 دلار مازاد دارم
تمایل داشتم که 15 دلار بپردازم
داشتن سی دی لیدی گاگا من را 15 دلار خوشحال تر میکرد
اما تنها نیاز بود که 10 دلار بابتش بپردازم
بنابراین مقادیری مازاد بیرون کشیده ام
خوب از کجا میدانیم که میزان تمایل مردم برای پرداخت بابت کالایی چه مقدار است؟
منحنی تقاضا
این معنای منحنی تقاضا است
منحنی تقاضا تمایل به پرداخت را اندازه گیری میکند
پس برویم به شکل دوم
منحنی تقاضا برای سی دی ها را در نظر بگیرید
سی دی ها یک منحنی تقاضایی دارند
این انتخاب حداکثرساز مطلوبیت را اندازه گیری میکند
هر نقطه روی این منحنی نماینگر
انتخاب حداکثرساز مطلوبیت من در آن قیمت است
به عبارت دیگر در قیمت...
این برعکس است
روی بردار Y باید 15 دلار و روی بردار X باید 5 دلار باشد
ببخشید بچه ها
روی بردار Y باید 15 دلار و روی بردار X باید...
نه
یه لحظه صبر کنید
مهلت بدید
در 5 دلار هیچ مازاد مصرف کننده ای نداریم
پس در قیمت...
باید...
بله این نمودار یکجورایی بهم ریخته است
اجازه بدهید یکی جدید اینجا بکشم
خوب پس منحنی تقاضای من برای سی دی ها را داریم
کمیت و قیمت را داریم
و من...
و من یک تابع مطلوبیتی دارم که این منحنی را به دست میدهد
و بگوییم که عملکرد این منحنی تقاضا برای سی دی ها...
بگوییم که عملکردش اینگونه است که من تمایل دارم که 1 سی دی
در صورتی که قیمت 20 دلار باشد، بخرم
تمایل خواهم داشت که یک سی دی بخرم
بنابراین در قیمت 20 دلاری من تمایل دارم که 1 سی دی بخرم
پس اگر 1 سی دی را به قیمت 20 دلار بگیرم اساسا این تمایل من به پرداخت میشود
برابر با قیمت میشود و مازاد مصرف کننده ای در کار نخواهد بود
تصور کنید که درست در کنار بردار Y است
حالا بگوییم که قیمت به 15 دلار نزول میکند
ببخشید... پس قیمت 20 دلار بود...
حالا بگوییم که قیمت به 15 دلار نزول میکند
در قیمت 15 دلار
بله... ببخشید
این میشود 1
این 20 است
در قیمت 20 دلاری تمایل دارم که 1 سی دی بخرم
در قیمت 15 دلاری تمایل دارم که 5 عدد بخرم
تمایل دارم که 5 سی دی بخرم
خوب مقادیر مازاد مصرف کننده من چقدر است؟
خوب بیاید بررسی کنیم
برای اولین سی دی هیچ مازاد مصرف کننده ای بدست نیاوردم
اما برای دومی، تمایل داشتم که...
خوب، ببخشید...
زمانی که قیمت 20 دلار بود هیچ مازاد مصرف کننده ای نداشتم
حالا بگوییم که قیمت 15 دلار است
برای اولین سی دی چقدر تمایل داشتم که پرداخت کنم؟
20 دلار
حالا مازاد مصرف کننده ام روی اولین سی دی چقدر است؟
5 دلار
بنابراین روی اولین سی دی مازاد مصرف کننده برابر با 5 دلار بدست آوردم
روی سی دی دوم تمایل داشتم که کمتر بپردازم
چون مطلوبیت حاشیه ای نزولی داریم
اما همچنان تمایل داشتم که بیش از 15 دلار بپردازم
پس در آنجا هم مقداری مازاد دارم
سوین سی دی اینجا قرار میگیرد و غیره
اما در پنجمین سی دی هیچ مازادی نخواهم داشت
چون تمایل داشتم که برای سی دی پنجم 15 دلار بپردازم، و همین مقدار هم پرداختم
به این معنا که کل این بخش مازاد مصرف کننده من است
چراکه از آنجایی که روی هر واحد یک قیمت ثابت 15 دلاری پرداختم
و برای پنجمین سی دی
هیچ مازادی به دست نداد، تفاوتی بین قیمت و تمایل من وجود نداشت
اما از اولین تا چهارمین سی دی، این قیمت من را بسیار راضی کرد
چون تمایل داشتم برایشان بیش از 15 دلار بپردازم
بنابراین مازاد مصرف کننده من، مقادیری میشود
که از طریق آن بیش از آنچه تمایل داشته ام بپردازم، مطلوبیت بدست آورده ام
بیش از قیمت... ببخشید
مقادیری که تمایل داشتم بالاتر از قیمت بپردازم
مقادیری که تمایل داشتم بپردازم، هر نقطه روی این منحنی است
بنابراین هرچیزی که بخرم
که تمایل داشته بوده باشم که بیش از قیمت برایش بپردازم، مازاد مصرف کننده بهم میدهد
بنابراین این میشود مازاد مصرف کننده من
بنابراین اساسا مازاد مصرف کننده محیطی
زیر منحنی تقاضا و بالاتر از قیمت است
بنابراین از لحاظ نموداری مازاد مصرف کننده میشود محیط زیر منحنی مصرف کننده
و بالاتر از قیمت
از لحاظ شهودی چرا به این شکل است؟
از لحاظ شهودی اتفاقی که می افتد این است که هر واحد
که بالاتر از قیمت و زیر منحنی تقاضا هستند، واحدهایی هستند که
که من ارزش بیشتری از قیمت برایشان قائل هستم
پس روی آن ها مازاد بدست می آورم
خوب؟
سوال؟
بله؟
- صدا شنیده نمیشود -
از صفز شروع میکنید؟
بله
مسئله اینجاست که یکجورایی...
به منطقی در واقع میخواهیم از 0 شروع کنیم
در واقع انتگرال تمام این محیط میشود
مسئله اینجاست که گسسته است
باید اینجا یک منحنی پله ای میداشتم
اما گسسته اش کردم
اما در واقع انتگرال این محیط است
بله؟
- صدا شنیده نمیشود -
ببخشید متوجه نشدم
در مورد منحنی تقاضای با شیب رو به بالا چگونه است؟
در مورد منحنی های تقاضای با شیب رو به بالا
خوب همانطور که گفتم به کالاهای گیفن اعتقادی نداریم
باورمان این است که این کالاها تخیلی هستند
خوب در مورد یک منحنی تقاضای با شیب رو به بالا
چطور جواب میدهد؟
خوب در یک منحنی تقاضای رو به بالا اینطور میشود که...
اگر قیمت اینجا باشد
به یک مازاد مصرف کننده بی نهایت میرسیم
قابلیت تعریف پذیری نخواهد داشت
نمیدانم چطور میتوان این کار را کرد
به همین خاطر است که منحنی های تقاضای با شیب رو به بالا را دوست نداریم
بله؟
سوال؟
نه؟
بسیار خوب
بنابراین در نهایت به این مفهوم مازاد مصرف کننده میرسیم
که اساسا همانطور که به شکل ریاضیاتی به آن اشاره شد
انتگرال این محیط است
اما قرار نیست مجبورتان کنیم که انتگرال بگیرید
در اصل این مثلث است
که میشود تمام واحدهای بالاتر از قیمت
تمام اینهایی که تمایل دارید بیش از قیمت برای آن ها بپردازید
و روی تمام واحدهایی که میخرید مازاد مصرف کننده به دست می آورید
تا نقطه ای که تمایل پرداختتان برابر با قیمت میشود
و این مقیاس هنجاری رفاه است
این مقیاس هنجاری ما از میزان رضایت است
و کلید استخراج آن مطلوبیت حاشیه ای نزولی است
به همین دلیل است که منحنی های تقاضای با شیب رو به بالا را دوست نداریم
محرک این مورد مطلوبیت حاشیه ای نزولی است
این که برای هر واحد اضافی تمایل به پرداخت کمتر و کمتری دارم
بنابراین روی هر واحد اضافی که میخرم مازاد کمتر و کمتری به دست می آورم
و این نکته ای کلیدی است...
نکته ای کلیدی است که باید به خاطر داشته باشید
اینکه آخرین واحدی که تمایل دارم به آن قیمت بخرم
از لحاظ معنایی رویش هیچ مازادی دریافت نمیکنم
چون که آخرین واحدی که تمایل دارم بخرم... یا اینکه 0.001 دلار مازاد رویش دریافت میکنم
چون اگر مازاد زیادی دریافت کنم، یکی دیگر هم میخرم
پس از لحاظ معنایی واحد حاشیه ای
آن واحدی است که در آن مازاد به 0 نزدیک میشود
و واحدهای پیشین، واحدهایی با مازاد مثبت هستند
و به این خاطر است که چیزی مهمی که از لحاظ شهودی باید بدانیم
که میزان مازادی که از یک خرید به دست می آوریم
برابر میشود با میزان فاصله با نقطه قیمت
آن واحدهای ابتدایی مازاد بیشتری به دست میدهند
و به مراتب اینکه به آخرین واحدی که با آن قیمت میخرید میرسید، تدریجا کاهش پیدا میکند
سوالی در این مورد هست؟
خوب اینجا کلاس را تمام میکنیم
جلسه بعد بر خواهیم گشت
و یک جلسه کامل را صرف صحبت در مورد اقتصاد رفاه میکنیم
مازاد تولیدکنندگان را معرفی خواهیم کرد
و بعد درباره این صحبت خواهیم کرد که آیا تغییرات خوب هستند یا بد