WEBVTT

00:00:03.320 --> 00:00:08.132
مطالعه‌ی موردی داستان گمانه‌زن:
سرگذشت ندیمه

00:00:08.359 --> 00:00:14.007
مقدمه

00:00:14.156 --> 00:00:21.414
سرگذشت ندیمه در مورد جامعه‌ای در آینده است
که جای ایالات متحده‌ی امروز رو گرفته

00:00:21.439 --> 00:00:23.602
و اسمش گیلیاده

00:00:23.725 --> 00:00:29.452
و سرگذشت یکی از ساکنین اون جامعه رو دنبال
می‌کنیم

00:00:29.547 --> 00:00:34.188
جامعه‌ایه که مردم رو به کاست‌ یا طبقات
مختلف تقسیم کرده

00:00:34.352 --> 00:00:38.758
از روی نوع لباسی که می‌پوشن شناخته می‌شن

00:00:39.078 --> 00:00:47.250
و به زنان مشخصی که توانایی نادر بچه‌دارشدن
رو دارن ندیمه گفته می‌شه

00:00:47.602 --> 00:00:55.976
ندیمه‌ها در اختیار بالاترین طبقات جامعه
و زنان‌شون قرار می‌گیرن

00:00:56.375 --> 00:01:00.055
تا برای اونا نقش مادر جانشین رو بازی کنن

00:01:00.313 --> 00:01:02.820
بعد بچه‌ها به زن‌ها می‌رسه

00:01:03.008 --> 00:01:06.109
و ندیمه باید بذاره و بره

00:01:06.344 --> 00:01:11.516
نقش‌شون تو جامعه اینه و ما
یکی از این زن‌های ندیمه رو دنبال می‌کنیم

00:01:11.719 --> 00:01:15.406
این داستان مستقیم از انجیل گرفته شده

00:01:15.508 --> 00:01:24.039
و اسماْ همون نوع انجیلی تمامیت‌خواهیه

00:01:24.586 --> 00:01:27.789
تو انجیل دو زن هستن به اسم‌های
ریچل و لیا

00:01:28.289 --> 00:01:32.266
بین‌شون مسابقه‌ی بچه‌زایی برگزار می‌شه

00:01:32.500 --> 00:01:38.852
و برای اینکه بچه‌ی بیشتری داشته باشن
از ندیمه‌هاشون کمک می‌خوان

00:01:39.414 --> 00:01:45.086
به واسطه‌ی ندیمه‌ها بچه میارن ولی خودشون
اسم بچه رو انتخاب می‌کنن و نگه‌ش می‌دارن

00:01:45.672 --> 00:01:47.633
از روی این داستان مدل‌برداری شده

00:01:47.867 --> 00:01:53.367
مثل حکومت زیر نظر هیتلر که
مادرهای بیولوژیکی وجود داشتن

00:01:53.523 --> 00:01:57.422
که اگه عضو اسکادران حفاظت بودین می‌تونستین
بیشتر از یه زن داشته باشین

00:01:58.000 --> 00:02:01.609
برای اینکه بچه‌های عضو اسکادران حفاظت
بیشتری تولید کنین

00:02:01.788 --> 00:02:05.225
اون زمان من برلین شرقی زندگی می‌کردم

00:02:05.250 --> 00:02:09.577
دیوار دور برلین شرقی هنوز برداشته نشده بود

00:02:09.952 --> 00:02:13.483
و در نتیجه همه‌ی این‌ها رو از نزدیک می‌دیدم

00:02:13.639 --> 00:02:17.889
چیزی که باعث شروعش شد مکالمه‌ای بود که
با یکی از دوستانم داشتم

00:02:17.967 --> 00:02:22.396
و چیزی که در موردش حرف می‌زدیم
این ایده بود که اون موقع تو

00:02:22.421 --> 00:02:26.999
ذهن بعضی آدما بود که می‌گفتن
زن‌ها باید برگردن تو خونه‌هاشون

00:02:27.905 --> 00:02:32.178
اگه قرار باشه زن‌ها رو برگردونین تو خونه
چجوری می‌خواین این کار رو بکنین؟

00:02:32.514 --> 00:02:35.233
این مشکلی بود که باید حل می‌شد

00:02:35.530 --> 00:02:41.475
الهام

00:02:41.553 --> 00:02:51.092
سرگذشت پیشخدمت از سه پیکره‌ی دانش
گرفته شد

00:02:51.350 --> 00:02:54.077
یکی فرقه‌ی پروتستان‌های پارسا در قرن هفده

00:02:57.303 --> 00:03:04.818
که قلعه‌هاشون تو شهر کمبریج ایالت ماساچوست
بود، جایی که این رمان اتفاق می‌افته

00:03:04.843 --> 00:03:08.014
هاروارد اول یک حوزه‌ی علمیه‌ی دینی بود

00:03:08.139 --> 00:03:12.592
و در قرن هفدهم فرقه‌ی پارسایان دموکرات نبود

00:03:12.655 --> 00:03:17.123
جامعه‌ی دموکراسی نبود
جامعه‌ی حکومت روحانیون بود

00:03:17.538 --> 00:03:20.084
و قوانین جالبی داشتن

00:03:20.530 --> 00:03:27.170
مثلا با دست اشاره کردن و خندیدن
خیلی مکروه بوده

00:03:27.616 --> 00:03:31.116
کوئیکرها همین طور
علاقه‌ای به اعضای فرقه‌ی کوئیکر نداشتن

00:03:31.141 --> 00:03:32.975
چند نفر از اعضای اون فرقه رو اعدام
کرده بودن

00:03:33.045 --> 00:03:36.811
در مورد این فرقه تحقیق کرده بودم
چون مجبور بودم

00:03:36.836 --> 00:03:41.834
باید ندانسته‌هام رو از بین می‌بردم و خوش‌شانس
بودم که مردی به اسم پری میلر کنارم بود

00:03:41.859 --> 00:03:47.295
که بنیان‌گذار رشته‌ی مطالعات آمریکا
و دانشگاه‌های آمریکا بود

00:03:47.569 --> 00:03:50.748
و اون زمان هنوز استاد این رشته بود

00:03:51.342 --> 00:03:58.194
در ضمن به چند نفر از اجداد من هم مربوط
می‌شد، چند نفر از کوئیکرهایی که اعدام شدن

00:03:58.694 --> 00:04:00.647
برای همین خیلی به این موضوع علاقه داشتم

00:04:02.350 --> 00:04:03.811
این یکیش بود

00:04:03.991 --> 00:04:06.280
شماره‌ی دو

00:04:08.741 --> 00:04:13.920
مطالعه‌ی من درباره‌ی آرمانشهرها 
و پادآرمانشهرها به عنوان فرم ادبی بود

00:04:14.108 --> 00:04:19.834
من یکی از اون نوجوون‌هایی بودم که
دنیای قشنگ نو رو می‌خوندم

00:04:19.859 --> 00:04:22.217
و ۱۹۸۴ رو می‌خوندم

00:04:22.264 --> 00:04:24.866
تقریبا همون زمانی که تازه منتشر شده بودن

00:04:25.084 --> 00:04:28.131
نسخه‌ی جلد گالینگور چاپ اول
هنوز هم دارمشون

00:04:28.389 --> 00:04:34.123
از این قبیل کتاب‌ها
ری بردبری، جان ویندم

00:04:34.201 --> 00:04:40.217
وقتی نوجوون بودم این کتاب‌ها رو به خودم
تزریق می‌کردم و همیشه می‌خواستم یکی بنویسم

00:04:40.435 --> 00:04:45.091
ولی بیشتر این کتاب‌ها از نظرگاه یه مرد بود

00:04:45.342 --> 00:04:52.224
برای همین فکر کردم جالب می‌شه اگه یکی از
این جامعه‌های پادآرمانشهری رو برعکس کنم

00:04:52.498 --> 00:04:58.325
و ببینم از نظرگاه زنی که در اون
جامعه است چه حسی داره

00:04:58.709 --> 00:05:04.193
و سومین سؤال این بود که اگه ایالات متحده
حکومتی تمایت‌خواه داشته باشه چی می‌شه

00:05:04.218 --> 00:05:08.170
چون تمامیت‌خواهی سومین پیکره‌ی
دانش من بود

00:05:08.545 --> 00:05:12.904
چون سال ۱۹۳۹ به دنیا اومده بودم
آشنایی زیای با این حکومت‌ها داشتم

00:05:12.929 --> 00:05:16.888
در بخشی از بعضی از اون‌ها زندگی کرده بودم

00:05:18.099 --> 00:05:23.967
اگه ایالات متحده حکومت تمامیت‌خواهی پیدا
می‌کرد، چه نوع تمامیت‌خواهی‌ای می‌شد؟

00:05:24.482 --> 00:05:29.123
نمی‌شد سلام،‌اسم من بابه و من کمونیستم

00:05:29.881 --> 00:05:32.310
و اون شخصیت نمی‌شه رهبر دلیر شما

00:05:32.568 --> 00:05:36.099
احتمال همچین اتفاقی خیلی کمه

00:05:36.678 --> 00:05:39.568
پس اگه این نبود
چی بود؟

00:05:40.161 --> 00:05:50.209
فکر کردم به احتمال زیاد یه جور حکومت
دینی اصول‌گرایانه می‌شه

00:05:51.138 --> 00:05:58.506
و در دهه‌ی ۱۹۸۰ بازخیزی چنین تفکری رو
تو ایالات متحده دیدیم

00:05:58.531 --> 00:06:07.537
پس بهتره یادمون نره که اگه ایالات متحده با
واقعه‌ی پرل هاربر وارد جنگ جهانی دوم نمی‌شد

00:06:07.724 --> 00:06:12.115
ممکن بود کسی مثل چارلز لیندبرگ رو
برای ریاست‌جمهوری انتخاب می‌کردن

00:06:12.388 --> 00:06:15.146
یه طرفدار حزب فاشیست

00:06:15.740 --> 00:06:23.654
پس این یکی خیلی از احتمالات واقعی دور نبود

00:06:24.248 --> 00:06:29.271
و اون زمانی که من داشتم می‌نوشتم
هر چند دهه‌ی ۸۰ بود

00:06:29.459 --> 00:06:32.544
و جنبش‌های حقوق بشر اتفاق افتاده بود

00:06:32.927 --> 00:06:43.053
اصلا تو وضعیتی نبودیم که تمام افراد کشور
برابر در نظر گرفته بشن

00:06:43.678 --> 00:06:45.263
و حقوق برابر داشته باشن

00:06:45.349 --> 00:06:48.084
و هنوز هم نداریم

00:06:48.615 --> 00:06:51.584
پس تمام این ایده‌ها روی هم جمع شد

00:06:51.943 --> 00:06:55.161
قانونی که برای این کتاب گذاشتم این بود که

00:06:55.186 --> 00:06:57.941
هیچ کدوم از اتفاقاتی که
تو کتاب به وقوع می‌پیونده

00:06:57.966 --> 00:07:02.552
نباید تو دنیای واقعی، زمانی و جایی
اتفاق نیافتاده باشه

00:07:02.982 --> 00:07:07.357
و برای همین تحقیقات زیادی جمع‌آوری کردم

00:07:07.724 --> 00:07:11.005
و دلیلم برای این قانون این بود که
نمی‌خواستم کسی بگه

00:07:11.030 --> 00:07:16.178
قطعا قوه‌ی تخیل عجیب و شیطانی و پیچیده‌ای
داری که این چیزای بد رو از خودت ساختی

00:07:17.123 --> 00:07:18.584
از خودم نساختم

00:07:19.506 --> 00:07:25.974
این یکی از کاربردهای تحقیق در رمانی
مثل اینه

00:07:26.092 --> 00:07:31.623
تحقیق

00:07:31.982 --> 00:07:34.779
بیاین بعضی از تحقیقات رو ببینیم

00:07:35.584 --> 00:07:37.826
این‌ها همه به اواسط دهه‌ی هشتاد مربوط می‌شه

00:07:38.357 --> 00:07:40.513
اتهام شتسشوی مغزی

00:07:40.631 --> 00:07:44.099
کاتولیک‌ها می‌گویند فرقه‌ای در حال پیشروی
است

00:07:44.256 --> 00:07:50.912
این درباره‌ی اعضای یک فرقه‌ی مذهبی
هزار و صد نفره است

00:07:51.373 --> 00:07:53.951
که شستشوی مغزی می‌کنن

00:07:54.318 --> 00:07:56.810
و زنان رو مطیع کردن

00:07:56.865 --> 00:08:00.217
ارتباط اجتماعی با خارج از فرقه رو نهی 
می‌کردن

00:08:00.248 --> 00:08:02.021
ازدواج تعیین‌شده داشتن

00:08:02.076 --> 00:08:08.349
و پیروان نوجوان رو برای تلقین
به «خانواده‌ها» می‌سپردن

00:08:10.967 --> 00:08:12.443
از خودم نساختم

00:08:13.029 --> 00:08:21.420
خب این هم از این. این از فرقه‌های کاتولیک
بود. ولی از این فرقه‌ها زیاد بوده

00:08:22.240 --> 00:08:26.834
یکی اواسط دهه‌ی هشتاد گفته بوده رفتار با
زن‌ها خیلی اسلامیه

00:08:27.053 --> 00:08:28.349
شستشوی مغزی

00:08:28.374 --> 00:08:29.787
جمعیت امید

00:08:29.998 --> 00:08:31.295
و غیره

00:08:31.670 --> 00:08:37.029
واقعا مردم رو مجبور نمی‌کردن به این فرقه
بپیوندن

00:08:37.364 --> 00:08:42.637
ولی به همسر هماهنگ‌کننده‌ها می‌گفتن
«ندیمه»

00:08:44.428 --> 00:08:46.748
همون طور که گفتم
از خودم نساختم

00:08:47.318 --> 00:08:50.279
ولی این که در هر صورت مستقیم از انجیل
گرفته شده

00:08:51.107 --> 00:08:54.678
مثلا تحقیقات زیادی درباره‌ی مورمون‌ها
کرده بودم

00:08:54.920 --> 00:08:57.756
و درباره‌ی برده‌داری در آمریکا

00:08:58.638 --> 00:09:01.662
کی اجازه‌ی خوندن داشته
کی اجازه‌ی خوندن نداشته

00:09:01.888 --> 00:09:03.803
راه‌آهن زیرزمینی

00:09:04.271 --> 00:09:09.990
سرگذشت ندیمه مسیر فراری مشابه این داره

00:09:10.365 --> 00:09:19.490
این تحقیقات رو که بررسی کنین با تلاش‌هایی
به طرق مختلف برای کنترل تولیدمثل برمی‌خورین

00:09:19.515 --> 00:09:23.615
که یا مردم رو مجبور کنن بیشتر بچه بیارن
یا مجبور کنن کمتر بچه بیارن

00:09:23.787 --> 00:09:26.474
حکومت‌های تمامیت‌خواه
خیلی این کار رو می‌کنن

00:09:26.499 --> 00:09:29.655
چون می‌خوان واقعا برای
جامعه برنامه‌ریزی کنن

00:09:30.092 --> 00:09:34.006
و بعضی وقت‌ها این تلاش‌ها به شدت از مسیر
خارج می‌شه

00:09:34.529 --> 00:09:41.326
مثلا چائوشسکو در رومانی زن‌ها رو مجبور
کرده بود که چهار بچه داشته باشن

00:09:41.646 --> 00:09:46.545
هر ماه ازشون تست حاملگی می‌گرفت و اگه
حامله نبودن باید توضیح می‌دادن چرا

00:09:48.217 --> 00:09:52.802
و قطعا یعنی مردم باید بچه‌هایی می‌آوردن که
تمام حمایت ازشون رو نداشتن

00:09:52.827 --> 00:09:54.779
و می‌ذاشتن یتیم‌خونه

00:09:55.107 --> 00:10:01.006
و این موقعیت خیلی بدی تو رومانی 
به وجود آورد

00:10:01.099 --> 00:10:04.131
این توی یادداشت‌های تاریخی سرگذشت ندیمه
هم پیدا می‌شه

00:10:04.185 --> 00:10:07.748
تو یادداشت‌ها به خیلی از این اتفاقات
اشاره کردم

00:10:08.592 --> 00:10:14.209
پس شد این اتفاقات، فرقه‌ها، کارت‌های اعتباری

00:10:14.631 --> 00:10:16.967
چجوری پول کسی رو قطع می‌کردین

00:10:17.052 --> 00:10:21.395
پس اگه می‌خواستین زن‌ها رو
برگردونین تو خونه اون پیشرفت

00:10:21.420 --> 00:10:26.459
اقتصادی‌ای که تو مثلا صد و پنجاه
سال گذشته داشتن رو معکوس می‌کنین

00:10:26.950 --> 00:10:30.247
زن‌ها از موقعیتی که کنترلی روی
پول خودشون نداشتن

00:10:30.349 --> 00:10:37.443
یا نمی‌تونستن کاری بجز کارهای خدماتی
داشته باشن بیرون اومدن

00:10:37.888 --> 00:10:43.779
از اون موقعیت بیرون اومدن و وارد قرن بیستم
و قرن بیست و یکم شدن

00:10:43.959 --> 00:10:47.451
که حق کنترل وضعیت مالی خودشون رو پیدا کردن

00:10:47.654 --> 00:10:49.755
می‌تونستن خودشون حساب بانکی داشته باشن

00:10:49.780 --> 00:10:51.334
خونه داشته باشن

00:10:51.451 --> 00:10:52.982
این جور چیزها

00:10:53.318 --> 00:10:55.592
پس چجوری می‌تونین برشون گردونین تو خونه؟

00:10:55.617 --> 00:10:59.881
باید فورا این امکانات رو قطع کنین
دسترسی به پول رو قطع کنین

00:11:00.232 --> 00:11:03.896
و متأسفانه کارت اعتباری بهتون اجازه‌ی
چنین کاری رو می‌ده

00:11:03.967 --> 00:11:06.943
اگه بخواین
خیلی سریع می‌تونین

00:11:07.771 --> 00:11:14.232
در واقع هر نوع مرتب‌سازی و برچسب‌زنی
الکترونیک چنین قدرت کنترلی به شما می‌ده

00:11:15.154 --> 00:11:17.920
جوری که قبلا ممکن نبود

00:11:18.381 --> 00:11:20.787
پس این هم از کارت اعتباری

00:11:21.646 --> 00:11:28.771
و پیشنهاد می‌کنم پول نقد رو کنار نذارین

00:11:30.373 --> 00:11:36.342
پول نقد در واقع خیلی سیال‌تر از پول
کارت اعتباریه

00:11:36.865 --> 00:11:41.373
و خیلی سخت‌تر می‌شه دسترسی شما به
پول نقد رو کنترل کرد

00:11:42.787 --> 00:11:46.467
پول نقد می‌تونه مشکل امنیتی پیش بیاره

00:11:46.492 --> 00:11:49.459
ممکنه فرار مالیاتی اتفاق بیافته
غیره و غیره

00:11:49.560 --> 00:11:52.420
این خبر مربوط می‌شه به ژانویه‌ی هزار و نهصد
و هشتاد و چها

00:11:52.865 --> 00:11:56.217
مردم همون موقع هم داشتن به کنار گذاشتن
پول نقد فکر می‌کردن

00:11:56.631 --> 00:11:57.935
این کار رو نکنین

00:11:58.959 --> 00:12:04.920
نمادنگاری

00:12:05.506 --> 00:12:09.482
بعضی وقت‌ها طراحی‌های کوچیکی انجام می‌دم

00:12:09.967 --> 00:12:12.412
از چیزایی که تو کتابام هست

00:12:12.756 --> 00:12:16.842
سرگشت ندیمه خیلی به لباس وابسته است

00:12:17.224 --> 00:12:24.287
چون مثل جامعه‌ی قرون وسطی کاملا تعیین‌شده
است که کی چی می‌پوشه

00:12:24.701 --> 00:12:29.513
لباس فرم ندیمه‌ها مشخصه که از راهبه‌ها
الهام گرفته شده

00:12:29.538 --> 00:12:33.771
و همچنین از روی طرح بسته‌بندی پاک‌کننده‌های
اولد داچ کلینزر در دهه‌ی ۱۹۴۰

00:12:33.796 --> 00:12:38.365
که عکس زن ترسناکی رو داشت که چوب نازکی
دستش گرفته بود

00:12:38.709 --> 00:12:41.138
که مثلا داشت کثیفی رو تعقیب می‌کرد

00:12:41.513 --> 00:12:45.490
که سرپوشی داشت که صورتش رو می‌پوشوند

00:12:45.928 --> 00:12:49.826
فکر می‌کنم این تصویر وقتی بچه بودم تو ذهنم
حک شده

00:12:50.115 --> 00:12:52.068
خیلی شخصیت رازآلودیه

00:12:52.654 --> 00:12:57.334
رنگ لباس فرم‌ها رو قرمز انتخاب کردم

00:12:59.756 --> 00:13:04.357
چون رنگ نمادین و به‌یادموندنی‌ایه

00:13:05.771 --> 00:13:10.943
هیچ کدوم از این ایده‌ها به طور ویژه‌ای
جدید نبودن و واقعا هم جدید نبودن

00:13:11.357 --> 00:13:12.724
اون موقع جدید نبودن

00:13:14.279 --> 00:13:16.060
و چشم

00:13:16.646 --> 00:13:21.029
چشم لوگوی مشخص سازمان مخفیه

00:13:21.959 --> 00:13:25.982
و بعضی وقتا روش بال هم داره

00:13:26.646 --> 00:13:31.154
به افراد سازمان مخفی تو اون رژیم می‌گن
چشم‌ها

00:13:31.334 --> 00:13:35.412
همون آدمایی که همه‌ی کارهای ناخوشایند
جاسوسی رو انجام می‌دن

00:13:35.654 --> 00:13:38.748
چشم رو از روی پول آمریکایی برداشتم

00:13:39.388 --> 00:13:42.544
که اساسا چشم فراماسونریه که روی مهر
آمریکاست

00:13:42.795 --> 00:13:48.451
ولی همچنین چشم خداست که بر همه‌چیز حکمرانی
می‌کنه و همه‌چیز رو می‌بینه

00:13:49.271 --> 00:13:54.537
خصوصیت حکومت‌های تمامیت‌خواه اینه که خیلی
به لوگو و طراحی اهمیت می‌دن

00:13:54.967 --> 00:14:00.357
و این حکومت تمامیت‌خواه هم فرقی با بقیه
نداره

00:14:00.795 --> 00:14:06.740
اگه هیتلر رو تو دانشکده‌ی هنر قبول می‌کردن
تاریخ جهان خیلی متفاوت می‌شد

00:14:07.153 --> 00:14:11.473
چون وقتی طراحی لباس و صحنه انجام می‌داد
خیلی راضی بود

00:14:11.646 --> 00:14:15.982
من این خصوصیت رژیمش رو خیلی دوست داشتم

00:14:16.459 --> 00:14:20.506
فیلمی در این مورد هست به اسم معماری رستاخیز

00:14:20.898 --> 00:14:23.703
که به علایق معماری هیتلر می‌پردازه

00:14:23.867 --> 00:14:29.453
می‌فهمین چرا توی دانشکده‌ی هنر پذیرفته نشده
چون با اینکه می‌تونسته ساختمون بکشه

00:14:30.117 --> 00:14:31.492
نمی‌تونسته آدم بکشه

00:14:31.517 --> 00:14:32.938
تقریبا اصلا نمی‌تونسته

00:14:33.086 --> 00:14:34.835
این خصوصیت چه چیزی رو نشون می‌ده؟