بررسی‌های موردی نظرگاه
نظرگاه در گریس دیگر
رمان «گریس دیگر» براساس قتل دوگانه‌ای است که در سال ۱۸۴۳ اتفاق افتاده بود
که طی اون خدمتکار مردی به جرم قتل صاحب‌کارش توماس کنیر به دار آویخته شد
سرایدار هم به قتل رسیده بود اما محاکمه‌ای برای قتل اون برگزار نشده بود
خدمتکار زن یعنی گریس مارکس به جرم همکاری در قتل اول محکوم شده بود
هرچند می‌دونیم که اون به توماس کنیر شلیک نکرده بود
به این خاطر محکوم شده بود که فرصت لو دادن خدمتکار
مرد یعنی مک‌درموت رو داشت و این کار رو نکرده بود
به همین دلیل محکوم به مرگ می‌شه
اما عده‌ی زیادی درخواست عفوش رو می‌دن و حکمش به حبس ابد کاهش پیدا می‌کنه
درست قبل از اعدامش مک‌درموت گفت گریس مارکس کمک کرده نانسی مونت گومری رو خفه کنه
هر چند همه می‌دونستن آدم دروغگوییه
ولی صرف اینکه آدمی به دروغگویی معروف باشه دلیل نمی‌شه هر حرفش دروغ باشه
مک‌درموت به دار آویخته شد. گریس مارکس تنها کسی بود که زنده گذاشته شد و هرگز حرف نزد
اصل داستان اینه
و رمان درباره‌ی تلاش برای کشف حقیقته
توسط روانپزشک پیش از دوران فرویدی
که مسئول شده تا بی‌گناهی اون زن رو ثابت کنه
توسط آدم اصلاح‌طلبی که فکر می‌کنه گریس زن جوانی بوده که به اشتباه محکوم به حبس ابد شده
گریس ادعا می‌کنه که حافظه‌ش رو از دست داده
یاد نمیاد چه اتفاقی افتاده
و دکتر سعی می‌کنه بفهمه اون بخش از حافظه کجا ممکنه رفته باشه
پس داستان از طریق گریس تعریف می‌شه
گریس داستان رو برای دکتر تعریف می‌کنه
و افکار خودش رو هم بیان می‌کنه
و داستان دکتر رو به صورت سوم شخص می‌خونیم که سعی می‌کنه حقیقت رو بفهمه
و نامه‌های مادر سایمون جردن به پسرش رو هم داریم
ما مکالمات سایمون جردن با افراد دیگه‌ای که درگیر ماجرا بودن رو هم می‌خونیم
صفحاتی از روزنامه رو هم داریم
و اشعار و آثار ادبی اون زمان رو
و اعترافات احتمالی گریس مارکس رو هم می‌خونیم
البته نمی‌دونیم واقعا اعتراف اون بوده یا نه
چون ببخشید که این حقیقت رو به شما می‌گم ولی گزارش‌های روزنامه همیشه درست نیست
پیدا کردن نظرگاهِ درست در اولین دست‌نویس
این اول گریس دیگره
این چند صفحه‌ی اوله
ولی مشکلش اینه که شخص راوی اشتباهه
راوی سوم شخصه
و در واقع صد صفحه از گریس دیگر رو سوم شخص نوشتم
بعد دو تا اتفاق می‌افته
کتاب رو تو فرانسه می‌نوشتم
و سوار قطاری به مقصد پاریس بودم
و سردرد کورکننده‌ای گرفته بودم
و وسط اون سردرد کورکننده فهمیدم که باید صد صفحه‌ی اول رو دور بیاندازم
و تبدیل‌شون کنم به اول شخص
چون تو سوم شخص به نتیجه نمی‌رسید
و این کار معمولا می‌تونه قفل کتاب رو برای شما باز کنه
چه شخص راوی رو از اول شخص به سوم شخص یا از سوم شخص به اول شخص تغییر بدین
و اگه واقعا جرئتش رو دارین، به دوم شخص
یا زمان روایت رو عوض کنین
از حال به گذشته
از گذشته به حال
گاهی همه‌چیز رو تغییر می‌ده
پس اگه شرایط به نتیجه نمی‌رسه می‌تونین این روش‌ها رو امتحان کنین
و هر شخص، اول، دوم یا سوم شخص رابطه‌ی شما با داستان رو عوض می‌کنه
در جایگاه راوی اول شخص گریس می‌تونه دروغ بگه
در جایگاه راوی سوم شخص این کار براش خیلی سخت‌تر بود
این همون چند صفحه‌ی اوله ولی با شخص اشتباه
اگه خیلی چیزا به نتیجه نمی‌رسه
سطل کاغذای باطله دوست شماست
خدا این نعمت رو برای شما آورده
اول شخص در جایگاه شاهد در سرگذشت ندیمه
صورتی از روایت وجود داره که می‌تونین اسمش رو ادبیات شاهد بذارین
ادبیات شاهد همیشه اول شخصه
و بعضی از آثار ادبیات شاهد واقعیه
مثلا اردوگاه کار اجباری گولاگ چجوری بوده
و بعضی آثار ادبیات شاهد ادبیات شاهد داستانی‌شده است
سرگذشت ندیمه تقریبا به طور کامل اول شخص روایت شده
و تقریبا به طور کامل به عنوان جریان سیال ذهنی که یادآوری می‌شه
چون کاراکتر اصلی در اصل داره خاطراتش رو از اتفاقاتی که افتاده ضبط می‌کنه
با یه ضبط صوت
این خاطرات اونه از اینکه بودن تو اون اتاق چه حسی داره
اتاقی که می‌فهمه برخلاف خواست خودش داره توش زندگی می‌کنه
یک صندلی، یک میز، یک لامپ
بالا روی سقف یک آویز تزئینی به شکل تاج گل
و در وسط آن فضایی خالی روی آن گچ‌کاری شده
مثل جایی در صورت که چشم آن‌جا بوده و بیرون کشیده شده است
حتما زمانی لوستر بوده است
هر چیزی را که بتوان از آن طنابی آویزان کرد از اتاق خارج کرده‌اند
یک پنجره دو پرده‌ی سفید
زیر پنجره، یک صندلی مخصوص لب پنجره با کوسنی کوچک
و پنجره کمی باز است
فقط کمی باز می‌شود
هوا می‌تواند به داخل بیاید و پرده‌ها را تکان بدهد
می‌توانم روی صندلی یا صندلی مخصوص لب پنجره بنشینم، دست‌هایم چلیپا
و این را تماشا کنم
آفتاب هم می‌تواند از پنجره وارد شود
و روی کف اتاق بیافتد که از نوارهای باریک چوب ساخته شده است
به شدت برق انداخته شده است
می‌توانم بوی روغن برقش را حس کنم
فرشی روی زمین است بیضی‌شکل، از کهنه‌پارچه‌های نواردوزی‌شده
این از جمله جزئیاتی است که آن‌ها دوست دارند
هنر محلی قدیمی
ساخته‌شده به دست زنان در اوقات فراغت‌شان
از چیزهایی که دیگر استفاده‌ای ندارند
بازگشتی به ارزش‌های سنتی
تلف نکنید. نخواهید. من تلف نخواهم شد
چرا من می‌خواهم؟
پس تو این مورد رژیم گیلیاد واقعی نیست اگرچه همه‌چیزش بر اساس واقعیته
شاید کسی این نوار رو پیدا کنه و بفهمه چه اتفاقی افتاده و اون هدفش همینه
چون تمام این‌ها رو ضبط می‌کنه و جایی قایمش می‌کنه
و بیاید و تماشا کنید که چند صد سال بعد کسی اون نوار رو پیدا می‌کنه