شروع نویسندگی
چگونه نویسنده شدم
تا حدودی به این دلیل نویسنده شدم که خیلی زود کتاب‌خوندن رو شروع کردم
و به این دلیل کتاب‌خوندن رو خیلی زود شروع کردم که
در جنگل‌های شمالی بزرگ شدم و اونجا هیچ شکل دیگه‌ای از رسانه وجود نداشت
نه رادیو، نه تلویزیون، نه تئاتر، نه سینما
نه برق داشتیم نه آب لوله‌کشی
ولی کتاب داشتیم
نه تو روستا بودیم نه تو شهر
واقعا تو جنگل بودیم
بجز زمستونا که برمی‌گشتیم به شهر
شاید بقیه‌ی بچه‌ها از این بترسن که بین درختا گم بشن
من از سیفون توالت می‌ترسیدم
اون تو چه خبر بود؟
اون همه چیز کجا ناپدید می‌شدن؟
تقریبا نویسنده بودم
کتاب مصور و داستان‌های خیلی کوتاه می‌نوشتم و اولین رمانم رو وقتی هفت ساله بودم نوشتم
درباره‌ی یه مورچه بود
موفقیت بزرگی به همراه نداشت
ولی همراه با تصویر بود
بعد علاقه‌م رو به نوشتن از دست دادم می‌خواستم نقاش بشم
یکی از اولین فعالیت‌های کارآفرینانه‌م یه کار عروسک‌گردانی تو دبیرستان بود
اونجا برای بچه‌های پنج‌ساله جشن تولد برگزار می‌کردن
و نمایش‌های عروسکی درباره‌ی چیزهایی بود که بچه‌های پنج‌ساله خیلی دوست دارن
مثلا هم‌نوع‌خواری
داستان‌های کلاسیک رو اجرا می‌کردیم
مثلا سه بچه خوک، یا شنل‌قرمزی یا هنسل و گرتل
وقتی شونزده ساله بودم دوباره با جدیت شروع به نوشتن کردم
اون موقع واقعا می‌خواستم نویسنده بشم
فکر کردم چطوره برم دانشگاه روزنامه‌نگاری
از این کار دلسردم کردن
گفتن اگه به عنوان یک زن تو روزنامه کار کنم چیزی نمی‌نویسم بجز
آگهی‌های درگذشت و صفحات مد و لباس
اون موقع دهه‌ی پنجاه بود
فکر کردم فرار کنم و برم پاریس
تو یه اتاق زیرشیروونی زندگی کنم نوشیدنی ابثنث بنوشم، سیگار بکشم
شاهکار ادبی بنویسم
در جوانی بمیرم
ولی اول رفتم سراغ رشته‌ی زبان و ادبیات انگلیسی
چون احتمالش زیاد بود که قبل از پایین‌پریدن از پل، معلم بشم
آخرش کارم به تحصیلات تکمیلی تو دانشگاه هاروارد کشید
که بهم گفتن بهتر از پیشخدمت رستوران بودنه
بهم گفتن چون اینجوری بیشتر وقت نوشتن دارم
همون کسایی که مسخره‌م می‌کردن
و یکی از مشاورینم گفت باید بیخیال نوشتن بشم
و زودتر از دانشگاه فارغ‌التحصیل شم یه مرد خوب پیدا کنم و ازدواج کنم
ولی به این حرف توجهی نکردم
اون موقع دیگه نوشته‌هام تو مجلات کوچیک ادبی چاپ می‌شد
و داشتم چیزهایی رو می‌نوشتم که به نوشتن‌شون ادامه دادم
یعنی شعر و کار داستانی و غیرداستانی و تقریبا می‌شه گفت آثار نمایشی
به نوشتن این چیزها تو دنیای مجله‌ها و نشریات کوچیک ادامه دادم
و سال ۱۹۶۶ اولین کتاب شعرم رو چاپ کردم
طرح جلدش رو خودم با لتراست و نقطه‌های قرمز کوچیکی که روی قراردادهای حقوقی می‌زنن ساختم
اون کتاب شعر تنها جایزه‌ی ادبی کانادا در اون زمان رو برد
و از یکی از معدود انتشاراتی‌های اون زمان نامه‌ای دریافت کردم
که می گفت شنیدن رمان هم دارم
واقعا هم رمان داشتم
دومین رمانم بود
اولین رمانم به جایی نرسیده بود
ولی دومی رو دو سال قبل دقیقا برای همون انتشارات فرستاده بودم
و اونا پذیرفته بودنش
برای همین جوابشون رو دادم و همین حرف رو زدم
که در واقع رمان من دست اون‌هاست و می‌شه لطفا اون رو به من برگردونن
انتشارات جوابم رو داد
گفت بیا همدیگه رو ببینیم
بعد گفت کتابت رو منتشر می‌کنیم
گفتم اصلا خوندیش؟
گفت نه ولی می‌خونمش
بعد بهم یه دروغ گنده گفت
گفت دلیل گم کردن کتابم این بوده که خانم ویراستار مسئول اون حامله شده بوده
و می‌دونی که همچین چیزی چه بلایی سر مغزشون می‌آره
اون زن کتاب رو تو کشوی میزش گذاشته بوده و به هیچ کس نگفته بوده
ولی من همه‌جا چشم دارم
خبرچین دارم
بعدا فهمیدم اتفاقی که واقعا افتاده بوده این بوده که
تمام این مدت کف دفتر کارش افتاده بوده
و نسخه‌ی دست‌نویس کتاب‌های بقیه هم روش انبار شده بوده
ولی نتیجه این شد که بالاخره سال ۱۹۶۹ چاپ شد
دقیقا زمانی که جنبش زنان شروع شد
یکی از اون کتاب‌هایی بود که
بسته به اینکه کی نقدش می‌کرد
یا کتابی زودهنگام در راستای جنبش زنان در نظر گرفته می‌شد
یا کتابی نوشته‌ی نویسنده‌ای جوان که آینده‌ی روشنی در انتظارشه
اینجوری بود که نویسنده شدم
روند نوشتن من
هیچ‌وقت کتابم رو با یک ایده شروع نمی‌کنم
بقیه وقتی نوشتن کتاب رو یاد می‌دن
کتاب‌هایی که فرایند نوشتن‌شون تموم شده
تازه اون موقع می‌تونن در مورد ایده‌ها صحبت کنن
چون تا اون موقع ممکنه یکی بدونه ایده یا ایده‌های اصلی کتاب چیه
جوری که تو کلاس ادبیات دبیرستان به من یاد دادن برعکس این بود
می‌گفتن اثر هنری مثل ظرفیه که داخلش
ایده‌ها مثل جایزه قرار دارن
مثل جایزه‌ی داخل جعبه‌های خوراکی
ولی نویسنده‌ها معمولا اینجوری نمی‌نویسن
با کاراکتر شروع می‌کنن
با صداها شروع می‌کنن
با صحنه‌ها شروع می‌کنن
گاهی کتاب‌های من با اشیا شروع می‌شه
و از دل این‌ها داستان بیرون می‌آد
چون مگه رمان بجز داستان چیه؟
من با نسخه‌ی دست‌نویس شروع می‌کنم
چون شخصا برام به‌نظر می‌رسه که این‌کار جریان ذهن به دست به کاغذ بهتری ایجاد می‌کنه
همزمان با ادامه‌ روند نوشتن رونویسی و تایپ رو انجام می‌دم
این کار بهم اجازه می‌ده یادم بمونه تازه چی نوشته‌م
و وقتی حدود پنجاه یا شصت صفحه نوشته باشم
بعد می‌تونم درباره‌ی ساختار فکر کنم
قانونم اینه که با یادداشت‌های برچسبی و دفترچه خیلی کار می‌کنم
فکرهایی که بعدا به ذهنم می‌رسه این‌طرف و اون‌طرف میز چسبونده می‌شه
و بعد اون فکرها رو وارد نسخه‌ی پیش‌نویس‌تون می‌کنین
مثل کسی که تو سرپایینی اسکی می‌ره
تا جایی که می‌تونم با سرعت پیش می‌رم و بعد
مسیرم رو برمی‌گردم و جاهای لازم رو پر می‌کنم
یعنی بازبینی
وقتی کارتون رو بازبینی می‌کنین
چیزهایی رو می‌بینین که وقتی بار اول دارین می‌نویسین‌ش نمی‌بینین
روند خودتون رو پیدا کنین
هیچ‌کس نمی‌دونه ایده‌ها از کجا می‌آن
ولی بیاین بگیم اگه خودتون رو توی چیزی غرق کنین
چه نقاشی باشه چه موسیقی یا نوشتن یا فکر کردن به علوم، که این کار رو زیاد می‌کنم
اگه خودتون رو تو چیزی غرق کنین بالاخره ایده‌ای در موردش به ذهن‌تون می‌رسه
باید اول اون غرق شدن رو انجام بدین
نباید همین‌جوری بنشینین و منتظر برخورد صاعقه باشین
دارین توی اون موضوع کار می‌کنین
و هرچی بیشتر تو اون کار کنین ایده‌های بیشتری به ذهن‌تون می‌رسه
خلاقیت انسان، هر نوعی که باشه، اینجوری کار می‌کنه
نمی‌دونین نوشتن روندی خطی داره یا نه
بعضیا باید از اول شروع کنن و جلو برن تا به آخر برسن
بعضیا دوست دارن در سطح صفحه یا در سطح جمله کار کنن و قبل از ادامه اون رو بی‌نقص کنن
بعضیا بیشتر علاقه به بازبینی دارن
به شرطی که داستان‌شون تا حدی تموم شده باشه
ولی روش حتمی منجر به موفقیتی وجود نداره که برای همه جواب بده
می‌تونین این پیشنهادات رو انجام بدین ولی اگه برای شما جواب نداد
می‌تونین از سطل کاغذهای باطله استفاده کنین
مجبور نیستین به قوانینی که دیگران برای خودشون دارن توجه کنین
وقتی با موضوعات خودتون کار کنین قوانین خودتون رو هم پیدا می‌کنین
و می‌فهمین چی بیشتر از همه شما رو راضی می‌کنه
وقتی داستان‌تون رو مرتب کنین
ولی مسئله‌ی اصلی اینه که دارین سعی می‌کنین کتاب‌تون رو
در معنای خودش به بهترین حالتی که می‌تونه باشه برسونین
و اگه اینجور چیزا به‌تون کمک می‌کنه خیلی خوبه
و اگه کمک نمی‌کنه، بهشون توجه نکنین
از ترس عبور کنین
اگه واقعا می‌خواین بنویسین
و با شروع کار مشکل دارین
یعنی از یه چیزی می‌ترسین
اون ترس چیه؟
می‌ترسین که مردم به‌تون بخندن؟
می‌ترسین که کتاب‌تون به درد نخوره؟
می‌ترسین مادرتون بفهمه؟
اون ترس چیه؟
اون ترس رو بشناسین
با اون ترس روبرو بشین
راه‌هایی برای مقابله با تمام این ترس‌ها وجود داره
آدم‌ها تا به حال راه‌های زیادی برای مقابله با این ترس‌ها رو استفاده کردن
بعضی‌ها با نام مستعار نوشتن
اگه می‌ترسین مادرتون بفهمه
یه اسم دیگه از خودتون بسازین
تحت اون نام کتاب بنویسین
اگه می‌ترسین مردم به‌تون بخندن
فقط یادتون باشه تا وقتی آماده نشدین مجبور نیستین چیزی به مردم نشون بدین
فقط خودتونین و برگه‌ی کاغذ
مردم دورتون نایستادن و شما رو هو نمی‌کنن
ممکنه آدمایی باشن که بتونن کمک کنن
مثلا نویسنده‌ای که اثرش رو خوندین که ممکنه مرده باشه، ولی از نظر شما به‌تون کمک می‌کنه
اون آدم طرف شماست
پس اگه مشکل دارین اون ترس رو بشناسین
با اون ترس مقابله کنین
بعد اون در براتون باز می‌شه
آدمای زیادی به نویسنده‌شدن فکر می‌کنن
ولی زمانی که وقت نوشتن می‌رسه خشک‌شون می‌زنه
پس همه‌چیز وابسته به رفتن سراغ صفحه‌ی کاغذه
تا زمانی که روی صفحه‌ی کاغذ چیزی ننویسین نویسنده نیستین