رایانه ها و شطرنج
بازی با دیپ بلو
دیپ بلو به اندازه ساعت زنگ داری که دارید باهوش بود
گرچه باختن به یک ساعت زنگ‌دار 10 میلیون دلاری
خیلی تجربه فرح بخشی نبود
اما در میان دانشمندان رایانه اعتقاد عمومی ای وجود داشت
که میتوان از شطرنج به عنوان آزمایش نهایی
برای هوش رایانه، هوش مصنوعی، استفاده کرد
این رویکرد درست نبود
چرا که ماشین ها میتوانند بازی شطرنج را
با بهره گیری از قدرت سخت محاسباتی، فتح کنند
آزمایش مهمی بود
من مسابقه اول را بردم
من در مسابقه دوم موفق نبودم
و آی بی ام خود را کنار کشید،رایانه را از هم پاشید
من منطق کارشان را درک میکنم
که این کار را به این خاطر کردند که پیروز شدند
نمیتوانستند نتایج را اثبات کنند
باید اعتراف کنم که آماده سازی ام
برای مسابقه دوم سرسری بود
انتظارش را نداشتم، بازهم باید به
تیم علمی آی بی ام، اعتبار در شانشان را بدهم
انتظار نداشتم که بتوانند انقدر پیشرفت کنند
گرچه مسلما شرایط مسابقه
صد درصد برای یک بازیکن انسان عادلانه نمیشود
از آنجایی که آی بی ام نه تنها بازیکن بلکه همچنین سازمان دهنده هم بود همش زیر فشار بودم
وقتی که این بازی ها را بیست سال بعد تحلیل میکنم
متوجه شدم که کیفیت بازی بی نقص نبود
خیلی دور از بی نقصی بود
هرکسی که میخواهد بفهمد که ماشین ها از سال 1997 تاکنون چقدر پیشرفت کرده اند
میتواند به این بازی ها نگاه کند
و میفهمید که برخی از حرکات
که در جهان شطرنح در سال 1997
حرکات دیپ بلو
به عنوان دفاعی نبوغ آمیز مثل چیزی که در بازی 5 اتفاق افتاد، مورد تقدیر قرار گرفتند
این حرکات از جانب موتورهای شطرنج امروزه به سختی مورد نقد قرار میگیرند
که به درستی اعلام میکنند که من برخی فرصت های بزرگ را از دست دادم
و اینکه، دوباره میگم در هر دو سمت اشتباهاتی وجود داشت
اما رویداد مهمی بود از آنجایی که
رقابت انسان در برابر ماشین را به جلو برد
مشکل شطرنج انسان در رویارویی با هیولای سیلیکونی (رایانه)
این نیست که شطرنج را میتوان به شکل ریاضیاتی حل کرد
این یکی از سوءبرداشت های بزرگ است
شطرنج از لحاظ ریاضیاتی بازی نامحدودی است
وقتی میگم از لحاظ ریاضیاتی نامحدود
شاید غلو کنم
اما وقتی در مورد اعدادی مانند ده به توان چهل و پنج صحبت میکنیم
که بیشتر از تعداد اتم های در منظومه شمسی است
همه به عنوان نامحدود قبولش میکنند
وقتی که در مورد فتح بازی شطرنج از جانب ماشین ها صحبت میکنیم
احتمالا ما را به مسیری اشتباه ببرد
فکر کردن به حل بازی
در حالی که داریم از این صحبت میکنیم که ماشین ها از بهترین بازیکنان انسانی قوی تر هستند
و میتوانم با اعتماد کامل به شما بگویم
که در بازی ای میان دو انسان
دوتا از بهترین بازیکنان انسانی
در مسابقه قهرمانی جهان
هیچ چیزی که اسمشو بشه شطرنج و بازی بی عیب و نقص وجود ندارد
بعضی بازی ها واقعا خوب هستند
اما همیشه میتوان یک عدم دقت خیلی خیلی کوچک پیدا کرد
در مورد اشتباهات فاحش و اشتباهات بد صحبت نمیکنم
عدم دقت
یک بازی خیلی خوب، صورت گرفته توسط یک بازیکن سطح بالا، مثلا قهرمان جهان
مثلا بگیم 50 حرکت است
میشه درش 45 حرکت خوب و درست حسابی باشد، 4 حرکت عالی باشد
اما به احتمال زیاد یک عدم دقت خیلی کوچک خواهد بود
که وقتی در برابر یک انسان دیگر نشسته اید تفاوتی ایجاد نمیکند
مسئله اینجاست که وقتی در برابر رایانه هستید
روانشناسی معمول وجود ندارد
من در موقعیت بدی هستم
من دارم اعتماد به نفسم را از دست میدهم
ترجیح میدهم به بازی جدید فکر کنم
من زیر فشارم
دارم به این فکر میکنم که ده حرکت قبل که اشتباه کردم چه شد
چطور به این مخمصه افتادم
رایانه به این چیزها اهمیت نمیدهد
به هیچ چیزی بجز ارزیابی کنونی موقعیت اهمیت نمیدهد
و زمانی که یک بی دقتی کوچک میکنید
فرصت اش را به دست میگیرد
شاید بازی را نبازید
اما نخواهید توانست بازی را در موقعیتی برنده پیروز شوید
چراکه دقت عملی که برای پیروزی در برابر رایانه مورد نیاز است
در شطرنج انسانی دیده نمیشود
ما به شکل ناخودآگاه وقتی به موقعیت برنده میرسیم، دقت نظر خود را از دست میدهیم
به خود غرّه میشویم
و این بخشی از طبیعت انسانی است
داریم میبریم دیگه برای چی تمرکز کنیم ؟
به این خاطر است که مسابقات میان انسان ها و رایانه ها
دلیل وجودی خود را از دست داده اند
رایانه ها خلاقیت را محدود میکنند
رایانه حالا قطعا در
آوردن بازیکنان جوان و نوجوان به حوزه حرفه ای نقش بازی میکنند
چراکه رایانه ها بخشی از فناوری جدید هستند
این بهما در پیشبرد دانشمان کمک میکند
بنابراین بچه های 12،13 و 14 ساله امروزه
در مورد شطرنج خیلی بیشتر از بابی فیشر
در پایان زندگی حرفه ای اش وقتی که قهرمان جهان بود، می دانند
نه به این خاطر که استعداد خاصی دارند
بلکه به این خاطر که میتوانند از رایانه ها بیاموزند
نیازی ندارد که سالها وقت صرف
رفتن از تورنمنتی به تورنمنت دیگر
و بازی کردن و تحلیل کردن بازی ها کنند
میتوانند بسیار بیاموزند
به این معنا نیست که به با استعدادی بابی فیشر هستند
به این معنا نیست که میدانند چگونه این اطلاعات را
به چیزی خلاقانه تبدیل کنند
اما میتوانند بسیار بیاموزند
بنابراین تجربه دیگر فاکتوری مرتبط با سن و سال نیست
مجبور نیستید که 20 سال شطرنج بازی کنید
که تجربه ای را گردآورید که به شما
در یادگیری برخی الگوها کمک کند
امروزه تصور یک بازیکن قوی بدون داشتن رایانه ناممکن است
رایانه نه به معنای محاسبه گر، بلکه به عنوان منبع تمامی ایده ها
و این رایانه یک تاثیر تازه عجیب می آفریند
تاثیری که من میگویم مشکل ساز است
خیلی جالب است که ببینیم چگونه بازیکنان جوان
بکجورایی به موقعیت از دیده لنز رایانه نگاه میکنند
به این خاطر که عادت کرده اند که در انتظار توصیه های رایانه به صفحه رایانه نگاه کنند
در سال 2009 من یک سال با مگنوس کارلسن گذراندم
باهاش کار میکردم
و متوجه شدم که یکی از راز های موفقیتش
و استعداد بی همتایش
توانایی اش در فاصله گرفتن از رایانه بود
او به صفحه رایانه نه برای توصیه
بلکه برای تاییده‌ی چیزی که فکر میکرد ایده خوبی بود، نگاه میکرد
یا یک ایده بد
بازیکنان جوان درگیر بوده اند
که به متفکران مستقل تبدیل شوند
رایانه ها به عنوان منبع کامل اطلاعات
و همچنین الهامات انجام وظیفه میکنند
آن ها دنبال ایده ها
بجای تلاش برای تولید چیزی تازه، میگردند
یکی از مشکلات دنبال کردن خط رایانه ها
این است که خود را محدود
به حوزه هایی که میتوانید ایده های نو پیدا کنید، میکنید
و به نظرم تاثیر بدی
نه تنها بر شطرنج بلکه فراتر از شطرنج دارد
چرا که بسیار پیش می آید که به صفحه رایانه
برای توصیه نهایی، نگاه میکنیم
مسئله تماما میشود بازی با اعداد
نمیخواهیم از شهود خود استفاده کنیم
دیگر به شهود خود اعتماد نداریم
اعتقاد پیدا میکنیم که مگر آنکه ایده مان با چیزی که روی صفحه میبینیم، جور در آید
باید خط اش بزنیم
اما اگر میخواهید خلاق باشید اگر میخواهید جلو باشید
اگر میخواهید جلودار باشید
باید چیزی را پیش بکشید که دیگران انجام نمیدهند
و اگر همان خط روی صفحه رایانه را دنبال کنید
همانطور که دیگران انجام میدهند
چگونه میخواهید از جریان اصلی جلوتر باشید؟