سِیر زندگی گری
اولین حرکات گری
به خاطر اوردن اولین تجربه بازی شطرنج بسیار دشوار است
دارم به این ضفحه چوبی با چند مهره نگاه میکنم
سعی میکنم که ازش سر دربیاورم
تقریبا بلافاصله عاشق این راز و رمز میشوم
و به سادگی تنها با نگاه کردن
و دنبال کردن والدینم کار با مهره ها را یادگرفتم
و بعد حتی انقدر شجاع بودم که نظر بدهم
و در واقع، میدونید، یکی از این نظرها عمل کرد
یکم با پدرم بازی کردم
گرچه او در سن بسیار کمی،در39 سالگی فوت کرد
من 7 سال داشتم
یادم میاد بیشتر با عموام بازی کردم
بازیکن خیلی قابل قبولی بود
من در ابتدای سیر و سلوک شطرنج ام بودم
و یادم میاد که بهم یک رخ داد
آوانس بهم داد
و من را شکست داد
خیلی ناراحت بودم
فورا نتونستم شکست اش بدهم
زمان برد تا قوی تر بشوم
اولین تجربه بزرگم در سال 1972 بود
در مسابقات قهرمانی فوق سریع بازی کردم
در یک چهارم نهایی بودم
و این مسابقه درست و حسابی و برای بزرگسالان بود و من نه ساله بودم
و من در یک چهارم نهایی امتیاز 9 از 9 گرفتم
و بعید در نیمه نهایی بازی کردم و کسب سهمیه کردم
و بازیکن فوق سریع خیلی خوبی بودم
در کل بازیکن خیلی خوبی بودم اما در فوق سریع حتی قوی تر هم بودم
چراکه خیلی سریع و تیز بودم
بنابراین برای فینال کسب سهمیه کردم جایی که میتوانستم در مقابل استادان قرار بگیرم
یعنی آدمای خیلی قوی
و در فینال بازی کردم
و میدونید من خیلی بچه کوچکی بودم
نشستن روی صندلی و حرکت دادن مهره ها برایم سخت بود
و همه بازی ها را بجز یکی باختم
یک بازی بردم
پنج یا شش بازی پشت سر هم باختم
و من
آماده نبودم
مادرم از آنجا بردم چون برام خیلی زود بود
اما تجربه خوبی بود
خوش شانس بودم که بازی شطرنج را یافتم
این بازی چیزی است که دقیقا با شخصیتم جور در می آید
ما همه برای چیزی خوب هستیم
اما شطرنج نقطه تلاقی بود که در آن
که در آن حافظه ام، توانمندی های تحلیلی ام، اراده ام
با استاندارد انسانی، قدرت سخت محاسباتی ام
همه چیز در آن به خوبی کار کرد
و پیشرفت میکردم
و
این مسابقات اشتیاقم به حضور در جامعه را محدود میکرد
بنابراین مادرم سعی کرد تا اطمینان حاصل کند
که زیاد شطرنج بازی نکنم
من همیشه تشنه بیشتر شطرنج بازی کردن بودم
سعی میکرد که بار زیادی برویم نگذارد، من را خیلی زود درون مسابقات بزرگ نیاندازد
چرا که این تجربه قهرمانی شطرنج فوق سریع در باکو را به خاطر می آورد
خیلی زود بود
و به همین خاطر است که بعدها
وقتی که از جانب برخی از دوستان و آشنایان تحت فشار قرار میگرفت
میگفتند، بله، بیاید حتما گری این تورنمنت را بازی کند
میگفت، نه،نه،نه، عجله نکنید
عجله نکنید
بهش فرصت بدهید که قوی تر شود، بالغ تر شود، و آماده شود
که بنیه کافی برای مسابقات جدی را داشته باشم
چراکه موضوع تنها بازی کردن نیست
باید بازی کنید و باید پیروز شوید
شماره 13 تقدیر
بسیاری از افراد در اطراف من باور داشتند
که من میتونم بازیکن بزرگی شوم
حتی میتونم قهرمان جهان باشم
یادم میاد که وقتی در سال 1972 بابی فیشر مقامش را بدست آورد
و بوریس اسپاسکی را شکست داد
یکی از آشناهایمان بهم یک هدیه داد
و این هدیه یک صفحه شطرنج بود
یک صفحه شطرنج بود و
و مربع هایی در حاشیه صفحه داشت
با تصاویر قهرمانان جهان، داشت
یازده تصویر بود
و یک مربع باقی مانده بود
و
بهم میگفتند که این جای کارپف است
چراکه همه توقع داشتند که کارپف، فیشر را به چالش بکشد
و یکی از اقوام که این هدیه را داد گفت
مربعی باقی نمانده اما هنوز جا هست
و من امیدوارم که این جای تو باشد
جای تو در تاریخ شطرنج باشد
از همان ابتدا ما به شماره 13 ایمان داشتیم
شگفت آور است
نمیتوانستم جلوی خودم را بگیرم که فکر کنم کارپف شماره 12 است
خوب من در سیزدهم آوریل به دنیا آمده ام
شاید تقدیر من این بوده است که به عنوان قهرمان جهان شماره 13 باشم
به خاطر دارم که در سال 1978 زمانی که کورچنوی با کارپف بازی کرد
بسیاری از دوستانم طرفداری کورچنوی را میکردند
این بازخورد طبیعی بسیاری از مردم در اتحاد جماهیر شوروی بود
روشنفکران تنها
کارپف را به عنوان نماد نظام میدیدند
و کورچنوی را به عنوان پناهنده میدیدند
پس یجورایی اعتراض خانگی در برابر حکومت بود
و یادم میاد که با مادرم صحبت کردم
و او گفت، بله البته خوب میشود
که کورچنوی پیروز شود اما بعد دیگر تو شماره 13 نمیشوی
و واقعا در سال 1993
وقتی در نیمه نهایی با ویکتور کورچنوی بازی کردم، نمادین بود
و من مسابقه را بردم
همسر کورچنوی، پترا لیِوریک، آمد به سمت مادرم
و به یاد داشته باشید در سال 1983 شوروی سابق بود
آندروپوف دبیر کل حزب است، کا گ ب در قدرت است
و کورچنوی پناهنده بود و او داشت با مادرم صحبت میکرد
گفت، گری هیچوقت نخواهد توانست
کارپف را در شوروی شکست دهد
به فرار فکر کنید
و مادرم گفت، نه،نه، ما امیدوار خواهیم بود
که با ماندن در کشورمان بتوانیم پیروز شویم
و پترا یک هدیه داد
یک شماره 13 ساخته شده از طلا و الماس
یک گردنبند کوچک برای باگیو در سال 1978
در انتظار پیروزی کورچنوی ساخته بود
او آن را به مادرم داد و گفت
این برایتان شانس می آورد
چون این شماره 13 است
خوب آیا این تقدیر بود؟
شاید
شهود به مثابه یک عضله
به نظرم همه ما شهود داریم
من همیشه شهود را به عنوان نوعی عضله تصور کرده ام
اگر عضله هایتان را ورزش ندهید، ضعیف میشوند
برای قوی کردنشان برای پویا کردنشان
تنها باید به قوه شهودی خود اعتماد کنید
باید تعلیم اش دهید
شاید انواع مختلف شهود وجود داشته باشد
شهود من خیلی روی توانایی
ارزیابی عوامل متفاوت در حین شطرنج بازی کردن
و بر این اساس خیلی راحت بودن با موقعیت هایی
که در آن ها به سختی میتوان الگویی شناخته شده یافت، بنا شده بود
با موقعیت ها نامتوازن
با توازن های شکسته شده
موقعیت هایی که در آن ها هر اشتباه
حتی هر عدم دقتی کشنده میبود
من زمان زیادی را در برابر صفحات شطرنج
در مقابل بسیاری از حریفان گذراندم
اما تنها بازی در تورنمنت ها و مسابقات کوتاه نبود
من ده ها بار با آناتولی کارپف بازی کردم
در واقع 144 بازی تنها در مسابقات قهرمانی جهان
بدون در نظر گرفتن چند ده بازی ای که خارج از مسابقات قهرمانی جهان بازی کردیم
و من میدانم که اگر این زمان را با کسی که روبه رویت نشسته است بگذرانید
میتوانید چیزی را حس کنید
میتوانید چندی پیشبینی داشته باشید
مطمئن هستم که در طرف مقابل هم همین وضعیت است
مسئله یکطرفه نیست
اما باید بگویم که میتوانستم فورا
وقتی که حرکتم روی حریف تاثیر میگذاشت، احساسش کنم
به طور مثال به یاد دارم که
در بازی 24 از مسابقه ام در برابر کارپف
در سال 1985
بازی سرنوشت سازی بود و کارپف باید میبرد
موقعیت حمله خیلی قوی ای ساخت
اما با گذشتن فوری راحت نبود
که بهترین شانس اش بود
شانس پیروزی نبود، اما بهترین شانس اش بود
چراکه میتوانست من را تحت فشار عظیمی قرار دهد
و من باید برای نجات خود تنها حرکات را ممکن را پیدا میکردم
اما کارپف، از آنجایی که کارپف بود نمیخواست
فورا گذر کند
میخواست آماده سازی کند
یک حرکت بی سر و صدا کرد
چون متوجه نشد که من چکار میتوانم بکنم که از آن جلوگیری کنم
و من یک مانور خیلی غیرمعمول پیدا کردم، بسیار غیر معمول
تنها با جفت کردن رخ هایم پشت سرباز های خودم
مسخره به نظر می آمد اما کارپف را از پیشروی باز داشت
و یادم میاد وقتی این حرکت رخ به ای7 را کردم
و کارپف تقریبا با ناباوری به صحفه نگاه کرد
و او به سرعت متوجه شد
بالاخره قهرمان جهان و بازیکن بزرگی بود
که فرصتش را از دست داد
فرصت اش را برای گذشتن ار دست داد
و این تنها یک فرصت از دست رفته نبود
چراکه بحث مقامش
مقام قهرمانی جهانی، بود
و وقتی که به او نگاه کردم میدانستم که
اعتماد به نفس اش خورد شد
و من کار را با پیروزی در این بازی و در مسابقه
و بردن مقام قهرمانی به پایان بردم
ترک شطرنج برای سیاست
شطرنج در شوروی
کاملا در نظام سیاسی ادغام شده بود
ابزار پروپاگاندا بسیار مهمی
برای رژیم کمونیست بود
و حین بازی با کارپف
به ویژه در زمان تغییرات بزرگ در شوروی
من را به بخشی از این روند تبدیل کرد
و من
من میخواستم به کشورم کمک کنم
چراکه مسئله مهم کاری کردن و تغییر سیستم
و تبدیل شوروی و بعد روسیه به حکومتی دموکراتیک بود
از زمانی که شطرنج را ترک کردم کاری که انجام داه ام
بیشتر فعالیت حقوق بشری بوده است
نبرد برای دموکراسی، تلاش برای بازگرداندن دموکراسی به روسیه
که موفقیت چندانی نداشته است
اما همچنین تبلیغ این ارزش ها در سراسر جهان هم بوده است
در چندین سال گذشته
من رئیس هیئت مدیره بنیاد حقوق بشر بوده ام
بنیاد حقوق بشر در نیویورک
و من همچنین در شبکه های اجتماعی فعال بوده ام
و به تبلیغ ارزش هایی که معتقدم مهم هستند پرداخته ام
حالا میتوانیم ببینیم که چالش های بسیاری
نه تنها در روسیه نه تنها در کشورهایی که
که معمولا دموکراتیک قلمداد نمیشوند، وجود دارد
بلکه در جهان آزاد نیز شکاف هایی وجود دارد
که در آن ها ناگهان بسیار از افراد به این باور پیدا میکنند
که ارزش های هسته ای جهان آزاد
دیگر به اندازه گذشته اهمیت ندارند
و من هیچ ناراحتی در حرکت از شطرنج حرفه ای
به سوی چیزی که مردم به اشتباه زندگی سیاسی می نامند، ندیدم
چراکه من در شوروی در نزاع های سیاسی مشارکت داشته ام
شطرنج همیشه ابزار سیاسی مهمی بود
تنها درس مربوط
از دوران شطرنج بازی ام
که میتوانستم با خودم به زندگی جدیدم ببرم
این بود که در تحلیل موقعیت باید عینی نگر باشید
و یک جوکی بود که میگفتم
بعضی ها میگن که جوک خیلی تلخی است
این که تفاوت میان شطرنج و روسیه‌ی پوتین
این بود که در شطرنج همیشه قوانینی ثابت
و نتایج غیر قابل پیشبینی داشتیم
در حالی که در روسیه‌ی پوتین دقیقا برعکس است
اما من
از چیزی که برخی از مردم باور دارند شکست بزرگی بود، خیلی ناراحت نشدم
چراکه در پیشبرد تغییراتی که باور داشتم که برای کشورم حیاتی است شکست خوردم
کارم رسید به زندگی تبعیدی در نیویورک
اما این بخش دیگری از سِیر زندگی من بود
بخش مهمی از سِیر زندگی ام
کارهای مهم بسیاری کردم
و تغییری ایجاد کردم
نه به فراگیری کاری که در دنیای شطرنج کردم
اما انتظار نداشتم که
که همین دستاوردها را
در دیگر سمت و سوی زندگی داشته باشم
چراکه میدانستم که شطرنج تکینه بود
بنابراین زندگی کاملی است
و در این کلاه های تازه ای که به سر گذاشته ام احساس راحتی میکنم