گشایش های بازی
ماجرای گشایش های بازی گری
و حالا پس از آنکه چند الگوی تاکتیکی در میانه بازی
چند عنصر کلیدی و موقعیت در پایان‌های بازی آموختیم
و در مورد برخی چیزهای عمومی در راهبرد شطرنج صحبت کردیم
زمان آن رسیده است که در مورد گشایش های بازی صحبت کنیم
گشایش های بازی شطرنج
اما اگر ازم توقع دارید که چند راز را باهاتون در میان بگذارم
که شما را به بازیکنی بهتر تبدیل کند
متاسفانه ناامیدتان خواهم کرد
هیچ راز بزرگی برای برملا شدن وجود ندارد
من دانش ام را باهاتون در میان میگذارم و این شمایید که باید بگید مفید بوده است یا خیر
بر این باورم که به شما کمک خواهد کرد که بفهمین که هستید
و انتخاب گشایش های بازیتان را بهبود ببخشید
فرصت و زمانی نیست
که بتوان در مورد تمام گشایش های بازی صحبت کرد
امروزه با وجود میلیون ها و میلیون ها بازی در دیتابیس ها
میتوانید همه این کار را خودتان با جمع کردن بازی ها، نگاه به بازی ها
و تحلیل بازی ها انجام دهید
و هر سیستم تولید شطرنجی
در برخی موقعیت ها میتواند توصیه های بهتری از گری
کاسپارف یا هر بازیکن حرفه ای دیگری بهتان بدهد
اما من میتوانم با مرور ماجرای خودم
چگونگی انتخاب گشایش های بازی خاص وقتی که کودک بودم
وقتی که بازیکن متوسط بودم، قوی بودم، قهرمان جهان بودم و قص علی هذا، کمکتون کنم
و در مورد ایده های کلی پشت گشایش های بازی صحبت خواهیم کرد
چراکه آخرش اینه که در پایان بازی
باید از برخی الگوها پیروی کنید
قواعدی در کار هستند
میدانید که مثلا نمیتوانید به راست یا چپ بروید
باید مستقیم به جلو بروید در مرکز بمانید
داستان در گشایش های بازی بیشتر در مورد شخصیتتان است
در مورد ترجیحات و سلایقتون است
به این خاطر از که برخی بازیکنان حرکت ای4 را بازی میکنند
خیلی از بازیکنان دی4 بازی میکنند
برخی سی4 بازی میکنند، اسب را به اف3 میبرند، بی3، جی3
بعضی ها
معمولا حرفه ای ها
تمام این حرکات را میکنند
بر اساس شخصیت
بر اساس روحیه ی حریف
چراکه باید بازی را جوری آغاز کنید که باهاش راحت هستید اما همچنین
باید اطمینان حاصل کنید که بتوانید بیشترین مشکل را پیش روی حریفتان بگذارید
اما پیش از آنکه تا آن مرحله بروید باید اول در مورد انتخاب های خودتان فکر کنید
من با حرکت ای4 شروع کردم
و دلیل آنکه حرکت ای4 را بازی کردم
در شش سالگی هفت سالگی، هشت سالگی، این است که
یکی از اولین کتاب هایی که خواندم
کتاب 200 گشایش باز دیوید بروشتاین بود
و در گشایش باز، ای4 را داریم
و پس از حرکت ای5، گزینه های بسیاری برای گامبی دارید
گامبی شاه را داریم
بعد میتوانید اسب را به سی3 ببرید و بعد گامبی ویِنا را دارید
بعد میتوانید آغاز بازی با فیل را داشته باشید، فیل به سی4
اشکال مختلف گامبی، گشایش باز
و بعد مسلما حرکت کلاسیک لویی لوپز را داریم
پس میشه فیل به بی1
اما بعد مسلما فیل به سی4
و بعد گامبی اوان
که البته من از این گامبی به عنوان قهرمان جهان
خیلی با موفقیت و در موارد نسبتا زیادی در برابر
بازیکنان حرفه ای به قَدَری ویشی اناند استفاده کردم
من میگم که چگونگی آغاز بازی برای بسیاری از بازیکنان جوان انتخابی طبیعی است
چراکه وقتی که جوانی میخواهی حرکتی تیز
حرکتی جالب و هیجان انگیز بکنی
از قربانی کردن چند مهره نمیترسی
اما برخی بازیکنان حتی در جوانی با انجام چنین کاری راحت نیستند
این افراد میتوانند حرکت ای4 را بازی کنند
حتی میتوانند سی4 را بازی کنند
که به نظرم برای تازه کارها به اندازه ای4 کارآمد نیست
به همین خاطر است که اولین توصیه ام
این است که بچسبید به ای4 یا دی4
سعی نکنید که حوزه تحلیلی خود را گسترش دهید
ای4 بازی کنید
اگر میخواهید باز تر باشید، خشن تر باشید،پویاتر باشید
یا دی4 بازی کنید
و ضمنا پیشرفت نظریه های مدرن نشان داده است که
حتی بعد از ای4 هم میتوانید حرکتی بی سر و صدا و موقعیتی انجام دهید
مثلا به طور مثال میتوانید بعد از اسب به اف3، اسب اف6 را بازی کنید
میتوانید فیل به سی4 را بازی کنید، دی3، سی3
که میشود سبک ایتالیایی بی سر و صدا
یا اینکه میتوانید آغاز بازی نسبتا خشنی بعد از دی4 بازی کنید
بطور مثال دی4
مثلا اسب به اف6، سی4، ای6، اسب سی3
فیل بی4
در سبک کلاسیک نیمزو-هندی میتوانید اف3 بازی کنید
حرکاتی خیلی تند و تیزی هستند
به این خاطر است که همه چیز
نوع موقعیتی که میخواهید به آن برسید با حرکت اول تصمیم گیری نمیشود
اما با این حال قانون کلی میگه که ای4 خشن تر است
این حرکت بازی را تقریبا فوری باز میکند
در حالی که دی4 یا حرکات دیگر مانند سی4 یا اسب به اف3
به بازی بیشتر موقعیتی می انجامند
یادم میاد که
تا سال 1977 تقریبا همیشه ای4 بازی میکردم
تا اینکه در آن سال به دی4 تغییر رویه دادم بارم تقریبا همیشه
تا زمانی که با آناتولی کارپف بازی کردم چسبیدم به دی4
و باید بگم که معتقدم که دی4
از ای4 هم حرکت خشن تری بود
چراکه راه های بازی
نسبتا خشنی را یافتم حتی به طور مثال
در برابر گامبی وزیر
تونستم تا به سیستمی خیلی خشنی برسم
زدن روی اف6، رفتن به ای3 و بعد بردن وزیر به دی2
و بعد شاه قلعه
یا اینکه وزیر به سی2 و شاه قلعه
همه میدانیم که چطور توازن برقرار کنیم
سیاه راه های بسیاری برای برقراری توازن دارد
اما آن موقع این نوع بازی خیلی چشم گشا بود
و دوام آوردن در برابر این فشار حتی برای بازیکنان قوی سخت بود
دی4 هم بازی کردم
و چیزی که در موردش دوست داشتم سیستم به اصطلاح پتروسیان بود
که عبارت بود از حرکت اِی3 در سبک نیمزو-هندی
خارق العادست که چطور این حرکت اِی3
به شما در نبرد برای گرفتن مربع مرکزی کمک میکند
چون در نهایت
به نظر میرسد که حرکت اِی3 چیزی جز هدر دادن وقت نیست
این اولین چیزی است که
که زیگبرت تاراش یا هر بازیکن قدیمی و کلاسیکی
از قرن نوزدهم یا اوایل قرن بیستم میگفتند
اما حرکت اِی3 راه را برای حرکت اسب به سی3 باز میکند
و از آمدن فیل به بی4 جلوگیری کرده و اسب را آچمز میکند
و به این ترتیب به سفید در نبرد برای کنترل مربع های مرکزی کمک میکند
یادم میاد که ایده این حرکت به اِی3 را
با گفتن اینکه این بهترین راه برای نبرد برای مرکز
و بوجود آوردن موقعیت های قوی تر در مرکز
و امکان در اختیار داشتن حمله‌ای قدرتمند، تبلیغ میکردم
همچنین به یاد دارم که در اواخر دهه 70 خیلی به دفاع گرونفل انتقاد داشتم
چراکه در نظر من حرکت دی5
به این معنا بود که پس از زدن متقابل در دی5
بازی ای4، زدن اسب روی سی3 و بعد سرباز بی به سی3
سفید به یک سرباز گذشته دست میافتد که در ادامه ارتقا می یافت
و به این صورت من چندین بازی خوب را با مهره سفید بردم
البته، بعدها خیلی بازیکن معتقدی به دفاع گرونفلد شدم
و تقریبا تا پایان دوران حرفه‌ای ام دفاع گرونفلد را بازی کردم
و بگذارید که بهتان بگویم که
من نظراتم را در مورد قوت موقعیت سفید
و در مورد شانس ارتقاء این سرباز روی ستون دی، تغییر دادم
و باید بگویم که در حالی که بزرگ میشویم
بعضی ها میگویند، سن و سالمان بیشتر میشود
نظراتمان تغییر میکند
یادم میاد که با حیرت زیادی
به افیم گلر پیر، قهرمان بزرگ شوروی، استاد بزرگ، نگاه میکردم
که بازی را با سبک هندی شاه گشایش کرد
و او یکی از پیشگامانان سبک هندی شاه در اواخر دهه 40 و اوایل دهه 50 بود
او روح تازه ای در گشایش ها می دمید و همیشه ایده های نو به ارمغان می آورد
و بعد به گامبی وزیر تغییر سبک داد
و من نمیتوانستم باور کنم که چرا اینکار را کرد؟
اما بعد ها متوجه شدم که
مسئله تنها گشایش ها نیست،
نوع احساستان خیلی مهم است، اینکه آیا احساس راحتی میکنید
و همیشه دنبال برخی موقعیت ها میگردید
که با حال و هوای شطرنج بازیتان در یک زمان مشخص جور دربیاید
و من هم نوساناتی در نوع بازی ام داشتم
همانطور که گفتنم در سال 1977 از ای4 به دی4 رفتم
و بعد به تدریج در بازی با کارپف به ای4 بازگشتم
و در ابتدای دهه 90
پس از بازی کردن پنجمین مسابقه ام با کارپف
تقریبا منحصرا به ای4 پرداختم
اما در انتهای دوران حرفه‌ای ام از ای4 و دی4 یکسان استفاده کردم
شاید یکم بیشتر ای4 بازی کردم
اما هیچ ترجیح خاصی نداشتم
گسترش خزانه گشایش‌هایش
در سال 1977 دنبال گشایش های تازه ای گشتم
و در همان وقت هم قهرمان نوجوانان شوروی زیر 18 سال بودم
و باید از عنوانم دفاع میکردم
و با الکساندر شاکارف در باکو تمرین کردم
الکساندر نیکیتین هم کمکم میکرد
و ما به ایده های جدیدی فکر کردیم
که چگونه خزانه گشایش هایم را گسترش دهیم
و با مهره های سیاه
من از سبک سیسیلی که تقریبا منحصرا بازی میکردم
به کارو-کان تغییر روش دادم
پس از ای4 من سی6 بازی کردم دی4، دی5، اسب به سی3
روی ای4 میزنه، وفیل به اف5
من همیشه فیل را به اف5 بازی میکردم بجز یک بازی
ششمین بازی در برابر دیپ بلو
که در آن اسب به دی7 را بازی کردم
مسلما حرکت خوبی برای من نبود
گرچه کارپف این حرکت را خیلی اوقات خیلی با موفقیت بازی میکرد
و این انتخاب اشتباهی بود
یا باید میچسبیدم به فیل به اف5
یا اینکه گشایش های معمول خودم را بازی میکردم
خاطرات دردناکی است
اما من به کارو-کان تغییر روش دادم
و همچنین به دی4 به عنوان فرصتی دیگر
تنها برای بازی موقعیت هایی که در آن ها میتوانستم احساس کنم
که در آن ها هم راحت هستم
فراموش نکنیم که
که تئوری های گشایش در دهه 70 یا 80
زیاد پیشرفته نبودند
در واقع فرصت های بسیاری برای یافتن قواعد جدید وجود داشت
همانطور که من در بسیاری از گشایش ها مانند هندی وزیر
در نیمزو-هندی، گامبی وزیر و کاتالان انجام دادم
بطور مثال
من در برابر کورشنوی در نیمه نهایی مسابقات لندن در سال 1983 شروع به بازی کاتالان کردم
و مثل بازکردن فصل‌های جدیدی بود
اما شاید به پایان بردن کار با
بازگشت به ریشه‌هایتان اجتناب ناپذیر بوده باشد
اولین گشایشی که با سیاه
از اولین معلمم در باکو، در بخش شطرنج کاخ پیشگامان
اولگ پریوروتسکی، یادگرفتم، اسکونینگن بود
این گشایشی بود که بیش از همه دوست داشت
به این گشایش اطمینان داشت
و من در سن هشت یا نه سالگی یادش گرفتم
بنابراین بازیکن اسکونینگن بودم
و من در تمام زندگی ام اسکونینگن بازی کردم
میشد که گشایش های دیگر را به تناوب امتحان کنم
اما اسکونینگن و نایدورف به عنوان افزوده ای برای اسکونینگن
به مطمئن ترین سلاح من تبدیل شد
و همیشه هیجان زده میشدم
در واقع از بازی نایدورف در هر دو رنگ هیجان زده میشدم
به دلایلی این موقعیت را
و تحلیل این موقعیت را دوست داشتم
مسلما خیلی بازی های دیگری با سیاه بازی کردم
و بعد با سفید
اما با این حال حتی با سفید
خوشحال میشدم که با خطوط تیز مثل فیل به ای3 بازی کنم
حتی جی3
در برخی خطوط ناراحت، خطوط موقعیتی بازی کردم
اما حریفانم میدانستند که میتوانستند به انتخابم اعتماد کنند
اگر میخواستند با نایدورف دوئل کنند، مهمان من بودند
همه بارها و بارها با موفقیت هایی موضعی تلاش کردند
ویشی اناند در مسابقه 1995 خوب جلوم ظاهر شد
در برابر اسکونینگنم بازی کرد چند بازی مساوی شد
و بعد یک بازی را برد
من به دراگون تغییر روش دادم
البته این تنها باری بود که دراگون بازی کردم
همین یک بار بود
تقریبا هیچوقت تکرارش نکردم
اما در نهایت در برابر ویشی به اِی6 بازگشتم
و ما تا پایان بازی حرفه‌ای ام اینطور به بازی ادامه دادیم
هیچوقت ثابت نکرد که مشکلی وجود دارد
همچنین در چند سال آخر بازی حرفه‌ای ام
اسوشنیکف بازی کردم
وقت صرف تحلیل اش کردم
بازهم با هر دو رنگ
بیشتر با سفید
و چند بازی خوب بود که با سفید بردم
اما بعد فکر کردم که بازی با سیاه هم منطقی بود
بنابر این وقت صرف تحلیل اسونشنیکف هم کردم
برخی گشایش های تند و تیز هم در برابر سیسیلی تحلیل کردم
برای مثال در برابر سیسیلی کلاسیک
فیل به جی5 در اینجا را بازی کردم
و با سیاه هم بازی کردم
همچنین فیل به سی4 را هم همراه با توفیقاتی بازی کردم
خوب این میشه
هر دو در برابر نایدورف و همچنین در برابر چهار اسب