پایان‌های بازی بخش سوم
پارادوکس‌های پایان بازی
پارادوکس‌هایی نیز وجود دارند که باید به خاطر داشته باشیم
مسلما در پایان‌های بازی بدون سرباز
اکثر موقعیت ها مساوی میشوند
البته امروزه رایانه ها ثابت کرده اند
برخی از موقعیت هایی که همیشه فکر میکردیم نتیجه مساوی دارند
اکنون میتوان در چند صد حرکت در آن ها برنده شد
اما یک موقعیت با یک سرباز
و یک شاه دشمن تنها وجود دارد که نمیشود در آن پیروز شد
خوب یک فیل و یک سرباز داریم
و اگر فیل این مربع ارتقا را کنترل نکند
بازی مساوی میشود
پس این مسئله مهمی است چون موقعیت های بسیار بسیار زیادی
این مهره را میتوانند به عنوان هدف داشته باشند
خیلی از اوقات میتوانید ترکیب دفاعی خود را
میتوانید بر اساس این تصور بریزید که اگر بتوانید همه مهره ها را بجز
سرباز، سرباز ستون رخ، و فیل رنگ مخالف
نه به همان رنگ مربع ارتقا، را حذف کنید
آنوقت میتوانید از باخت جان به در ببرید
و باید بدانید که حریفتان نیز
ممکن است به دنبال همین ترفندها باشد
این قانون مهمی است
و همچنین به خاطر داشته باشید که وجود شاه در آنجا حیاتی است
چراکه اگر شاه در گوشه نباشد بازی مساوی نمیشود
پس به طور مثال اگر بتوانید
شاه حریف را از گوشه دورکنید
بازی با باخت همراه میشود
بنابراین اگر سیاه برود به اینجا و شاه شما بتواند خود را به اینجا برساند
دوباره مساوی میشود
و همچنین باید به خاطر داشته باشید
اگر سربازهای بیشتری داشته باشید، میتوانند موقعیت را پیچیده تر کنند
اگر یک سرباز سیاه روی جی7 یا جی6 داشته باشید همچنان مساوی میشود
چراکه اگر در نهایت سیاه را آنجا پات کنید
میتواند به سادگی سرباز را حرکت دهد و اتفاقی نخواهد افتاد
پات تنها یک ایده است
اما اگر اتفاقا سیاه دو سرباز داشته باشد
دو سرباز پشت سر هم، میتونید اسمش را مورد دیگری از مداخله
تخریب بگذارید چراکه آن دو سرباز
به نفع سیاه بازی نمیکنند
در واقع به سفید کمک میکنند تا پیروز شود
من این بازی را در برابر نایجل شورت در سال 1989 بازی کردم البته رنگ مهره ها برعکس بود
من سیاه بازی میکردم
و نتیجه اش تنها شد چرخیدن شاه من
چراکه اگر شاه به آن جا برود و فیل به آنجا برود
مثلا اینطوری
بعد یا شاه سیاه مجبور میشود که گوشه را رها کند، که بد است
یا برود به آنجا
و بعد ما پات میکنیم
و بعد در واقع این سربازها را تحت فشار قرار میدهیم
و پشت سرهم تهدید به پات میکنیم
نتیجه اش میشود این موقعیت
مثلا به این موقعیت میرسیم
و یا سیاه به اچ6 میرود و شاه من پشت سربازها میرود
یا میرود اینجا و من پات میکنم سربازش را مجبور میکنم به جی4 برود و میزنمش
و این سرباز---این سرباز اینجاست
بنابراین مجبور است به جی5 برود
بعد من با فیل‌ام برمیگردم و بازی را میبرم
خوب همیشه استثناهایی وجود دارند
همیشه پاسخ های جدید وجود دارند
اما باز میگم که مهم است که به یاد داشته باشیم
که فیل و یک سرباز، سرباز ستون رخ، در برابر یک شاه تنها
در صورتی که فیل‌تان مربع ارتقا را کنترل نکند ممکن است موقعیت همراه با بردی نباشد
سلطه در پایان بازی
برای اینکه کمکتان کنم که هندسه صفحه را متوجه شوید
صفحه خالی است
هیچ چیز اینجا نیست
میخوام چند مسئله در مورد سلطه باهاتون در میان بگذارم
سلطه چیست ؟
زمانی ای است که ما سلطه میکنیم
اما فکر میکنید که سلطه یعنی
همه مهره ها را دارید و همه مربع ها را کنترل میکنید ؟
نه، الان صفحه کاملا خالی است
فقط تصور کنید
به نظرتون یک سرباز میتواند یک فیل را در یک صفحه خالی زیر سلطه خود بگیرد؟
پاسخ بله است
بیاید نشونتون بدم
موقعیت این است
شاه اینجا
یک سرباز
یک سرباز دیگر
اسب روی دی4 شاه روی سی5
سرباز سیاه روی اچ2 و فیل روی اچ6
بیاید نگاهی بهش بیاندازیم
نئبت حرکت سفید است
چطور میتوانیم این بازی را ببریم؟
اگر اصلا امکانش باشد
خوب تحت فشار قرار دادن سرباز منطقی نیست چون شاه نزدیک است
اگر اسب را حرکت ندهیم، شاه آنجاست
و یک سرباز نمیتواند در برابر یک فیل پیروز شود
زدن این سرباز هم کمکی نمیکند چرا که حریف کیش میدهد
و بعد این اسب را میزند
و بعد از رفتن سرباز به اِی6، فیل‌اش به بی8 میرود
اما امکان پیروزی هست
مسئله سلطه است
ما شاه را به اچ1 میبریم
میخواهم که از این لحظه لذت ببرید
شاه، اسب، دو سرباز، فیل، یک سرباز، صفحه خالی
سیاه زوگزوانگ شده است
میخواید مطمئن بشید ؟ امتحان کنیم
فیل هرجا که برود، جی5،جی7،اف8،اف4
اسب به ای6 میرود و کیش میدهد
فیل به دی2 یا سی1 برود، اسب به بی3 میرود، کیش میدهد و سرباز را میزند
شاه نمیتواند اسب را بزند چراکه اگر اینکار را بکند سرباز به اِی6 میرود
اینطوری سربازمان پیشروی میکند
خوشتون آمد؟
سلطه‌ی کامل
اما میگید که مهره فیل است
آیا میتوانیم رخ را زیر سلطه بگیریم؟
پاسخ بله است میتوانیم رخ را زیر سلطه بگیریم
بیاید نشونتون بدم
مورد خوبی برای مطالعه تحلیلی میتواند باشد
اما به نظرم آمد احتمالا بهتر باشد الان شروعش کنیم
سرباز روی اِی6، اسب روی جی2، فیل روی اچ3
بنظر قطعا مساوی میاد
چطور میتوانید پیروز شوید؟
اگر سرباز برود به اِی7، رخ به اِی1
رخ، صفحه خالی
باورتون نمیشه
برای تحت سلطه درآوردن رخ
باید اسبمان را قربانی کنیم
بگذارید تکرار کنم اسبمان را قربانی میکنیم
اسب به اف4 و کیش رخ اف4 را میزند
حالا اسب را به بی7 میبریم
حالا باید نفس عمیقی بکشید
درنگ کنید
و برای متوجه شدن اینکه سیاه نمیتواند از پیشروی سرباز سفید به اِی8 جلوگیری کند
طبق عادتم، یک وزیر آنجا میگذارم
که به حریف یادآوری کنم که ارتقا به وزیر غیرقابل پیشگیری است
نمیتواند به هیچ جایی برود چراکه مربع اِی4 پوشانده شده است
روی اف1، یادتون میاد کیش داریم
فیل رخ را میزند، حمله پیکانی
و هیچ مربع دیگری نیست
بنابراین اگر رخ به اف6 برود، سرباز میرود به اِی7 رخ به اِی6 میرود
یک کیش دیگر میدهیم
اینگونه فیل، رخ را تحت سلطه خود میگیرد
بنابراین سلطه، ترفند مهمی است
و ازتون میخوام که بیشتر در مورد هندسه بیاموزید
گاها احتمالا منطقی باشد
که با بازی‌های تحلیلی رایانه ای کار کنید
که پنج یا شش مهره درشون است
و فقط توجه کنید که چطور حرکت میکنند
که فقط ببینید که چیزهای زیادی میتواند
برو روی صفحه خالی رخ دهد
مهره ای در کار نیست
اما معجزات، اگر بدانید چطور خلقشان کنید، اتفاق می افتند
مات کردن با فیل و اسب
پیش از آنکه سراغ گشایش های بازی برویم
بیاید کاری که قولش را دادم انجام دهیم
بیاید راهش را پیدا کنیم که چگونه میتوانید
شاه تنهای حریف را با تنها فیل و اسب مات کنید
میدونم که میتوانید با دو فیل مات کنید
مسلما با دو اسب نمیتوانید این کار را بکنید
ولی یک فیل و یک اسب
گاهی حتی بازیکنان قوی
مخصوصا در زمانی که به مشکل خورده اند
بویژه وقتی که با زمانسنج بازی میکنند، نمیتوانند این کار را بکنند
خوب پس بیاید تکنیکی سریع و آسان را یاد بگیریم
چراکه قانون اصلی را میدانید
برای برد
برای مات کردن حریف برای بردن این پایان بازی
باید اطمینان حاصل کنید که شاه حریف
به گوشه صفحه منطبق با رنگ مربع فیل‌تان کشیده شود
پس اگر یک فیل روی مربع سفید دارید
باید مطمئن شوید که شاه سیاه
یا روی اِی8 باشد یا اچ1
روی یکی از این گوشه ها
اما مسلما حرفتان تلاش میکند تا به گوشه با مربع رنگ مخالف فرار کند
خوب بیاید بگیم که شاه سیاه روی اچ8 پنهان شده است
و فیل و اسبمان نزدیک بهش هستند
دوباره میگم یادتون باشد که نمیتوانید شاه حریفتان را
روی مربع با رنگ مخالف فیل‌تان مات کنید
باید اطمینان حاصل کنید که شاه‌اش میرود اینجا، روی اِی8
چطور اینکار را میکنید ؟
من اسم این قانون را قانون دابلیو میگذارم
اسبتان باید مثل حرف دابلیو لاتین حرکت کند
بنابراین خواهید دید که اسبتان به اف7،ای5،دی7،سی5 و بی7 میرود
بعد میرود به اِی5 یا سی5
حالا باید چکار کنیم ؟
ابتدا باید شاه را از گوشه برانیم
اسب به اف7 و کیش
شاه به جی8 میرود، صبر میکنیم
فیل به اف4، شاه میرود به اف8 ما فیل را به اچ7 میبریم
متوقف شوید
باید به ای8 برود
حالا نباید پنیک کنید
چراکه بعد از آنکه اسب به ای5 میرود، شاه به دی8 میرود شاه به ای7 میرود، شاه به سی7 میرود
به نظر میاد که شاه سیاه تقریبا فرار کرده
خیر، یادتون هست ؟ دابلیو
جی5، اف7، ای5، دی7 شاه هبه سی6
دیگه داره آماده جشن گرفتن میشه
نه، نه،نه،نه فیل میره به دی3 و شاه باید برگرده
برگرد
شاه به سی7
خوب چکار کنیم ؟
به قیچی کردنش ادامه بدید فیل به ای4
شاه به دی8
شاه سفید به دی6
شاه به ای8
فیل به جی6 و کیش
شاه دی8
حالا گزینه های متفاوتی بوجود میاد
میتونید فیل را به اچ5 بازی کنید
شاه به سی8
یادتون میاد ؟ اسب به سی5
شاه به دی8
دابلیو
اسب به بی7
شاه سی8
شاه ما سی6
شاه بی8
شاه بی6
شاه سیاه به سی8
وایسا
برو عقب، برگرد، شاه به بی8
حالا
اسب سی5
شاه اِی8
میتونیم صبر کنیم
شاه به بی8
اسب به اِی6 و کیش شاه به اِی8
اسب هب جی2 و مات
دوباره بگم چیزی که مهم است این است
این حرف دابلیو لاتین را با اسبتون به خاطر داشته باشید
و همچنین این لحظه را به خاطر داشته باشید
شاهتون، اسبتون و فیل‌تون
میتوانند جلوی فرار شاه را قیچی کنند
بنابر این وقتی که شاه موقتا
از دام ردیف هشتمش رها میشود، پنیک نکنید
اشتباه کردن در پایان بازی
نباید از اشتباه کردن در پایان بازی خجالت زده بشوید
من خودم ، کارپف، کرامنیک،اناند، همه اشتباه میکنن،
چون همه انسانیم و اشتباه میکنیم
و مسلما اشتباهات در پایان بازی
هزینه بیشتری در بر دارند چون تقریبا هرگز
زمان کافی برای جبران اشتباهات را ندارید
اما پایان بازی به شما فرصت بزرگی میدهد
تا نه تنها نحوه بازی خود را بهبود ببخشید بلکه امتیازات خودتان را نیز بهبود ببخشید
چراکه آموختن تکنیک های پایان‌های بازی
آموختن در مورد الگوهای آن در مورد طیف تاکتیکی آن
مطالعه موقعیت ها، حفظ برخی موقعیت ها
دوباره بگم که یادتون باشه برخی موقعیت ها را باید به خاطر بسپارید
با دانستن قوانین اصلی خیلی کارها میتوانید بکنید
اما گاهی باید به خاطر داشته باشید که فلان حرکت تنها حرکت درست است
اگر بسیار بیاموزید
مطمئنا میتوانید شاهد بهبود بازی‌ها و رتبه‌تان باشید
البته اگر رتبه‌ برایتان مهم باشد
میخوام دوباره تاکید کنم که
خیلی افراد میتوانند دلیل بیاورند مثلا میگن
بابا پایان بازی، همیشه اتفاق نمی افتد
اما من فکر میکنم که زمانی که صرف یادگیری
تکنیک ها و الگوهای پایان بازی میشود
ارزشش را دارد
چراکه واقعا میتوانید با بکارگیری این تکنیک ها
در بازی ها وقتی که به مرحله آخر بازی میرسید، نفع ببرید
و به احتمال زیاد بسیاری از حریفانتان آماده نخواهند بود
چراکه مردم امروزه
خیلی خود را مشغول مطالعه گشایش های بازی
و جستجوی دیتابیس ها میکنند
اونم خیلی مهمه
من خلاف‌اش را نمیگویم
خیلی عجیب میشه که از گری کاسپارف بشنوید
که گشایش های بازی مهم نیستند
ولی تجربه به من میگه
که وقتی در مسابقات در تمام سطوح بازی میکنید
تکنیک پایان بازی میتواند خیلی زیاد شما را منتفع کند
چراکه افراد زیادی زمان صرف گشایش های بازی
یا میانه بازی میکنند نسبت به
افرادی که واقعا علاقه مند به پایان‌های بازی هستند
و چیزی که مهمه این است که باید نسبت بهش شوق داشته باشید
چراکه نمیتوانید فراگیری بهینه داشته باشید
مگر آنکه نسبت به آن شوق داشته باشید، دوستش داشته باشید
و کاری که میخواستم انجام بدهم
شما باید بگید که موفق شدم یا نه
این بود که نوعی شور و شوق درونتون بوجود بیاورم
چراکه مطمئنم خیلی از شما یجورایی با دیده حقارت به پایان‌های بازی نگاه میکردید
اوه، عجب ترکیبی، کاسپارف، توپولوف، قربانی دادن
عالی
اما آخرش میخواهید که بازی را ببرید
در هر دو صورت یک امتیاز میگیرید
چه یک رخ را قربانی کنید
و شاه حریفتان را مات کنید
چه یک پایان بازی با رخ عالی را بازی کنید
شاید در نظر برخی افراد بی مزه بیاد
اما همانطور که در این چند نمونه دیدید
پایان‌های بازی هم میتوانند خیلی هیجان انگیز باشند
پس در مطالعه پایان‌های بازی موفق باشید
و من شرط میبندم که زمانی که میگذارید ارزشش را خواهد داشت