فواید مصرف هنری
عمارت نکی کامپیلیو میلان، ایتالیا
مصرف هنری چه فوایدی دارد؟
دلیل تمایل مردم به ورود به یک موزه، شرکت در یک کنسرت یا ورود به یک محوطه باستانی چیست؟
مردم در مصرف هنر به دنبال چه فوایدی هستند؟
خوب مطالعات زیادی در این حوزه صورت گرفته است
پژوهشگران، موسسات و بنیادهای بسیاری زمان صرف مطالعه
فواید مصرف هنری کرده اند
چون مسلما این مسئله ای است که با سیاست فرهنگی در ارتباط است
اینکه تامین و تشویق مصرف هنر در جهت افزایش بهزیستی جامعه از چه اهمیتی برخوردار است
من سه الگو ارائه خواهم داد
و با تحقیقی از جانب موسسه رند به سفارش بنیاد والاس در ایالات متحده شروع میکنم
این تحقیق در سال 2004
شواهدی از مهمترین فوایدی که هنر به مردم ارزانی میکند، به دست داد
و وقتی که میگویم «مردم» منظورم هم اشخاص و هم جامعه است
بر اساس الگوی رند، دو دسته فواید متفاوت وجود دارد
فواید ابزاری و فواید ذاتی
فواید ابزاری مجسم و کارآمدتر هستند
فوایدی هستند که با عملکرد شخص در ارتباط می باشند
وقتی که وارد یک موزه میشوم و به یک کنسرت گوش میدهم
اطلاعات بیشتری نسبت به آهنگساز، روح موسیقی
و ویژگی های اثر هنری ای که تولید و ارائه شده است، به دست می آورم
دانش خود را افزایش میدهم، بنابراین به شکلی عملکرد خودم را بهبود میبخشم
این در حوزه شخصی است
اگر این فواید ابزاری را به جامعه و عموم بسط دهیم
وارد بحث سرمایه فرهنگی جامعه میشویم
مردمی خواهیم داشت که عملکرد بهتری خواهند داشت
مردمی خواهیم داشت که سطح بالاتری از دانش را در موضوعات خاص خواهند داشت
بنابراین بر اساس تعریف موسسه رند، فواید ابزاری
فوایدی قابل استفاده و کاربردی هستند
سپس به فواید ذاتی میرسیم
فواید ذاتی با بهزیستی در ارتباط هستند
اگر بخواهیم فواید ذاتی را در حوزه شخصی در نظر بگیریم،
میتوانیم از لذت و ارتباط متفابل با هنر نام ببریم
و اگر بخواهیم فایده ی فواید ذاتی را در جامعه و عموم در نظر بگیریم
میتوانیم از همبستگی و ارتباطی که در جامعه به هنگام
مشارکت و ورود به حوزه هنر پیش می آید، نام ببریم
و همچنین ساخت معنای جمعی
معنای مصرف هنری به مثابه یک کل
فواید ابزاری، فواید ذاتی و فواید شخصی و عمومی
همچنین در نهایت یک نقطه نظر دیگر در مورد فواید مصرف هنری وجود دارد
فوایدی شخصی با اثرات جانبی مثبت
که موسسه رند آن را در جهت انتقال این ارزش
از سطح مصرف کننده فردی
از بازدیدکننده فردی یا مخاطب فردی
تک فردی که به یک کنسرت میرود
به سطح عموم جامعه، مهم ارزیابی میکند
محدودیتی که موسسه رند با آن مواجه است
توجه کم به روند تولید هنری
و روندی است که از طریق آن فواید به مصرف کننده نهایی در جامعه رسانده میشود
از این روی الگوی دیگری از میان الگوهای بسیار را پیشنهاد میدهم
که الگویی است که براون در سال 2006 توسعه داده است
که رویکردی جایگزین را
نسبت به فوایدی که هنر برای فرد و جامعه دارد، به دست میدهد
از این روی بر اساس الگوی براون پنج دسته فایده داریم
که از طریق دو عامل تعریف میشوند
اولین دسته، اثرگذاری تجربه هنری است
بنابراین در طول تجربه هنری میتوانم فواید خاصی را متصور باشم
مثل لذت، واکنش احساسی و غیره
اگر به فوایدی که من به عنوان یک فرد میتوانم از کنش
و مصرف هنر در آینده بدست بیاورم را در نظر بگیریم
میتوانیم توسعه شخصی را مطرح کنیم
هویت من در مفهوم مجموع ارزشی که فکر میکنم
در معرض و ارتباط متقابل با هنر بودن کمک کرده است بسازم، مورد توسعه و گسترش قرار میگیرد
حالا اگر از بحث فواید شخصی به بحث فواید عمومی برویم
اگر در نظر بگیریم که به هنگام مصرف هنری
معنای جمعی افزایش پیدا میکند
حس تعلق به جامعه در مردم تشکیل میشود
هنر محرک کنش های بسیاری در میان مردم میشود
و اگر به چیستی برآیند و فایده نهایی مصرف هنری و کنش خود در آینده فکر کنیم
مسلما میتوان از فواید اقتصادی و اجتماعی ای که جامعه میتواند به دست بیاورد، نام برد
به عنوان مثال میتوانیم غرور شهروندی را در نظر بگیریم
یا تاثیر اقتصادی مصرف هنری
یا میتوانیم این فایده را به بحث رواداری نیز بسط دهیم
چون واضح است که اگر جامعه در معرض مصرف هنری قرار گیرد
و هدف هنر به عنوان نشانه ای از ذکاوت و خلاقیت نوع بشر ارائه شود
بن مایه رواداری و ذهنیت باز بسیار افزایش پیدا میکند
بعد میرسیم به دسته نهایی این فوایدی که براون توصیف کرده است
که برهم کنش انسانی
باید در نظر بگیریم که مصرف هنری محرک برهم کنش است
در خود برهم کنش هم یک فایده
هم برای جامعه و هم برای شخص، وجود دارد
جلسه را با سومین الگوی فوایدی
که هنر میتواند برای مصرف کننده به همراه داشته باشد، به پایان میبریم
که الگویی است که در دنیای بازاریابی بسیار بسط پیدا کرده است
که نگاه تجربه محور است
بعد ها در طول کلاس روی دیدگاه نگاه تجربه محور،
بازاریابی تجربه محور، مصرف تجربی، متمرکز خواهیم شد
اما در حال حاضر تنها میخواهیم شما را با این موضوع آشنا کنیم که
مردم هنر را به دلایل متفاوتی مصرف میکنند
اما بر اساس این دیدگاه بیشتر هنر را برای نیازهای غیر کاربردی مصرف میکنند
در جهت داشتن لحظه ای برای فرار از واقعیت
نوعی مفهوم آزادی که مصرف هنری میتوانند به دست دهد
و باز هم در این نقطه نظر
چهار فایده است که مصرف کننده به هنگام مصرف هنر به دنبال آن است
پیش از همه رضایت درونی وجود دارد
میخواهم هنگامی که در معرض هنر قرار میگیرم و با آن کنش برقرار میکنم به ارضای درونی برسم
بعد حس آزادی و فرار از زندگی روزمره را داریم
که هر کسی میتواند با ورود به یک موزه یا گوش دادن به یک کنسرت به آن برسد
در مقام سوم ارتباط احساسی را داریم
زمانی که با هنر وارد ارتباط میشویم مهم است که احساسات خود را رها کنیم
و درک کنیم که با ارتباط و برقراری کنش با اثر هنری چه احساساتی تحریک میشوند
و در نهایت جستجوی تازگی را داریم
ایده ی آن رفتن به دنبال چیزی تازه و متفاوت از زندگی روزمره است
که همچنین در این مورد مهارت های شخصی، دانش شخصی
و در مجموع بهزیستی فردیمان را بهبود میبخشد