تعریف میراث نقش یونسکو در تعریف میراث ناملموس
کاتدرال کرمونا، ایتالیا
فیلیپ دوانو استاد سازنده ساز در کرمونا، ایتالیا
موزه ویولن کرمونا، ایتالیا
خوب، پس از ورود به جزئیات تعریف میراث فرهنگی ملموس
حالا به مفهوم و دیدگاه تازه ای از مدیریت میراث ورود میکنیم
مدیریت میراث فرهنگی ناملموس
میراث ناملموس چیست؟
در راستای ورود به این تعریف
باید دوباره به آنچه یونسکو به عنوان میراث ناملموس از آن یاد میکند، رجوع کنیم
و کنوانسیون 2003 خاصه تعریف صحیح آن را ارائه میدهد
بر اساس یونسکو میراث ناملموس مجموعه ای از سنت ها و بازنمایی های زندگی است
که ما از پیشینیان خود به ارث میبریم
و به نسل های بعدی خود انتقال میدهیم
این نوع از سنت ها و بازنمایی های زندگی
میتواند در شکل سنت های بیانی
هنرهای نمایشی، کلیت جهان تالارهای نمایش
بیان هنری از طریق اجرای نمایشی
رفتارهای اجتماعی
آیین ها و همچنین جشن ها، ظاهر شود
اما سپس دو عنصر دیگر در رابطه با میراث ناملموس وجود دارد
که من فکر میکنم از اهمیت بالایی برخوردار هستند
و البته در بستری که اکنون در آن قرار داریم یعنی موزه ویولن در کرمونا، بسیار مهم هستند
بنابراین از یک طرف دانش عملی که در ارتباط با طبیعت داریم، وجود دارد
و در ارتباط با این موزه، دانش مهارتی را به جهت تولید وسایل سنتی داریم
در واقع اینجا در موزه ویولن کرمونا
یونسکو اعلام داشته است که دانش ساخت سنتی ویولن در کرمونا
در فهرست میراث ناملموس بشریت قرار میگیرد
ما اکنون عنصر مهمی در خصوص این موضوع را در دست داریم
یونسکو نمیگوید که تنها باید میراث ملموس را حفظ کنیم
بلکه همچنین باید به حراست از آنچه میراث ناملموس است نیز بپردازیم
بنابراین از یک سو بناهایی را داریم که نیاز به حفظ، ترویج و مدیریت مناسب دارند
همانطور که در کنوانسیون سال 1972 که به آن پرداختیم، آورده شده است
و بر اساس کنوانسیون سال 2003
یونسکو میگوید که باید از میراث ناملموس حراست شود
چرا؟
پاسخ ساده است
باید از آنچه پیشینیانمان به ما انتقال داده اند حراست کنیم
تا بتوانیم آن ها را به نسل های آینده خود انتقال دهیم
بنابراین اگر بخواهیم چند مثال از میراث ناملموس به دست بدهیم
در مورد ساخت سنتی ویولن در اینجا، در کرمونا صحبت کردیم
اما میتوان از سایه بازی چینی نیز به عنوان مثال دیگری یاد کرد
یا سنت نمایش عروسکی سیسیل هم مثال دیگری است
همینطور میتوانیم در فهرست یونسکو شاهد
روش حفظ سنت کاریون سازی در بلژیک باشیم
یا برای مثال رقص های تانگو و سامبا در آرژانتین و برزیل
عناصر چیزی که ناملموس است از قوام جسمانی
به شکل یک بنا یا محوطه باستانی، برخوردار نیست
اما در عین حال باید مورد حفظ و حراست قرار گیرند
تا از ناپدید شدن و تخریب سنت هایی که در صده های متمادی ساخته شده اند
در آینده جلوگیری شود
میراث ناملموس همچنین حائز وجه مهمی است که باید در نظر گرفته شود
وجه تاثیر اجتماعی
تاثیر اجتماعی حضور میراث فرهنگی در یک کشور یا یک جامعه
مسلما میراث ناملموس برای محیط و گروهی که سنت را در اختیار دارند مهم است
اما همچنین برای جامعه جریان اصلی ای که حول خود دارد نیز مهم است
و همچنین حفاظت از میراث ناملموس به گفته یونسکو
نه تنها برای کشورهای در حال توسعه بلکه برای کشورهای توسعه یافته نیز اهمیت دارد
روندی که یک سنت
اجرای نمایشی
آیین یا جشن باید برای ورود به فهرست یونسکو دنبال کند، چیست؟
در جهت ورود به جزئیات چگونگی ورود عناصر میراث ناملموس در فهرست یونسکو
باید دوباره به کنوانسیون رجوع کرده
و کنوانسیون سال 1972 در مورد میراث ملموس را
در مقابل کنوانسیون سال 2003 در مورد میراث ناملموس قرار دهیم
در کنوانسیون میراث ملموس یک رویکرد بالا به پایین وجود دارد
بنابراین، این یونسکو است که بدون هیچ اطلاعات و
مستندات اولیه ای از جامعه و محیط تصمیم میگیرد
که چه بنا، مجموعه اشیاء یا بخشی طبیعی ای
واجد شرایط قرار گرفتن در فهرست یونسکو است
اما در مورد میراث ناملموس رویکرد پایین به بالایی در جریان است
بنابراین، این فعالیت جامعه محور است که روند را آغاز میکند
بنابراین زمانی که جامعه ای احساس میکند که نیازی
برای حفظ و حراست از یک سنت یا هنر نمایشی یا آیین و جشنی وجود دارد
از یونسکو میخواهد که این بخش مهم از جامعه خود را به رسمیت بشناسد
و آن را در فهرست میراث فرهنگی ناملموس بشریت قرار دهد
بنابراین، اگر دوباره، دو کنوانسیون را با یکدیگر مقایسه کنیم حالا میتوانیم بگوییم که
هدف کنوانسیون 1972 میراث ملموس حفاظت
و هدف کنوانسیون 2003 میراث ملموس، حراست است
در کنوانسیون میراث ملموس رویکرد بالا به پایین
و در کنوانسیون 2003 میراث ناملموس، رویکرد جامعه محور است
بعد، تفاوت در خود بن مایه ی ارزش
و خود مفهوم ارزش است
در کنوانسیون 1972 ارزش متمایز جهانی مد نظر است
در کنوانسیون 2003 ارزش نمایندگی مد نظر است
خوب جمعبندی کنیم
فهرست یونسکو
برای میراث ناملموس شامل سه بخش متفاوت میشود
اولین آن ها فهرست سنتی میراث ناملموس بشریت است
مثل سنت ویولن سازی در اینجا، در کرمونا
دومین بخش فهرست شامل میراث ناملموسی میشود که نیاز به حراست دارد
نوعی اعلام خطر صورت گرفته است
مثال این مورد ساخت زنگوله گاوها در پرتغال است
هدف حفظ این سنت
و حفظ و حراست آن برای آینده
باعث شده است که این عنصر در فهرست قرار گیرد
همچنین میتوانیم رقص سامبا و تانگو را نیز در نظر بگیریم
عناصری که نیاز به حفظ و
توجه در جهت عدم فراموشی برای نسل های آینده را دارند
سپس پایه دیگری در این فهرست وجود دارد
که شامل نقش رویه های برتر میشود
مثال شرایطی که در آن یک سنت
یک هنر نمایشی، یک رویه اجتماعی، یک آیین و یک جشن
دانش و رویه ای در مورد طبیعت
یا دانش مهارتی ای در مورد صنایع دستی
که آنقدر خوب مورد حفظ و حراست قرار گرفته است که میتوان
آن را به عنوان الگویی برای دیگر عناصر به کار برد
مورد کاریلون سازی در شهر بروکسل در بلژیک است
که در حال حاضر به عنوان رویه ای برتر در نظر گرفته میشود که باید به حفظ آن توجه نمود
میراث فرهنگی ناملموس سنتی، امروزی و حیاتمند است
بنابراین چیزی است که باید در حال حاضر حیات داشته باشد
پیشینیان آن را انتقال داده باشند و در نهایت به نسل های بعدی انتقال داده شود
سپس، چیزی است که جامعه محور است
عنصر جامعه اهمیت بالایی دارد
بعد جهان شمول است
حول محور سنت سامبا، حول محور سنت ویولن سازی
جامعه بزرگی وجود دارد که کار کرده و در ارزش سازی، نقش ایفا میکنند
و در آخر میراث فرهنگی ناملموس از منطقه، سنت و محیطی خاص نمایندگی میکند
از این نظر میراث فرهنگی ناملموس تنها ظهوری فرهنگی نیست
بلکه چیزی فراتر از آن است
میتواند از غنای دانشی، سنتی و مهارتی یک کشور نمایندگی کند