پس زدن / پیش کشیدن
ساده اما مخرب
پس زدن و پیش کشیدن خیلی مهم است
و بیاید با موردی نسبتا ساده شروع کنیم
خوب این پایان بازی است
پایان یکی از بازی های تحلیلی است
خوب سیاه امیدوار است که با حمله به رخ سفید خود نجات دهد
چراکه رخ سفید نمیتواند ستون اچ را ترک کند
چون اگر اینکار را بکند فیل با خطر زدن مواجه شود
و پایان بازی یجورایی برابر خواهد بود
خوب رخ به ای8 هم کمکی نمیکند چراکه شاه سیاه
به حمله به رخ سفید ادامه میدهد
خوب چکار میتونیم بکنیم ؟
هر دو عمل پس زدن و پیش کشیدن در یک حرکت
فیل به اف6 را بازی میکنیم
اینطور شاه سیاه را هم به اف6 میکشیم و شاه سیاه را
از حمله به رخ‌مان باز میداریم
و حالا حمله پیکانی داریم
حمله پیکانی را یادتان می آید ؟
کیش میدهیم، شاه سیاه حرکت میکنید
و وزیر سیاه را میزنیم
پس نسبتا آسان بود اما به نظرم خیلی آموزنده بود
رشفسکی در برابر فیشر
حالا میتوانیم به یک مثال عملی تر نگاه کنیم
و در عین حال که مثال های زیادی بود که میخواستم نشانتان بدهم
بیاید با یکی از بازی های آموزنده
از شخصی که کسی نیست جز بابی فیشر، آغاز کنیم
داریم به بازی میان رشفسکی و فیشر نگاه میکنیم
به نظر میرسد که سفید احتمالا بتواند دوام بیاورد
چراکه وزیر تحت تهاجم است
و پس از کیش، شاه سفید به راحتی میتواند فرار کند
اما از آنجایی که شاه در ردیف اول است و فضایی وجود ندارد
سیاه امکان ضربه ای معمول را دارد
وزیر به اف2
اینجا هم پس زدن داریم هم پیش کشیدن
احتمالا بگم بیشتر پس زدن، چرا که اگر سفید
وزیر را بزند سپس رخ به ای1 میرود
مات میکند
و اگر سفید نومیدانه تلاش کند تا
از رخ دفاع کند، سپس رخ به ای1 میرود
مات شدن همچنان اجتناب ناپذیر است
نسبتا ساده است
خیلی موارد پیچیده تر بیشتری نیز وجود دارد
اما این عنصر مهمی است
استفاده از ضعف اولین یا آخرین ردیف
اگر به شاه سیاه حمله میکنید
در مسیر اینکه رخی که از این ردیف دفاع میکند را
به چالش بکشید تا فرصت برای تهدیدات مات بسازید
پس زدن/ پیش کشیدن در پایان بازی با وزیر
ابزار مهمی برای یادگیری است
چراکه معمولا در پایان های بازی با وزیر اتفاق می افتد
حالا مهره های دیگری داریم
اما شاید بهتر باشه توجه زیادی به آن نکنید
سرباز سفید نزدیک به مربع ارتقا است
اما آچمز شده است
خاطرتون هست، آچمز شده است
و این یک آچمز کامل است چراکه شاه را در اچ8 داریم
خوب حالا چظور میتونیم وزیر سیاه را حذف کنیم
از جلوگیری از ارتقا سربازمان پس اش بزنیم
اما همچنین این وزیر را به مربعی پیش بکشینم
که بعدا از آن آسیب ببیند
پس با این حرکت موقتا وزیر را قربانی میدهیم، وزیر به دی5 و کیش
سیاه وزیرمان را میزند
و بعد ما به سرعت وزیرمان را زنده میکنیم
در جی8 سرباز را ارتقا میدهیم
و این تنها یک کیش نیست، چرا که حمله پیکانی تشکیل شده است
میبینید چطور چند نیّت در هم تنیده شده اند ؟
این مسئله مهمی است
حالا شاه سیاه حرکت میکند
و ما وزیر را میزنیم
و ما بردیم
حمله پیکانی و پیش کشیدن
بریم سراغ موردی دل انگیزتر یک بازی تحلیلی دیگر
که درونش یک بار دیگر وزیر را
برای پیش کشیدن بیش تر از پس زدن، قربانی میکنیم
برای یک لحظه به نظر میرسد که سیاه همه مسائل را حل کرده باشد
سیاه دو سرباز اضافی دارد
اسب از جانب سرباز حفاظت میشود
و به نظر میرسد که حمله سفید از صرافت افتاده باشد
زود قضاوت نکنید
یک ترفندی اینجاست که شامل حمله پیکانی و پیش کشیدن میشود
وزیر به اِی3 و کیش
حرکت فوق العاده ای است
حمله پیکانی است
اگر شاه سیاه راه را باز کند وزیر را میزنیم
راه دیگری نیست
شاه باید وزیر را بزند
و حالا باور کنید یا نه، یک اسب
بسیار خوب، به همراهی شاه سفید
کار را تمام میکند
پس اسب به سی2 میرود و مات میکند
عجب مات فوق العاده ای
میدونید گاهی اوقات مهره های حرف
میتوانند به عنوان جزئی از تله به کار بیایند
اینطور که اینجا بدون سرباز در اِی4
این ترکیب عمل نمیکرد
اینجا به بهترین شکل عمل کرد
یک موقعیت، سه تم
حالا یک موقعیت خیلی پیچیده داریم
میبینیم که سیاه تحت حمله نست
چراکه شاه سفید جای خوبی ندارد
گرچه شاه سیاه هم در میانه است
اما چگونه میتوانیم ضربه نهایی را بزنیم ؟
منظورم این است که مسلما میتونیم فرصت
کیش دادن روی ای3 را ببینیم
اما وزیر سفید از مربع دفاع میکند
از اینها گذشته باید به خاطر داشته باشید که از آنجایی که فیل
یه جورای اشعه ایکس شده
مربع ای2 از جانب فیل روی دی3 مود حمله قرار میگیرد
بنابراین حرکت وزیر به ای3 مات خواهد بود
اگر بتوانیم خودمان را به ای3 برسانیم، سفید نمیتواند به جایی برود
دو رخ راه شاه را بسته اند
و اگر هم فیل به ای2 برود به سادگی می زنیمش
حالا چطور میتوانیم به ای3 برویم ؟
وزیر سفید قصدی برای ترک پستش ندارد
میتوانیم حرکت فیل به اچ4 و کیش را امتحان کنیم
و این امید را داشته باشیم که اگر فیل را روی اچ بزند
بعد وزیرمان خود را نشان دهد
اما شاه به راحتی میتواند به ای2 بیاید و ما چیزی دستمان را نمیگیرد
خوب حالا میتونیم خلاق تر باشیم ؟
میتوانیم اطمینان حاصل کنیم که بعد از رفتن فیل به اچ4
سفید هیچ راه دیگری جز زدن این فیل نداشته باشد؟
اینجا ایده ای به ذهن میاید
این ایده شامل پیش کشیدن و پس زدن میشود
و از این ها گذشته مداخله هم وارد ماجرا میشود
که بعدا خواهیم آموخت
خوب پس باید اطمینان حاصل کنیم که وزیر سفید راهی دیگری
بجز زدن فیل نداشته باشد
خوب اینطوری میشود، رخ به جی3
عجب حرکتی
اینجا رخ قربانی میشود
و مسلما سفید با سرباز نمیتواند آن را بزند
چرا که در آن صورت این ردیف بسته میشود
و بعد وزیر سیاه روی ای3 با تاثیری تعیین کننده حاضر میشود
و اگر با وزیر آن را بزند بعد فیل را به اچ4 میبریم
و حالا آچمز شده است
آچمزی کامل چراکه شاه اینجاست
بنابراین سفید فیل را میزند
و بعد وزیر به ای3 و مات
خوب بیاید یک نگاه سریع دیگر بهش بیاندازیم
چراکه اینجا سه تم داریم
که دوتاشون را الان داریم می آموزیم
پس زدن و پیش کشیدن
و یکی که بعدا یاد میگیریم، یعنی مداخله
اما این به سیاه کمک میکند که
یک ترکیب خیلی خیلی زیبایی بسازد
رخ به جی3، وزیر رخ را در جی3 میزند
پس اینطور وزیر به اینجا پیش کشیده میشود
و حالا پس از رفتن فیل به اچ 4 پس زده میشود
و اینگونه سفید می بازد
کاسپارف در برابر کارپف
پیش کشیدن ها و پس زدن ها
نمیتونم یکی از خارق العاده ترین پیروزی هایم
در مسابقه قهرمانی جهان در برابر آناتولی کارپف را به خاطر نیاورم
بازی 16، سال 1986، نبردی بزرگ
کارپف طرف وزیرم را نابود کرده بود
اما من توجه خودم را به حمله به شاه اش داشتم
و آن موقعیتی خطرناک
تنها در یک لحظه در نگاه اول بود
ممکن است به نظر بیاید که سیاه در پس زدن تهدیدات سفید موفق شده است
حمله سفید تمام شده است چرا که وزیر سفید آچمز شده است
از لحاظ تکنیکی آچمز نشده است چرا که وزیر در برابر وزیر است
اما اگر سیاه زدن متقابل وزیر ها را داشته باشد
یک مهره اضافه خواهد داشت
بعلاوه سرباز روی ستون دی خیلی خطرناک است
خیلی به ارتقا نزدیک است
خوب حالا چکار میتونیم بکنیم؟
خوب وزیر نمیتواند حرکت کند چون شاهم پشتش است
حرکاتی مانند اسب به اف5 و کیش جواب نمیدهد
شاه به اف6 میرود و کمکی نمیکند
اما کیش دادنِ یک سرباز کوچولو،تنها یک سرباز کوچولو
موقعیت سیاه را زیر و رو میکند
هماهنگی از میان میرود
فقط یک سرباز بود
یک سرباز چه آسیبی میتواند بزند ؟
اما هر چه کار بود را کرد
چراکه باعث پس زدن و پیش کشیدن میشود
و سیاه هرکاری بکند باز هم موقعیتش خراب شده است
اگر وزیر آن را بزند بعد اسب به اف5 میرود و کیش میدهد
و این حمله ای دووجهی است
چنگال است، یادتون میاد جزو تاکتیک های درس اولمان بود
اگر شاه بزندش، بعد اسب اف7 را میزند و کیش میدهد
باز چنگال شد
دوباره وزیر میخورد
تنها یک حرکت قانونی دیگر باقی میماند، شاه به ای6
و بعد نوبت رخ میشود
که حمله پیکانی کند
رخ به ای8 و کیش
شاه به دی5
رخ ای5 را میزند و کیش میدهد
و کارپف در دو حرکت انصراف داد
بازی بزرگی است، بازی 16
پس از پیروزی در این بازی به شکل سرنوشت سازی جلو افتادم
سه امتیاز جلو افتادم
اما بعد اتفاق وحشتناکی افتاد
سه بازی پشت سر هم باختم
برای جنگیدن تا تیر آخر باید به کارپف آفرین گفت
و این آزمایش دیگری بود
آزمایشی برای شخصیتم
آزمایشی برای توانایی ام در دوام آوردن زیر همچین فشاری بود
باختن سه بازی پشت سر هم به آدم سخت میاد
حرفمو قبول کنید
اما توانستم دو بازی بعد را مساوی کنم، بازی 20 و 21
و بازی 22 پایان فوق العاده ای داشتم
و بازی دوباره را بردم و از عنوان قهرمانی ام دفاع کردم
کارسپارف و آناند
این بازی از تورنمنت لینارس در سال 1993 است
من با مهره سفید در برابر ویشی آناند بازی میکنم
پنج راند دیگه باقی مانده است
ویشی جلو است
من با کارپف به دنبالش هستیم
برد در این بازی کاملا برای بردن تورنمنت حیاتی بود
و در واقع این بازی آغازگر یکی از
بهترین دور مسابقات من از نظر نتایج و کیفیت
و قدرت حریف هایم بود
اینطور که در پنج مسابقه بعد با ویشی آناند
آناتولی کارپف، بوریس گلفاند،الکسی شیرف و گاتا کامسکی، بازی کردم
و چهار و نیم بازی از پنج بازی را بردم
موفقیت بزرگی بود
و این بازی رو خیلی دوست دارم
و این بازی با این برد آغاز شد
و اتفاقی که افتاد یک حمله در میانه بود
هم پس زدن است و هم پیش کشیدن
چراکه برای سیاه مشکلاتی ایجاد میکند
اگر روی ای5 بزند، من روی اف7 میزنم
حمله برخاست است
سیاه مهره میزند
و بعد رخ به دی8 و کیش
و آچمز، آچمز کامل تشکیل شد
به همین خاطر است که سیاه راهی برای حرکت دادن شاه ندارد
و بعد من رخ را میزنم
خوب پس این یکی از تم های مهم تاکتیکی بود
در واقع خیلی بیشتر از یک تک وجود دارد
اما یک خطی است که نشان میدهد چه مقدار تم را میتوانید
با دستیابی به برتری در هم بیامیزید
پس بعد از رفتن به ای5، سیاه وزیر را به اف5 برد
خوب الان ما مهره میزنیم
سیاه مهره میزند
و حالا من به ای6 حرکت میکنم
حالا رخ سیاه تحت حمله است
زدن این سرباز گزینه درستی نیست
چون بعد فیل به ای6 میرود و کیش میدهد و بعد من رخ را میزنم
پس ویشی به دی8 رفت
و اینجا شاید میتوانستم
موقعیت من حتی بعد از زدن سرباز سیاه روی اف7 هم خوب میشد
اما من به دنبال موقعیت بهتری بودم
سرباز به ای7، رخ به ای8 و حالا رخ به سی3
تمرکز حمله خود را روی سرباز روی اف7 قرار میدهیم
کیش---کیش مداخله گر
این موضوع به سیاه کمک میکند تا کمی فشار را کم کند
فیل به اف7، شاه به اچ7
و حالا خیلی مهم است
سفید ضربه نهایی را در نظر دارد، ضربه سرنوشت ساز
فیل جی6 را میزند
و این حرکت در بر دارنده تم های دیگر است
چراکه الان اگر سیاه بزند
سپس وزیر به دی3 میرود و کیش میدهد
و بعد از رفتن شاه به اچ6، وزیر به دی6 می آید
و یک حمله دووجهی دیگر تشکیل میشود
بنابراین ویشی تصمیم گرفت که شاه به اچ6 را بازی کند
اما در نهایت من بازی را بخاطر برتری مهره ای سفید بردم
بعلاوه حمله های سهمگین
پس زدن پتانسیل مهره را محدود میکند
برای درک قدرت پس زدن
میخوام برم سراغ یک پایان بازی با مهره های خیلی کمی بر روی صفحه
چراکه در آن میتوانید ببینید هندسه چطور عمل میکند، چطور پس زدن
میتواند پتانسیل حتی مهره های خیلی قوی مانند فیل را محدود کند
خوب بازی اینه
سفید دو سرباز دارد
سیاه یک فیل دارد
باید انتظار چه داشته باشیم؟
مسلما سفید تلاش میکند تا یک سرباز را برای ارتقا به پیش ببرد
تصورش خیلی سخته که فیل
که از یک سوی صفحه به سوی دیگر حرکت میکند
نتواند جلوی این سرباز را بگیرد
بیاید امتحان کنیم---اِی5
به نظر می آِد که سیاه گزینه های زیادی نداشته باشد
باید اطمینان حاصل کند که فیل به موقع روی خط اریب اِی7 و جی1 قرار گیرد
پس فیل به اف8 تنها حرکت به نظر میرسد
حالا اگر به اِی6 حرکت کنیم بعد فیل به سی5 می رود
و بازی مساوی میشود
فیل از مربع اِی7 محافظت میکند
این سرباز را نگه می دارد
و شاه سیاه این سرباز را نگه می دارد
اما ما میتوانیم تلاش کنیم تا گزینه های سیاه را با بردن شاه به دی5 محدود کنیم
مربع سی5 را کنترل کنیم و این تهدید اِی6 را بازسازی کنیم
اِی6، اِی7، اِی8
اما فیل سیاه برمیگردد
پس چی دستمان را گرفت ؟
چطور میتوانیم موقعیت خودمان را بهبود ببخشیم؟
چون فیل همیشه تلاش میکند تا مانورهای شاه سفید را
با تهدید بر حضور در این خط اریب کلیدی، دور بزند
خط اِی7، جی1
اما ما یک سرباز دیگر هم داریم
با این سرباز چکار میتونیم بکنیم ؟
پس زدن
میتوانیم کاری کنیم
خوب، با قربانی کردن سرباز
اما در جهت پس زدن فیل
در جهت محدود کردن قابلیت حرکتش از یک خط اریب به خط اریب دیگر
توانایی بازگشت به اف8 برای فیل خیلی مهم است
پس چطوره که به جی 5 برویم و کیش بدهیم
حالا اگر شاه بزنش، خط اریب را می بندد
و بعد حرکت به اِی6 و سربازمان ارتقا میابد
اما اگر فیل جی5 را بزند چطور ؟
اما در آن صورت شاهمان برمیگردد
و حالا میبینید که فیل نمیتواند به اف8 برگردد
باید به دنبال گزینه نومیدانه دیگری بگردد
تا بر روی خط اریب قرار گیرد
فیل به اچ4 میرود
و ما هم عقب میرویم
از این موقعیت لذت ببرید
تنها این یک شاه است که فیل را بریده است
فیل در نظریه خیلی قابلیت تحرک بیشتری دارد
اما به خاطر این نوع چینش
به این خاطر که شاه بر سر مسیر است
فیل از خط اریب مورد نظر دور مانده است
و وقتی که من در نمایش بازی های همزمانم بازی میکنم
وقتی که نه این موقعیت خاص بلکه به موقعیتی که سرباز به پیش میرود، میرسم
و حریفم انصراف نمیدهد
همیشه یک وزیر برمیدارم
آن جا میگذارمش
و با آرامش به خاطرش می آورم که در چند حرکت دیگر
وزیرم جدیدم بر روی صفحه خواهد بود
داستان این بازی هم اینطور خواهد بود
و سیاه باید انصراف بدهد
سربازها در پایان بازی
در بخش مربوط به پایان بازی ها بیشتر در موردش صحبت میکنیم
موضوع در مورد قدرت سربازهاست
چراکه سربازها را می توان قربانی کرد
مثال های بسیاری دیدیم که در آن ها قربانی کردن سربازها
میتواند با فعال کردن دیگر مهره ها
یا ساخت آسیب در موقعیت حریف، هدفتان را جلو ببرد
اما در پایان بازی، سربازها
قدرتمند و قدرتمندتر و ارزشمند و ارزشمندتر میشوند
چراکه فراموش نکنید، سربازها، اگر
اگر به سمت مربع ارتقا پیشروی کنند میتوانند به وزیر تبدیل شوند
به این خاطر است که نگه داشتن سربازهایتان
و محرک نگاه داشتن آن ها
فضا دادن به آن ها در جهت پیشروی به جلو
offers you an opportunity to win the game
بهتان فرصت پیروزی در بازی را
به کمک ارتقا دادن این سربازها، میدهد
و مسلما اگر سرباز حرف
در حال نزدیک تر شدن به مربع ارتقا باشد
باید نگران بشوید
و بازی های تحلیلی بسیاری وجود دارد
بازی های عملی بسیاری وجود دارد که در آن ها پیش بردن سربازها
استرس واقعی برای یک طرف
و شعف زیادی در طرف دیگر به ارمغان می آورد
: چالش تحلیل پس زدن و پیش کشیدن لئوپولد میتروفانف، 1967
در مثال آخرمون
موقعیت امتحانیمون
میخوام پس زدن برای هدف غایی را نشانتان دهم
قربانی دادن برای هدف غایی
که در آن به قربانی کردن---اوه نیازی نیست عجله کنم
باید به موقعیت نگاه کنید
و باید خودتان تصمیم گیری کنید
اما فقط به یاد داشته باشید
موضوع قدرت سربازها
و ترفند پس زدن است
خوب اینم از موقعیتمان
این پایان یک بازی تحلیلی خیلی معروف است
سربازهای سفید --- میبینید پیشروی کرده اند
اِی7، بی6،سی6
فیل آچمز شده است
همه چیز به نفع سفید است
اما یک مشکل وجود دارد
کیش است
وزیر سیاه به شاه سفید حمله میکند
و اگر شاه سفید به اِی6 برود
بعد هندسه به نفع سیاه خواهد بود، وزیر به ای2 میرود و کیش میدهد
و این روند تکرار شونده خواهد بود
شاه نمیتواند فرار کند
خوب راهی است که بتواند فرار کند؟
هیچ راهی ؟
هیچ راهی میبینید که وزیر سیاه را از حمله
به شاهمان و از تحمیل مساوی جلوگیری کنیم ؟
قربانی دادن برای هدف غایی را به یاد داشته باشیم
و ویدیو را متوقف کنید
مطمئنم که ره حل را پیدا کردید
چون کلی کمک و نکته دارید
قربانی برای هدف غایی
چه چیزی میتواند بجز وزیر قربانی شود؟
با این حال باید باور داشته باشید
حتی اگر بهتان گفته شود که باید قربانی برای هدف غایی را بدهید
باید وزیر را قربانی کنید
اما آیا عملی است ؟
وزیر به جی5
بله عملی است
عملی است
وزیر جی5 را میزند و شاه به اِی6 میرود
ایست کنید، لذت ببرید
وزیرمان رفته است
اما وزیر سیاه دیگر نمیتواند
با کیش دادن از ای2،مخل شاهمان در اِی6 باشد
و حالا تهدید رفتن به بی7 و مات کردن را داریم
مات
به این سربازهای ضعیف نگاه کنید
این سربازهایی که قربانی میشوند
چپ و راست و در وسط در گشایش بازی، میانه بازی و پایان بازی دور انداخته میشوند
حالا خیلی قوی میشوند
مسئله تنها ارتقا نیست
بلکه با تهدیداتی هم
در جهت مات کردن شاه حریف، آمیخته است
تنها راه سیاه رفتن به اِی7 است
و برای یک لحظه به نظر میرسد که قدرت سفید دارد از میان میرود
دیگر چه چیزی باقی مانده است؟
یک سرباز رفته است و تنها دو سرباز باقی مانده است
حالا به سی7 میرویم
و حالا این تهدید رفتن به بی7 و مات کردن را بازسازی میکنیم
اگر سیاه سرباز در بی6 را بزند بعد سرباز ارتقا پیدا میکند
چه به رخ چه به وزیر ارتقا پیدا کند مات میکند
فکرش را میکردید؟
دو سرباز کوچولو در حالی که سیاه یک وزیر و فیل و اسب دارد
و با این حال دفاعی ندارند
از این ها گذشته
تصور کنید که این اسب اینجا نیست
حذفش کنیم
در این صورت سیاه یک راه معجزه آسا برای نجات خود در بازی خواهد داشت
با قربانی کردن وزیر
بیاید به عنوان قربانی ازش یاد کنیم
شاه وزیر را میزند
فیل سرباز روی بی6 را میزند
شاه فیل را روی بی6 میزند
و پات تشکیل میشود
اما مسلما این پات تنها یک تصور است
چراکه اسب همچنان اینجاست
اسب نمیتواند در یک بازی واقعی ناپدید شود
خوب یک نگاه آخری به یان موقعیت بندازیم که متجه شویم
چگونه تنها دو سرباز میتوانند بر ارتش دشمن پیروز شوند
ارتشی که خیلی بزرگتر و قوی تر است
اما روحیه خود را نشان میدهد
و این یکی از دروس این پایان بازی است