یافتن داستانتان در درون سوژه
داستانتان همان سوژه نیست
تفاوت وسیعی میان سوژه و داستان وجود دارد
و به نظر من در نهایت این موضوع شاید
مهمترین وجه تمایز است که
و هم فراموش میکنیم و به خاطر می آوریم
و زمانی که دوباره فراموش میکنیم بازبه خاطر می آوریم
سوژه، سوژه است
همان است که هست
و در نوع مستندهایی که من میسازم
در مستندهای تاریخی، موضوع حقیقی است
سنگ و ستون حقایق است
معبدی است که به دفعات به آن میروید
ترکش میکنید، چراکه داستان خودش
جعل و دستکاری زوایای آن سوژه است
که شما تلاش میکنید که به یک دیگر بدوزید و داستانی از آن بسازید
و این یک روند وسیع تکاملی است
که امکان این وجود ندارد که در آن
از ابتدا، شکل انتهایی را فهم کنید
و بنابراین آنچه تلاش میکنید انجام بدهیم
این است که اطمینان حاصل کنید که خطوط ارتباطی
مستمراً باز باشند
یا حداقل وقتی که از میان میروند، دوباره برقرار شوند
خط ارتباطی میان داستانی که پیش میبرید
و حقایق و سوژه ای که
که متعهد هستید که سعی کنید و به برخی طرق تازه بازگردانید
هنر در همان گزینش، در همان دستکاری مواد است
اما همچنین در تمام آن مرداب های شوم و شن های روانش هم هست
اوقاتی که در آن عنصر سرگرمی
ثقیل تر از حقایق میشود
اوقاتی که تصمیماتی مبنی بر حذفیاتی میگیرید
که در واقع برای واقعیات مهم
سوژه میباشد
واقعیاتی که باید از حذف نجات یابند
و بنابراین چیزی که در دست دارید
مثلا در مورد یک پروژه چندین ساله
تمرکز گیری مستمر بر چیزی که سعی میکنید انجام دهید
مستمرا، در ارتباط با حقایق
و همان لحظه که از عنصر سوژه فاصله میگیرید، بعد
چیزی که اتفاق می افتد به نظرم این است که هنر و سرگرمی
و داستانسرایی میتوانند به فرسودن و گاهاً باژگون کردن
واقعیات و واقعیات پیچیده آنچه سوژه‌ی حقیقی دارد به شما میگوید، بپردازند
با تحقیق آغاز کنید و همه جا تحقیق کنید
هدف این است که در آغاز کار توری تا حد امکان
عریض را در تمامی جوانب انجام کار داشته باشیم
بنابراین کتابهای بسیاری میخریم کتابهای بسیاری میخوانیم
به نویسنده کتابهای بسیاری میدهیم
نقاط ابتدایی و انتهایی قسمت هایی که تصمیم به جایگذاری‌شان گرفته ایم را مشخص میکنیم
به کجا باید برسیم؟
چکار باید بکنیم؟
و بعد می آموزیم
بنابراین نویسندگان شروع به نقش بندی روایتی میکنند
در همین حال ما در حوزه ای دیگر هستیم
و توری واقعا با طول و عرض وسیع با مصاحبه با افراد، پهن میکنیم
سعی میکنیم بفهمیم
با که باید صحبت کنیم؟ چه چیزی برای بیان دارند؟
و به بیشترین حد ممکن از آن ها اطلاعات بکشیم
ما میخواهیم نویسنده مان آزاد باشد تا نبرد دره ییا درنگ را
بدون نگرانی از این بنویسد که...
یا نبرد شایلا
بدون نگرانی از اینکه عکسی از آن موجود باشد
ما میخواهیم این امکان را داشته باشیم که به درون یک آرشیو برویم
و تمام تصاویری که از لحاظ ترکیبی به آن تمایل داریم را بیرون بکشیم
چراکه عکس های خوبی هستند
اما همچنین به خاطر چیزی که نشان میدهند
و نگران این نباشیم که آیا در تلاش برای جایگذاری آن هستیم یا خیر
حالا، آیا این موضوع در تدوین مشکلات بزرگی به وجود میاورد
بله مشکل ایجاد میکند چراکه گاهی
با متنی روبرو میشوید که تصویری برای آن وجود ندارد
و بعد باید فکری در موردش بکنید
و گاهی تصاویر بسیاری دارید
که متنی برایشان موجود نیست
و بعد میبینید دارید یک سکانس جدید میسازید
البته این فوق العاده است
در این صورت تنها در کار نمایاندن نیستید
هر بار که میگویید لینکلن یا هر بار که میگویید این
این را نشان میدهید یا لینکلن را نشان میدهید
کم کم آزادی عمل به دست می آورید
و اگر هیچگاه از تحقیق دست برندارید
هیچگاه از نوشتن دست بر نخواهید داشت هیچگاه آن متن را حس نمیکنید
بعد روندهایتان در یکدیگر ادغام میشوند
مسئله ارگانیک است
بنابراین تا آنجایی که میتوانید به جمع آوری میپردازید
و میبینید که چه چیز با شما صحبت میکند
چرا که به محض آنکه چیزها را در تصادم میگذارید
شروع به صحبت با شما میکند
منابعی پیدا کنید که به داستانتان عمق دهد
صدها، صدها و صدها منبع
برای ساخت یک فیلم مورد استفاده قرار میگیرد
تنها منابع آرشیوی برای فیلم جنگ داخلی آمریکا 163 عدد بود
و فکر میکنم که همه در ایالات متحده بودند
حالا برای مستند ویتنام، ما به سراسر جهان سفر کردیم
ما چیزهایی از آرشیوهایی در ویتنام، چین و روسیه
میدونید از آرشیوهایی در اروپا بدست آوردیم
خیلی متعدد است
برای افراد فیلم های خانگی پخش میکنیم
یکبار در میزوری سخنرانی ای داشتم
و یکی آمد طرفم و گفت
برادرم نوارهای ضبط های دوبانده ای را نگه میداشت که برایمان میفرستاد
و ما برای او میفرستادیم
و بنابراین ما در فیلم کاراکتری برایش ساختیم
آن نوارها باورنکردنی هستند
واقعا آنقدرها هم بد نیست
یجورایی از اینجا خوشم میاد
از اینکه از خونه و تمام آن چیزهایی که دوست ندارم دورم
او در روستای کوچکی به نام اوزارک
در جنوب غربی میزوری زندگی میکرد
و او نوارهایی به میزوری و این دهکده کوچک میفرستاد
و تمام افراد روستا جمع میشدند تا نوارها را گوش بدهند
و بعد نوارهای خود را پر میکردند
سلام مایکل
مادرت صحبت میکنه
پدرت صحبت میکنه
از سبیلت خوشم میاد
یکی میگه فلانی با دارلین بهم زد
مثل عکسی از آمریکا و کسی است که به واقع به جنگ رفته است
و در همین حال او آنجاست و میگوید
یک سری روستا را به آتش کشیده اند
واقعا درک نمیکنم
چون اگر ویت کونگ نباشند و ما این کار را باهاشون بکنیم
میدونید، اگر باهاشون بدرفتاری کنیم بعدها عضو ویت کوینگ میشوند
ارتش همه کارها را برعکس انجام میدهد
و بعد او کشته میشود
خوب این چیزی است که هیچگاه از ابتدا نمیتوانستید بدانید
و اگر تا پایان تصحیح پذیر باشید
بعد امکان
سرندپیتی دیدن و سورپرایز را دارید
و زندگی هم همین است
لنگر داستانتان را در حقایق بیاندازید
به نظرم بزرگترین چالش برای یک مستندساز
تهیه کننده، کارگردان، هرچه که بخواهید بگویید
این است که اطمینان حاصل کند که فاصله بیش از اندازه ای
میان سوژه، چیزی که به آن علاقه مندید،
و داستانی از آن سوژه که سعی میکنید بسازید و تعریف کنید نباشد
اگر فاصله بیش از حد باشد، بنابراین جنبه سرگرمی پیروز شده است
و اولین قربانی این مسئله، حقیقت است
باید خود را در استاندارد نگاه دارید
بنابراین دائما حقایق را بررسی دوباره میکنیم و اطمینان حاصل میکنیم
تذکره اینکه از کجا آمده
و از چه منبعی بوده است را داریم
معمولا این منابع تاریخدانان مشهور هستند
و میدونید حتی در این صورت نیز چیزها تغییر میکنند
بنابراین همیشه با اشتیاق در انتظار شنیدن مطالعات بیشتر در مورد چیزی هستیم
و چیزی که جالب بود این بود که بسیاری از ما
در نظراتمان در مورد فیلم ویتنام
هیچ چیزی بعد از سقوط سایگان عوض نشد
ما نظرات خود را داشتیم، و هیچ چیز در 42 سال آینده تغییر نکرد
البته، مطالعات علمی تغییر کرده است
و ما از این موقعیت استفاده کردیم و توانستیم بگوییم نه
چیزی که شما فکر میکنید دقیقا برعکس است
شما فکر میکنید این اتفاق افتاد
در واقع قضیه برعکس است
و اینجا ما میتوانید ثابت‌اش کنیم
و ما میتوانیم با تلگرام هایی ثابت‌اش کنیم
میتوانیم با شهادت‌ها تابت‌اش کنیم
میتوانیم با نوار ثابت‌اش کنیم
و اگر قرار است که بگوییم که این رئیس جمهور دروغ گفته است
حتما باید اطمینان داشته باشیم که میتوانیم ثابت کنیم که دروغ گفته است
تحقیقی خوب است که ذهنیتتان را تغییر دهد
تنها آماده سازی ای که نیاز دارید، باز بودن دهن است
برای شنیدن، برای خواندن، برای تحقیق
برای کاوش، برای کشف، برای زیاد به حقانیت خود اطمینان نداشتن
و این چیز بسیار مهمی است
و بعد وقتی که خود را در تندباد قرار میدهید
چراکه مسلما شرایطی مشکل است و همه این چیزها
قابل درک است که مشکل خواهد بود
که پیش فرض هایی وجود خواهد داشت که
در آغاز کار میسازید اما از میان میروند
چیزهایی خواهد بود که مطمئن هستید که تغییر میکنند
اما همانطور باقی می مانند
و این موضوع خیلی شگفت آور است
یک مثال براتون میزنم که در بسیاری از فیلم ها هست
اگر پیش شما اسم دهه 20 را ببرم
ممکن است به فکر چیزی بیافتید ممکن است به فکر گروه جازی بیافتید
ممکن است به فکر گانگستری بیافتید
ممکن است به فکر یک مامور منع مشروبات الکلی
یا یک دختر لاابالی جوان بیافتید که روی میز میرقصد
مشکلی نیست
این چیزی است که عرف میگوید
این ها در ذهن من هم هستند
من در 10 یا 12 از فیلم هایم به بررسی دهه 20 پرداخته ام
هر بار که به دهه 20 میپردازم تغییر میکند
کاملا متفاوت است
بنابراین اگر چیزی اینچنین که ما فکر میکنیم که کاملا در دست داریم اش
مداماً در تغییر است
اون داستانی که فکر میکنی چیزی ازش میدونید چیست ؟
بیسبال
بزرگ است
جنگ داخلی بزرگ است
جنگ ویتنام بزرگ است
یا چیزی جزئی تر پا بروکلین، شیکرز
مجسمه آزادی
این ها همه سوژه هایی هستند که ما کار کردیم
زندگی نامه هایی که در مورد افراد کار کردیم
و بنابراین یکجورایی خود را درگیر این ایده میکنید
که من در هر یک از تولیدات
ترکیب مولوکول هایم به کلی تغییر میکند
این چیز خوبی است
به دنبال نقطه نظرات مختلف باشید
وقتی روی تاریخ کار میکنید ضرورتاً
باید بسیار نقطه نظرات مختلفی را بگیرید
و میتوانید این تعداد را گسترش بدهید و متوجه شوید
که نقطه نظر متضاد از رویدادی مشابه
میتواند در واقع درست باشد
منظورم اینه که آن شخصی که برای دو ساعت
پیش از سخنرانی گتیزبورگ لینکلن صحبت کرد
یکی از بزرگترین سخنرانان جهان --دو ساعت
ادوارد اورت، گفت، آقای رئیس جمهور
باید به خودم بنازم که فکر کنم که من
در دو ساعت به لب مطلبی
آنطور که شما در دو دقیقه رسیدید، نزدیک شدم
اما روزنامه شیکاگو تایمز
روزنامه شیکاگو تایمز در ایالت خود لینکلن، ایلینویز
گفت که گونه تمام آمریکایی ها
باید به شرم، آنطور که او
چرندیات مسخره، سطحی و ضعیفی
مردی که گویا برای خارجی های باسواد به عنوان رئیس جمهور
ایالات متحده شناخته میشود، میخواند، سرخ شود
خوب این سخنرانی گتیزبرگ است چیزی که
حتی بحثی هم درش نیست، برترین سخنرانی
در زبان آمریکایی است
و شما شخصی که برای دو ساعت پیش از او صحبت کرد را دارید
که میگوید من حتی نزدیک به کیفیتش هم نشدم
و یک روزنامه از ایالت خود رئیس جمهور که میگوید
مزخرف است
چرندیات مسخره، سطحی و ضعیف
منظورم این است که این چیزی است که باید توانایی هضم اش را داشته باشید
و این نقطه نظرات به شکلی دقیق تر
به این تعریف کمک میکنند
که حتی آن سخنرانی به چه بزرگی است
از سیاه چاله عرفیات بگریزید
برای آنکه در نهایت داستان خود را آزادسازی کنید
باید از آن جاذبه خاص، از آن ماده سیاه
از سیاه چاله عرفیات بگریزید
که میگه حقیقت تنها فلان و فلان و فلان است
حقیقت خیلی ساده است
حقیقت یک همچین چیزی است
و من متوجه شده ام که زمانی که وارد داستان میشوم
اولین کاری که باید انجام دهم
درک کولبار ذهنی ام است
و بعد آن را تحویل بخش بار بدهم
و مثلا در فیلم ویتنام من کولبارم را در همان روزهای اول گم کردم
روی غلطک چمدان ها نیامد
و ده سال هم گذشته و هنوز نیامده است
و خوب، خداروشکر
واقعا اتفاق خوبی است
اما خنده دار بود که به چه اندازه
با غرور وارد داستان شدم چون فکر میکردم
خیلی در موردش میدانستم چون در زمانه اش زندگی کرده بودم
من در ان آربور میشیگان بوده ام
دیگ جوشان سرکشی
ما تصور میکنیم که اولین کنفرانس عمومی
در ماه مارس 1965 در دانشگاه میشیگان رخ داد
و میدونید با خودم گفتم خداروشکر
همه چیز را میدانم
هیچ چیز نمیدانستم
برای ده سال روزانه شرمنده میشدم
من هیچ چیز نمیدانستم
و باید به طریقی تنها به ذهنیتم را به نقطه صفر ریست میکردم
و میگفتم که همه چیز را فراموش کن
و این پاکسازی را با پیش زمینه های پایه ای که بیشترشان اشتباه بودند شروع کن
در اوقات متعددی
کلیت دیدگاهم
با رغبت به رفتن به فراسوی عرف
و آموختن حقایق اسنادی تازه، باز آرایی شد
و جذب حقایق تازه برای عرف سخت تر است
چراکه عرف
ببین بجز این موارد ای و بی و سی نیازی نیست چیزی در موردش بدانی
حتی در صورتی که ایکس و وای و زد هم به همان میزان مهم هستند
در فیلم ویتنام ما به آنجا رفتیم و به جستجوی
آنچه دیدگاه اهالی ویتنام شمالی بود پرداختیم
هیچکس این کار را نکرده بود
ما به جستجو در آنچه شهروندان حس میکردند پرداختیم هیچکس این کار را نکرده بود
شنیدیم که چریک های ویت کونگ چه کرده اند
اهالی ویتنام جنوبی، متحدانمان
متحدان سابقمان چه احساسی داشتند
به عنوان شهروندان و معترضان به دولتشان
در کنار سربازانشان، سربازان شجاعشان که اغلب بدنام میشدند
چرا که ما دوست نداشتیم خودمان را
برای این شرایط متهم کنیم
و بنابراین ما تمام آن نقطه نظرات را در فیلم وارد کردیم
نگران این هستم که اصلا چگونه میتوانیم
به نسل جوان
بهایی که والدین و اولیای والدینشان پرداختند را توضیح دهیم
تمام آن افراد
طیفی از حقایق چیزهایی را بدست میدهند
که ما به عنوان فیلمسازان، نومیدانه
این سوژه بزرگی است که سعی میکنیم شیره اش را در داستان بکشیم
میل به این داریم که ساده ترین کار را بکنیم
بنابرین کارمان می افتد به عرف
یا دانشی مصنوعی
که ما تنها از نسلی به نسل بعد انتقال میدهیم
و ما آنوقت گفتیم نه دیگر گافی است
این کار باعث پیچیدگی داستان میشود
روایت داستان را بسیار سخت میکند
اما زمانی که روایت اش کنید بعد به ناگهان
داستانی به دست دارید که
ممکن است
حقیقی‌تر است