ویرایش (ادامه)
همیشه به دیالوگ شک کنین
تو فیلم‌ها دیالوگ اونقدر هم ارزشمند نیست
چون اغلب برای اینکه حس واقعی بودن داشته باشه
دیالوگ به نوشتار نیست
خیلی بیشتر محاوره است
بعضی وقتا دیالوگ خوبی می‌نویسین
و می‌خواین همون‌جوری نگه‌ش دارین ولی بعضی وقتا
لیست بهترین دیالوگ‌های سال ۲۰۰۸ رو نگاه می‌کنم
و می‌بینم تو لیست نوشته
مثلا «بیاین بزنیم به چاک» و
منظورشون اون لحظه از فیلمه
نه دیالوگ
فقط مانی دیالوگ رو تست می‌کنین که بازیگرا اجرا کنن
و یادمه صحنه‌ای رو تو یه فیلم داشتم
به اسم «پیچش ساده‌ی تقدیر» فیلم خیلی پرفروشی نبود
و یه صحنه داشتم که بین دو تا کاراکتر بود
خودم توش نبودم برای وصل کردن چند تا جمله به هم مشکل داشتم
باید سه تا نکته رو بیان می‌کردم
تو همین صحنه و همچین چیزی همیشه مشکل درست می‌کنه
فکر کردم خیلی خب این موضوع اول، این موضوع سوم
خیلی جریان خوبی نداره، ولی از طرفی هم
به نظرم مردم همین‌جوری حرف می‌زنن دیگه
یه کم از این ور به اون ور می‌پرن
موضوع رو عوض می‌کنن
اینجوری بهونه آوردم و گفتم مشکلی پیش نمیاد
رفتن سر فیلم‌برداری
خودم اونجا نبودم و وقتی پخش شد
دیدم خود بازیگرا عوضش کردن و درست‌ترش کردن
چون سر پریدن از این فکر به فکر بعدی در جایگاه بازیگر مشکل داشتن
و نتیجه‌ش خوب شده بود
ولی فهمیدم اگه بازیگر با دیالوگ مشکلی داره
باید به دیالوگ شک کنم
همیشه دیالوگ رو بررسی می‌کنم
اگه بنا به دلیلی نتونن حفظش کنن
معنیش اینه که شاید مسیر درستی رو جلو نمی‌ره
برای همین واقعا به جریان مکالمه گوش می‌کنم
و اینکه مشکل بازیگر می‌تونه نشون‌دهنده‌ی یه مشکل تو دیالوگ باشه
جلسه‌ی هنرجو: ویرایش اسکچ بِث
خب بیاین یه نگاهی به این اسکچ بندازیم
که بث نوشته و به نظرم بامزه است
و واقعا خوبه
در مورد چند تا آدم پرافاده است که
که خاطرات عجیب طبقه‌ی بالای جامعه‌ای‌شون رو تعریف می‌کنن و من دارم بهش نگاه می‌کنم
دیدمش گفتم خیلی خب پنج صفحه است
و حس کردم که خب شاید
یه کم زیادی باشه انگار ایده به ذهنت رسیده
بعد دیگه داری ایده رو تکرار می‌کنی
بگذریم اسمش هست تایتانیک رو یادته؟
نشستن روی چمن ایزابلا می‌گه: چه نسیم دل‌انگیزی
«هی این من رو یاد زمانی می‌ندازه که
با اون اقیانوس‌پیما رفتیم سفر
اسمش چی بود؟
آهان آره آر ام اس تایتانیک
چه سفر خوبی بود
آره تایتانیک
بهار سال ۱۹۴۵ بود
درست یادمه؟
آره معلومه. یادته اویلین؟
همون سالی بود که تو شروع کردی به انداختن
اون گردن‌بندای بلند دوست‌داشتنی
آره، ولی یادته همیشه چجوری بودن؟
همیشه به ملاقه‌های سوپ تو سالن گیر می‌کرد
چه مصیبتی
ولی خانم‌ها یادتون نره اون سفر
فقط تفریح و بازی نبود
آره تو و اویلین افتادین به دعوای زن و شوهری
اینقدر عصبانی شده بودم که یه لیوان نیمه‌پر چای رو پرت کردم سمتت
آره ولی شانس آوردیم یه چیزی باعث شد کشتی یهو تکون بخوره
و تو نتونستی من رو بزنی و لیوان افتاد تو دریا
خدا رو شکر که آسیبی بهت نزدم»
ببخشید حق نوشته‌ت رو ادا نمی‌کنم
بعد جیمز با غصه می‌گه: «ولی خانوما
این حرفا من رو یاد یه اتفاق وحشتناک به‌خصوص دیگه
تو اون سفر انداخت
آه، بله، خواستگار سابقم از زن دیگه‌ای خواستگاری کرد
اینقدر شوکه شدم که جلوی همه غش کردم
نزدیک بود از خجالت بمیرم
آره ولی اونقدر هم وحشتناک نبود
یادته اون پسرای آلمانی مهربون کمکت کردن
بری اتاقت و یکی از اونا
بهت یه نقاشی آبرنگ قشنگ داد؟
هنوز اون رو داری؟
نه، کف کابین‌مون به طرز مرموزی آب‌گرفته شد و خرابش کرد
وای چه تراژدی‌ای
موندم چی به سر اون پسرای آلمانی مهربون اومد
فکر کنم تو اتاق بخار کار می‌کردن
احتمالا هنوز دارن دور دنیا می‌گردن
حتما سعی می‌کنن دل اون خانومای جوون رو به دست بیارن»
جیمز: «تو اون کشتی حادثه‌ی دیگه‌ای اتفاق نیافتاد؟
که به قایق‌های نجات مربوط بود؟
آره یه جور مسابقه‌ی قایقی شبانه بود
که همه‌مون توش شرکت کردیم
الان یادم اومد
اینقدر وحشتناک سرد بود که اصلا یادم نمیاد چرا موافقت کردم شرکت کنم
وای آره
چه سرمای وحشتناکی بود
یادته چجوری بعضیا تصمیم گرفتن بپرن تو آب و با شنا تو مسابقه شرکت کنن؟
خیلی سخت می‌شد قایق‌ها رو از دورشون هدایت کرد
راست می‌گی
فکر کنم فقط اینجوری بود که مسافرای درجه دو
اجازه داشتن شرکت کنن
اصلا نباید اجازه می‌دادن شرکت کنن
یادمه بعضیاشون پررو شده بودن و می‌خواستن
بیان تو قایق‌مون
خیلی اخلاق وحشتناکی بود
همین نشون می‌ده چرا ورزش نجیب‌زاده‌ها
باید دست طبقه‌ی برتر باشه
آره چه کشتی عجیبی بود»
ببخشید
خیلی بد دارم می‌خونم
«خطوط وایت استار چه کشتی عجیبی داشتن
حالا که یادم میاد چمدون‌هام رو هم تو اون سفر گم کردن
و بعدش مجبور شدم کلی لباس شب جدید بخرم
آره منم همین طور
ظاهرا خوب یادم نمیاد
ولی یه جایی تو اون سفر
به این پای خرابم آسیب زدم
و از اون موقع دیگه مثل قبلش نشد
یکی داشت می‌دوید یه جا و تو رو زد زمین درسته؟
آهان آره الان یادم اومد
همون موقعی بود که تو صف مسابقه‌ی قایق وایساده بودیم
مردم بنا به دلایلی خیلی هیجان‌زده بودن و هل می‌دادن
زندان سفر اقیانوسی بلاهای عجیبی سر آدم میاره
خواهرم حتی از زمان اون سفر با من حرف نمی‌زنه
شما دو تا دعواتون شد؟
یادم نمیاد دعوامون شده باشه ولی از اون زمان نه دیدمش نه چیزی ازش شنیدم
حتی کارت کریسمس هم نفرستاده
شاید بهتر باشه واسه یه سفر دیگه دعوتش کنیم
و آشتی‌تون بدیم
آره
بیاین ببینیم می‌تونیم یه سفر دیگه با تایتانیک رزرو کنیم
به یاد قدیما
آره یه سفر دیگه به... راستی کدوم
بندر پیاده‌مون کرد؟
ظاهرا یادم نمیاد
منم همین طور
فکر کنم اینقدر مست بودم که خیلی از اون سفر رو خوب یادم نمیاد
وای همه‌مون خیلی مست بودیم
من همین الان هم خیلی مستم»
همه لیوان‌هاشون رو به هم می‌زنن
فکر می‌کنم یه کم هرس نیاز داره
همین طور که نگاهش می‌کنم فقط هر چی به ذهنم می‌رسه می‌گم
یادتون باشه، هر چی من می‌گم شما می‌گین چقدر احمقه
چون حتما خودتون بهتر درباره‌ی اثرتون می‌دونین
ولی اگه قرار بود من ویرایشش کنم می‌گفتم اولش خیلی خوب شروع می‌شه
مقدمه واقعا به وضوح چیده شده
«بله، تایتانیک اون بهار اگه درست یادم باشه
بیاین یادمون باشه اون سفر همه‌ش تفریح و بازی نبود»
مقدمه‌ی خوبیه چون مردم فکر می‌کنن می‌خوان برن جایی که
باید برن ولی نمی‌رن
«وای آره
تو و اویلین افتادین به دعوای زن و شوهری
اینقدر عصبانی بودم یه لیوان نیمه‌پر چای پرت کردم سمتت
آره ولی شانس آوردیم یه چیزی باعث شد کشتی یهو تکون بخوره
و تو نتونستی من رو بزنی و لیوان افتاد تو دریا»
خوبه چون نشون می‌ده اونا تو کشتی بودن
وقتی حادثه رخ داد پس حالا می‌دونیم
بعد جیمز می‌گه: «خانوما
این حرفا من رو یاد یه اتفاق وحشتناک به‌خصوص دیگه تو اون سفر انداخت»
ولی خودش نمی‌گه اون اتفاق چیه
بقیه همه می‌گن ولی این هیچی نمی‌گه
ولی اگه فقط یه حرف ساده می‌زد مثل
تو اون سفر اتفاق وحشتناک دیگه‌ای نیافتاد؟
اینجوری مقدمه‌ش چیده می‌شه
می‌دونی؟
حالا به نظرم اون تکه درباره‌ی پسرای آلمانی
یه کم بی‌مزه بود و
گفتم مثلا بگی: تو اون سفر
اتفاق وحشتناک دیگه‌ای نیافتاد؟
و تو صفحه‌ی بعد هم دوباره همین رو می‌گه
تو اون کشتی حادثه‌ی دیگه‌ای اتفاق نیافتاد؟
می‌تونی بگی
همین رو فشرده کنی و بگی
«تو اون کشتی حادثه‌ی دیگه‌ای اتفاق نیافتاد که به قایقای نجات مربوط بود؟»
حالا نصف صفحه رو حذف کردی و هنوز تو همون تکه‌ی طنزی
و وارد یه موضوع جدید شدی
و به نظرم این خیلی واضحه
«آره یه جور مسابقه‌ی شبانه با قایق بود
که همه‌مون توش شرکت کردیم»
الان من می‌دونم کجای داستانم
اون تیکه از فیلم یا تاریخ رو تصور می‌کنم
و بعد می‌رسی به: «بله یادمه»
می‌تونی بگی: «که به قایقای نجات مربوط بود
وای آره و یادته چجوری بعضیا تصمیم گرفتن بپرن تو آب
و تو مسابقه شنا کنن؟»
اینجوری دو خط دیگه رو هم کم می‌کنی
حالا می‌تونی بگی «اتفاق دیگه‌ای
نیافتاد که قایقای نجات یا مسابقه‌ی قایقرانی مربوط بود
یا همچین چیزی؟»
می‌گی: «آره، بعضیا پریدن تو آب»
بعدش می‌گی «بعضیا اینقدر پررو شدن که می‌خواستن
بیان تو قایق ما» و سه خط دیگه رو هم حذف کنی
می‌گه:‌ «خیلی اخلاق وحشتناکی بود
فکر می‌کنم همین نشون می‌ده چرا ورزش نجیب‌زاده‌ها
باید دست طبقه‌ی برتر باشه
و یادته چمدون‌های من رو هم گم کردن؟
وای وحشتناک بود»
حالا به نظرم داری سریع پیش می‌ری
شاید... بذار ببینیم بهترین راه این کار چیه
کل اثرت رو پاره کنم
نه بفرمایید
و هنوز ماهیت اثرت عوض نشده
فقط نذاشتی زیاد پرسه بزنه
بعد چارلز می‌گه: «ظاهرا خیلی واضح یادم نمیاد
ولی یه جایی از سفر بود که
به این پای خرابم آسیب زدم
یکی نبود که زدت زمین؟»
نمی‌دونم نیازی به این دیالوگ پای خراب داری یا نه
می‌تونی بگی مجبور شدم کلی لباس شب جدید بخرم
وای آره، منم همین طور راستی چارلز، یکی هم تو رو زمین نزد؟
بعد می‌گی آره، دوباره به پای خرابم آسیب زدم
همون موقعی بود که تو صف مسابقه وایساده بودیم
به نظرم اینجوری سریع‌تر پیش می‌ره برای همین
نیازی به اون جمله نداره
«آره همون وقتی بود که تو صف مسابقه‌ی قایق‌رانی وایساده بودیم
بنا به دلایلی مردم خیلی هیجان‌زده بودن و هل می‌دادن»
از این یکی خوشم میاد زندان اقیانوس
برمی‌گردن به اون پایه‌ی روشن‌فکری‌شون
«زندان سفر اقیانوسی بلاهای عجیبی سر آدم میاره»
ولی یادمه وقتی داشتم می‌خوندمش
این دیالوگ «زندان سفر اقیانوسی
بلاهای عجیبی سر آدم میاره» می‌تونست
بره بعد از «یادمه بعضی آدما
پررو شده بودن و می‌خواستن بیان تو قایق ما
خب، زندان سفر اقیانوسی
واقعا بلاهای...» و شروع می‌کنی
به فکر کردن به اینکه کدوم دیالوگ بعد از کدوم دیالوگ بهتره
این تکه رو خیلی دوست دارم بعدش می‌گی
«خواهرم درباره‌ی این سفر با من حرف نمی‌زنه»
به نظرم عالیه
«دعواتون شد؟
یادم نمیاد ازش چیزی نشنیدم»
خیلی بامزه است
«حتی یه کارت تبریک کریسمس هم نفرستاده»
«شاید بهتر باشه دعوتش کنیم به یه سفر دیگه
و شما دو تا رو آشتی بدیم»
این رو هم دوست دارم که «می‌تونیم یه سفر
با تایتانیک رزرو کنیم به یاد قدیما»
بعد شروع می‌کنن به صحبت که من خیلی مست کرده بودم
بعد دیگه تموم می‌شه
و داشتم فکر می‌کردم چه پایان‌بندی‌های دیگه‌ای می‌شه براش تصور کرد؟
و فکر کردم چطوره که
وسط صحبت‌شون فید آوت نکنیم
که همین‌جوری نور رو کم کنیم و بگیم خدافظ
به یه چیزی تو این مایه‌ها فکر می‌کردم که
«بیاین یه سفر دیگه با تایتانیک رزرو کنیم
به یاد قدیما»
یا می‌تونن بگن «می‌تونی دعوتش کنی به
یه سفر دیگه تا آشتی کنین
و یکی‌شون می‌گه «آره یادتونه رفتیم
سفر با کشتی هوایی هیندنبورگ؟
چقدر خوش گذشت
آره، کلی خاطره یادم اومد»
اینجوری می‌تونی رو نت بالاتری تموم کنی
ولی به نظرم می‌تونی پایان‌بندی قوی‌تری داشته باشی
یه چیزی تو این مایه‌ها
بگذریم. واقعا خوبه و واقعا به خنده می‌اندازتون، به خصوص
تو مقدمه
معمولا این آثار شروع می‌شن و شما مقدمه رو می‌چینین
و مقدمه واقعا خنده‌داره
بعد باید از این مقدمه بهره ببرین
و کم‌کم تبدیل به روتین می‌شه
پس می‌گیم خب، چند جور دیگه می‌تونیم مقدمه رو بازگو کنیم؟
یا به سمت دیگه‌ای ببریم؟
مشکل اسکچ همیشه همینه
و بعد یا باید به یه پایان‌بندی سمبلیک برسین
که یعنی پایان‌بندی واقعی نیست فقط شما رو از اون داستان بیرون میاره
یا یه پایان‌بندی خارق‌العاده که خیلی کمیابه
کسی سؤالی نداره؟
الان نشستی اونجا داری فکر می‌کنی
اتفاقا خوب می‌دونم اون دیالوگ خوب جواب می‌ده
دیالوگی که این می‌خواد حذف کنه
نه باهاتون موافقم
به نظرم اون دیالوگا بد نبودن ولی نیازی بهشون نداشتم
خیلی خوبه که بتونی یه اثر رو برداری که خودت با دقت
و طولانی و بلند نوشتی
و ایده رو به عمل بستی
و بعد می‌گی خب، حالا این جمله واقعا
بیشتر به این جمله جواب نمی‌ده تا همه‌ی اینی که بینش اومده؟
و واقعا حال آدم رو خوش می‌کنه وقتی
داری تماشاش می‌کنی و می‌گی آخیش اون سه تا جمله‌ای که بد نبودن
دیگه نیستن
تماشاچی ویراستار شماست
وقتی تو دهه‌ی ۷۰ طرفدار زیاد داشتم
بعضیا می‌گفتن وای خیلی حس شوخ‌طبعی خوبی داری
می‌گفتم تماشاچیه که حس شوخ‌طبیعی خوبی داره
اونا هستن که این رو تعیین می‌کنن
تو همه‌ی کارایی که شما در جایگاه مجری کمدین و حتی هنرمند انجام می‌دین
واکنش مهمه و به نظر من
یه کلیشه‌ای هست که می‌گه
می‌خوام این رو فقط برای خودم بنویسم
واقعا؟
چرا؟
چون بالاخره یکی می‌خواد اون رو
بخونه یا ببینه یا گوش کنه
و قراره جذب بشه و تفسیر بشه
پس هیچوقت خودتون رو با این فکر دست نیاندازین که می‌خوام برای خودم بنویسم
جوک واقعی نیست مگه اینکه تماشاچی داشته باشه
این چیزیه که خیلی برای یه کمدین مهمه
یا حتی برای یه نویسنده
به تماشاچی گوش کنین
تماشاچی ویراستار شماست
اونا دارن کار رو براتون ویرایش می‌کنن
حتی لازم نیست خیلی فکر کنین
فیلم کمدی رو پخش آزمایش می‌کنین باید پخش آزمایشی کنین
که ببینین مردم می‌خندن یا می‌فهمن چه اتفاقی داره می‌افته
مثلا وقتی یه صحنه رو آزمایش می‌کنن
و جواب آزمایش برمی‌گرده و مثلا می‌گن
گفتن صحنه‌ی فلان زیادی طولانیه
می‌گم اون صحنه چقدره؟
می‌گن سه دقیقه و نیم
خیلی خب بیاین روش کار کنیم
بکنینش دو دقیقه
بعد دوباره آزمایشش می‌کنیم
نتایج دوباره برمی‌گرده و می‌گن
صحنه‌ی فلان زیادی طولانیه
خدایا الان یه دقیقه و نیمش رو کم کردیم
بیاین کوتاه‌ترش کنیم
بیاین یه دقیقه‌ش کنیم
بعد آزمایش می‌کنین
نتایج برمی‌گرده و می‌گن صحنه‌ی فلان زیادی طولانیه
می‌فهمین آهان! اصلا این صحنه رو دوست ندارن
اینجور اطلاعاته که همیشه به دست‌تون می‌رسه
مدام به‌تون اطلاعات می‌رسه که چطور ویرایش کنین
البته نکته‌ی مثبت کمدی اینه که
یه آزمایش واقعی وجود دار
خنده