مطالعه‌ی موردی فیلمنامه‌نویسی: رکسان
ایده‌ی نوشتن رکسان رو که اقتباسی از نمایشنامه‌ی «سیرانو دو برژراک» بود داشتم
و رفتم «پیش نیل سایمون» و
گفتم می‌شه این رو بنویسی/
می‌شه این رو بنویسی
و هیچ کس راضی نشد بنویسه
و فکر کردم خب خودم که تا حالا نوشتم
چند بار همکاری کردم
شاید خودم بتونم بنویسم
برای همین نشستم
با یه ماشین تایپ رو کاغذ کاهی نوشتمی
کارای برش و چسبوندنش رو انجام دادم چند تا چیز رو جابجا کردم
و نسخه‌ی اول خیلی وفادار به نمایشنامه بود
ولی صدها پیش‌نویس نوشتم
و از ساختار نمایشنامه
یا دیالوگ‌های نمایشنامه دور شدم
تا به یه چیز جدید رسیدم
و فهمیدم روند اقتباس
همون روند یه ازدواج شکست‌خورده‌س
که اول وفاداریه بعد سرپیچی
و بعد جدایی
پس اول به منبع‌تون وفادارین
بعد می‌گین خب چطوره این کار رو نکنیم یا اون کار رو نکنیم
یا اون رو نگیم یا اگه اینجوری بود چی؟
و یه صحنه‌ی جدید دارین
و یهو یه صحنه‌ی تازه دارین
و بعد بالاخره خودتون رو جدا می‌کنین
از منبع‌تون
در ابتدای «سیرانو دو برژراک» یه
نبرد با شمشیر داریم و یکی رو زخمی می‌کنه
فکر کردم خب نمی‌شه که کسی رو زخمی کنه
به جاش چی می‌شه؟
ولی واقعا این صحنه رو که کسی بهش توهین می‌کنه دوست دارم
و اون هم جواب می‌ده
برای همین تغییرش دادیم به راکت تنیس
و به جای شمشیر نبرد با راکت تنیس داشتیم
و تونستم یه ضربه باهاش به آدم بد داستان بزنم
که در ضمن بازیگراشون «کوین نیلان» و «ریچ شایدنر» بودن
بیا اومد
تق تق
سه‌بعدی داره میاد سمتت
واقعا کفشات رو تحسین می‌کنم
کفشات رو دوست دارم
منظورت چیه؟
و داشتم فکر می‌کردم درسته که کفشات رو
تحسین می‌کنم و درسته که دوست داشتم
یه جفت دقیقا مثل اونا داشتم
ولی واقعا دلم نمی‌خواد پام تو کفش تو باشه (جای تو باشم)
تو این زمان و مکان به‌خصوص
راستش واقعا کاراته بلد نیستم
حدس می‌زدم
خدا لعنتت کنه
حرومز...
عصبی شو ریچ
عصبی هستم
باشه
خیلی خب
پونزده-عشق به نفع من
مشکل رو بدتر کنین
صحنه‌ی آغازین اینه که یه نفر
بینی بیش از حد بزرگ سیرانو رو مسخره می‌کنه
بعد خودش شروع می‌کنه به گفتن اینکه
می‌تونستی به جاش بگی فلان
به جاش بگی بهمان
به جاش بگی فلان
و خیلی زیبا و روان صحبت می‌کنه
و من می‌خواستم این صحنه رو تو محیط مدرن تو یه بار بازسازی کنم
برای همین این ایده به ذهنم رسید
بعد من می‌گم
اصلا بیا یه کاری کنم
می‌گه خودت چیز بهتری به ذهنت می‌رسه؟
می‌گم به نظرم می‌رسه
می‌گم یه کاری کنیم این دارت رو بگیر
پرتش کن سمت تخته‌ی دارت و رو هر عددی که خورد
به همون تعداد جواب می‌دم بهت
فکر کردم خیلی خب
اگه بخوره رو شیش خیلی خوبه. شیش
احتمالا می‌تونم شیش تا جوک خوب بنویسم
فکر کردم نه، باید بخوره رو بیست
این بزرگ‌ترین عدد روی تخته‌س
That's what it's got to land on.
باید رو همین عدد بخوره
برای همین به نوعی مشکل رو برای خودم سخت‌تر کردم
ولی با سخت‌تر کردنش بهترش کردم
رو چند خورده؟
چهل رییس
دینی
پروردگار می‌بخشد
ولی همین‌جوری به تو بخشیده و بخشیده، آره؟
پونزده
حال‌بهم‌زن
بگو ببینم، کی با ماشین چمن‌زنی موهای دماغت رو می‌زنه؟
شونزده
پارانویید
نذارین یارو نزدیک کوکایین من بشه
هیفده
بویایی
حتما خیلی خوبه که صبح بیدار شی
عطر قهوه به مشامت برسه از برزیب
هیجده
قدرشناسانه
وای چقدر خلاقانه
بیشتر مردم فقط رو دندوناشون روکش می‌ذارن
نوزده
یکی دیگه
تو می‌تونی سی‌دی یکی دیگه
تو می‌تونی
یالا سی‌دی
خیلی خب
بی‌ادبی
احتمالا که اسمت «دیک» نیست؟
حرومزاده‌ی بچه زرنگ
صورت پخِ دماغ پخِ کله پخ
هی
چه مشتی
هنوز نیافتاده؟
یه بار «کارل راینر» بهم گفت
با «مل بروکس» کار می‌کرد و روی فیلم پیرمرد ۲۰۰۰ ساله کار می‌کرد
و می‌گفت همیشه به نظرم «مل» زمانی بامزه‌تره
که یه گوشه گیرش بیارم و مدام بگم
منظورت چیه که فلان و بهمان؟
و مدام یه گوشه گیرش میاورد
و «مل» رو به راه‌حل‌های عجیب‌تر می‌کشوند
پس به این هم فکر کنین
بگین مشکل چیه؟
چجوری می‌تونم بدتری کنم؟
چون همینه که تماشاچی رو واقعا درگیر می‌کنه
از طریق فیزیک حرکت کاراکتر رو پیدا کنین
یادمه وقتی رکسان رو می‌نوشتم
و تعداد بیشمار پیش‌نویس رو نگاه می‌کردم
تا به جایی برسونمش که بود
حالا سه روز مونده به فیلم‌برداری
یادمه وحشت کرده بودم
با خودم فکر می‌کردم خودم این کاراکتر رو نوشتم
اصلا نمی‌دونم چجوری اجراش کنم
حتی یه دیالوگ رو هم با صدای بلند به جای سی‌دی بیلز نگفته بودم
و درست قبل از فیلم‌برداری فکر کردم
براش حرکات فیزیکی طراحی می‌کنم با ظرافت
یه صحنه اضافه کردم صحنه‌ی دکتر فرانک
که تو شهر خیلی اذیتم کرده بودن
و بعد پشتم رو می‌کنم به دوربین
و تو خیابون راه می‌رم و
با حرکات زیاد با خودم حرف می‌زدم
و تمام صحنه از پشت من گرفته می‌شه
یه تیکه مدفوع سگ رو زمین بود که پام رو از کنارش برداشتم
خیلی ظریف
و اونجا احساس کردم آهان کاراکتر رو پیدا کردم
دیشب یهو به ذهنم رسید
آره؟ چی چی هست؟
اصل جنس
شعبده
گاو تبلیغی نلسون
داریم با رییس صحبت می‌کنیم
یه اسم روش می‌ذاریم
سوزی، ازمرالدا، باسی
یه عکس می‌ذاری گوشه‌ی پوسترمون
که داره آبجو می‌نوشه
یادش بده آبجو بنوشه
این چیزا جواب می‌ده
به نظرم ایده‌ی عالی‌ایه
خوشت اومد؟
آره
عاشقشم
به نظرم عالیه
چه ایده‌ی عالی‌ای
به نظرم درخشانه
چه ایده‌ای
تازه منم بودم
دیدم اتفاق افتاد
ایده رو گرفت
دید رو درخت رسیده
چیدش
و گذاشتش تو جیبش
بذار بگم نابغه است
نه
ولی شاید
وای
شاید باشه
شاید من در حضور عظمت بودم
شاید هنوز نمی‌دونم
ولی فکر می‌کنم
از داستان منحرف شین
سعی می‌کنم بگم...
و در ضمن خیلی زود می‌خوام حرف خودم رو نقض کنم
ولی سعی می‌کنم بگم همه‌ی دیالوگا اهمیت داره همه‌شون حسابه
قبلا در موردش حرف زدم
همه‌چیز معنایی داره
ولی معنیش این نیست که نمی‌تونین منحرف شین
انحراف‌های لذت‌بخش
همیشه اول صحنه‌های خیلی طولانی دارین
که برای تماشاچی نمایش می‌دین
و همیشه فاجعه است چون زیادی طولانیه
یا حالا هر چی
و یه صحنه تو فیلم بود
که از درخت میافتادم پایین
جلوی چند تا خانوم رو می‌گیرم که می‌خوان برن سریال ببینن
و من جلوی راهشون قرار می‌گیرم
دقیقا از توی نمایشنامه‌ی سیرانو دو برژراک گرفته بودم
که براشون هزار جور دلیل میارم که
می‌گم می‌خوام برم ماه و یه چیزی تو این مایه‌ها
و خیلی خوبب پیش می‌رفت
ولی بعد از نمایش اولیه رفتم پیش کارگردان که «فرد شپیسی» بود
که کارگردان فوق‌العاده‌ای بود
گفتم به نظرم باید یه آزمایش بکنی
و همه‌چیز رو حذف کنی و فقط داستان باشه
هر چیزی که اصل داستان نیست حذف کن
گفت پس یعنی صحنه‌ی افتادنت از درخت رو حذف کنم؟
گفتم نه اون رو که نمی‌شه حذف کرد
بنابراین همیشه باید با بعضی شرایط ساخت
و بعضی انحراف‌ها خیلی دلنشینه
حالت خوبه؟
خوبی؟
صدمه دیدی؟
من کجام؟
تو نلسونی
نلسون؟
خدایا خونه‌ام
برگردوندنم خونه
خداحافظ
امروز چه روزیه؟
جمعه
امروز «دالاس» داره
جمعه
پس اصلا وقتی نگرفت
اصلا تو زمان وجود نداشت
چی؟
سفینه‌ی فضایی
داشتم راه می‌رفتم
یه سفینه‌ی فضایی صاف جلوی روم فرود اومد
برامون تعریف کن
من داستانش رو تو مجله خوندم
روش چراغ هم داشت؟
چراغ!
تا حالا این همه چراغ ندیدین
مثل سالن برادوی بود
بعد یه در باز شد
یه موجودی اومد بیرون مکنده‌های بزرگی کف دستش داشت
اینجوری راه می‌رفت
بعد کف دستاش رو گذاشت رو صورت من
من رو برد خونه‌ی رکسان
گفتن می‌خوان من رو تماشا کنن
تو خونه‌ی رکسان؟
الان هم هنوز اونجان
برو بابا چرنده
الان دالاس تموم می‌شه
بریم دخترا
بریم
آره
فکر می‌کنین خل شدم آره؟
نه
می‌خواستن از من درباره‌ی پیرزنا بپرسن
چرا؟
چون می‌خواستن باهاشون رابطه داشته باشن
کجا؟
Where?
همینجا
همینجا تو نلسون
می‌خواستن یه کولونی از ابرانسان‌هایی درست کنن که با
پیرزنا رابطه داشته باشن چون و بذارین از خودشون نقل قول کنم
پیرزنا واقعا می‌دونن دارن چه کار می‌کنن
آره می‌دونیم
وای خیلی وقته گذشته
وای دخترا
دخترا واقعا باور می‌کنین که
موجوداتی از فضا اومده باشن که بخوان
با پیرزنا رابطه داشته باشن؟
بیاین بریم چک کنیم