شروع و پایان اجرا
همیشه به جمله‌ی آغازین کمدین‌ها علاقه‌مند بودم
و «ریچارد پرایر» رو دیدم وقتی...
لحظه‌ی آغازین خیلی مهم به‌نظر می‌رسید
و یه بار «ریچارد پرایر» رو دیدم
اوایل دهه‌ی ۷۰ بود
اون موقع هنوز تو کار کمدی موفق نبودم
قرار بود دو تا اجرا تو تروبادور داشته باشه
یکی ساعت ۸ و یکی ساعت ۱۰ و نیم
حالا ساعت نه و نیم هنوز حتی نیومده بود
و بالاخره اومد تو و با خودم فکر کردم
تو ذهن کمدین محافظه‌کار خودم
تماشاچی‌ها رو حسابی عصبانی کرده
یک ساعت و نیم تأخیر داشته
خیلی عصبانی‌شون کرده
میاد رو صحنه جمله‌ی آغازینش اینه: خدا کنه بامزه باشم
و همه عاشقش شدن
برنامه رو ترکوند
اجراش غیرقابل پیش‌بینی بود
همون چیزی بود که همه می‌خواستن
یه جورایی شبیه «بیل موری» بود
نمی‌تونی یه جا نگه‌ش داری
مثل غریبه‌ها می‌مونه
خیلی خصوصیت خوبیه
یه شب دیگه تو یه برنامه‌ی ویژه یه کمدینی رو دیدم
فکر کنم برنامه‌ی ویژه‌ی نتفلیکس بود
اسمش «رجی واتس» بود کارش خیلی خیلی خوب بود
ولی شروع اجراش اینجوری بود که از بین تماشاچی‌ها سینه‌خیز اومد
تماشاچی‌ها رو زمین نشسته بودن
برای همین از بالای سرشون سینه‌خیز رفت
تا روی صحنه
توجه آدم رو جلب می‌کنه
یه بار هم «سم کینیسون» رو دیدم
تو یه کلاب کوچیک کمدین خیلی خوبی بود
تو بورلی هیلز تو کلاب کمدی استور دیدمش
اومد رو صحنه گفت امشب تا الان کمدین‌های زیادی رو دیدین
بعضیاشون خیلی خوب بودن بعضیاشون ای، بد نبودن
ولی یه فرقی بین من و اونا هست
اونا رو ممکنه بخواین بعدا یه زمانی دوباره ببینین
و با همین حرف اجراش رو تو مسیر خیلی درستی قرار داد
بت‌شکنانه بود
از طرفی داشت به تماشاچی‌ها می‌گفت
می‌خوام اینجا یه چیزایی بگم که شاید خوشتون نیاد
از شروع اجراتون برای تنظیم فضا استفاده کنین
جورای مختلفی اجراهام رو شروع می‌کردم
وقتی اجرا تو سالن‌های بزرگ رو شروع کردم
با حقه‌ی سکه‌ی جادویی شروع می‌کردم
مثلا تو یه استادیوم خیلی بزرگی بودم یه سکه رو می‌گرفتم بالا می‌گفتم تاریخش رو می‌بینین
بعد مردم می‌خندیدن
یه راهیه برای اینکه به شرایط موجود اشاره کنین
و اینکه چقدر عجیبه
یکی دیگه داشتم که می‌اومدم رو صحنه
همون طور که گفتم دور از میکروفن می‌ایستادم
و یه جوری صحبت می‌کردم انگار فکر می‌کردم
جلوی میکروفن‌ام
و مردم می‌خندیدن
یا کار دیگه‌ای که می‌کردم این بود که می‌گفتم عصرتون بخیر
خوشحالم که اینجام
بعد چند قدم می‌رفتم اون طرف‌تر
بعد می‌گفتم نه نه خوشحالم که اینجام
نه نه نه اینجا خوشحال‌ترم
اینجا خوشحالم
و همین‌طور حرکت می‌کردم
این چیزایی که می‌گم وقتی فقط تعریف می‌کنم احمقانه به نظر می‌رسه
ولی تو حال و هوای اون لحظه بامزه بود
از نظر من خنده‌دار بود
دقیقا همون چیزی بود که می‌خواستم
وای، بیخیال، بیخیال
ای بابا، از اینا هم دارن اینجا؟ خوبه
از این رفتار یه کم بدم میاد
که کمدین بیاد رو صحنه و بگه امشب حالمون چطوره؟
همه حالشون خوبه؟
اولا که یکی از مهم‌ترین لحظه‌های
اجراتون رو که همون شروع‌شه از دست دادین فرصتی برای اینکه نشون بدین کی هستین
و چطور خودتون رو تعریف می‌کنین
دوما از تماشاچی خواستین
که همکاری کنه و باهاتون صحبت کنه که تقریبا بدترین
چیزیه که می‌تونه اتفاق بیافته مگه اینکه خیلی
تو سر و کله زدن با این موقعیت مهارت داشته باشین
ولی تو لحظات شروع‌تون
یا برنده می‌شین یا می‌بازین
یا خیلی آروم شروع می‌کنین
برای همین من بیشتر به شروع اجرام فکر می‌کنم
خیلی ممنون
اونا مال من
سلام رفقا
به برنامه‌ی ما خوش اومدین
ببینین چقدر اینجا... میکروفن قطع شد
تست می‌کنیم خب حله
برگشتیم دوباره سلام
ببخشید
حالا داره خوش می‌گذره
خب
آماده‌این بترکونیم؟
اسم من استیو مارتینه
تا یه لحظه‌ی دیگه میام رو صحنه
و تا چند لحظه‌ی دیگه شروع می‌کنیم
فقط منتظریم داروها تأثیر خودشون رو بذارن
بعد شروع می‌کنیم
خب
خب بریم ببینیم چی می‌شه
خیلی زیباست ممنون که اومدین
جلسه‌ی هنرجو: کارگاه شروع اجرای ویل
یه چیزی که یه مدته بهش فکر می‌کنم
اینه که چطور رو صحنه خیلی بی‌برنامه نباشم
چون بعضی وقتا با کلی انرژی می‌رم بالا
و یه جورایی نمی‌دونم کجا باید تمومش کنم
می‌گم یه کم دیگه ادامه بدم
ولی دوست دارم رو صحنه بابرنامه‌تر باشم
فکر می‌کنم خوبه چون
اینه که مهمه
شروع اجرا واقعا مهمه
منم می‌بینم خیلی انرژیت رو حروم می‌کنی
و خیلی خوبه که بخوای بابرنامه‌تر باشی
و اگه انرژیت رو حروم کنی یه کم توجه‌شون رو از دست می‌دی
تماشاچی باید باهات همراه باشن یا سرزنده باشن یا بهت پاسخ بدن
و نمی‌خوای پاسخی بدن
مگه اینکه پاسخ‌شون خنده باشه
احوال‌پرسی هم یه چیزیه که سعی دارم
از اجرام بیرون بیارم
آره منم بودم همین کار رو می‌کردم
حتی نباید بگی...
یا حتی می‌تونی بگی اصلا نمی‌خوام
بپرسم حال‌تون چطوره چون برام مهم نیست
آره
درست هم هست
پس بذار یه کم بخونم
سعی می‌کنم جای تو باشم با اینکه نمی‌تونم جای تو باشم
پس میان می‌گن خانوم‌ها و آقایون، ویل مایلز
دست می‌زنن
تو میای بیرون و می‌گی «بیشتر دست بزنین بیشتر، بیشتر»
بامزه است
همین‌جوری می‌گی؟
آره
پس خوبه
حالا بعدش چی می‌گی؟ «بیاین همه‌چیز رو بشکنیم
گور بابای همه چی»
خنده می‌گیره
ولی یعنی چی؟
چون اصطلاح هم هست
بیاین همه‌چیز رو بشکنیم یعنی بیاین خوش بگذرونیم
آره
نه منظورم شکستنه یعنی کل صحنه رو
آهان
باید کم‌کم به شما بچه‌ها عادت کنم
آره
و گور باباش هم از این حرفاییه که سلبریتیا می‌زنن
آره
خیلی خب
«عقل از سرم پریده
داره خوش می‌گذره
حالتون چطوره؟»
دارم در بدترین حالت ممکن می‌خونم ولی از عمده
«عقل از سرم پریده
داره خوش می‌گذره
چه خبرا؟
من آخرین نفرم
آره
همه هیجان‌زده ایم؟»
به نظرم جمله‌ی کلیدی اینجا من آخرین نفرم به حساب میاد
یعنی تو آخرین اجرایی، آره؟
آره
به نظرم نیازی به «چه خبرا» نداری
یا «داره خوش می‌گذره»
آره این بیشتر...
آره آره
ولی اگه داری می‌گی بیاین همه‌چیز رو بشکنیم
و من آخرین نفرم، چقدر عالی
آره، خوش می‌گذره
عاشق این جمله‌ی آخرم
البته شاید هم اون چیزای قبلی لازمه
«وای چقدر انرژی الکی هدر دادم
من خیلی آدم آرومی ام
همیشه چت می‌زنم
با همین یه ذره فعالیت نفسم بند اومد»
[می‌خندند]
و جمله‌ی بعدیت اینه که «واقعا خیلی گل می‌کشم
چند وقت پیش فهمیدم چت زدم چون
داشتم اخبار رو نگاه می‌کردم
همینجوری داشتم نگاه می‌کردم و فکر کردم...»
یه جورایی عجله کردی
می‌گی واقعا خیلی گل می‌کشم
به نظرم اینجوری جالب می‌شه که اول بگی راستی
امروز یه چیزی درباره‌ی خودم فهمیدم
من خیلی گل می‌کشم
و اینجوری فهمیدم که
همیشه چت می‌زنم
و این رو از اینجا فهمیدم
عاشق این تکه‌ام
می‌گه: «داشتم اخبار نگاه می‌کردم
و یه جاییش که رسید گفتم
این قسمت چقدر خوبه.»
دیدی؟ حالا همه‌ش رو فشرده کردی
می‌گی یه چیزی در مورد خودم فهمیدم
زیاد گل می‌کشم چون همیشه چت می‌زنم
و این رو امروز فهمیدم که داشتم اخبار می‌دیدم
و با خودم فکر کردم این قسمت چقدر خوبه
داری از عناصری هرسش می‌کنی که
حرف می‌زنن، نه اینکه بینابینی و به نوعی صمیمانه باشه
بگذریم این هم یه نظره
این هم یه راه برای فکر کردن به شروع اجراته
اجراتون رو با هدف به پایان برسونین
پایان اجراتون به وسط و شروعش معنی می‌ده
همیشه به اون هدف فکر کنین
اصلا می‌تونین اول بگین چجوری تمومش کنم
قبل از اینکه بگین چطور شروع کنم چون تقریبا همیشه بهتره
از آخر به اول کار کنین
و یادتون باشه هدف‌تون این نیست که تماشاچی‌ها اینجوری کنن
اینه که اینجوری کنن: وای خدایا
عالی بود
هدف‌تون اینه
و وقتی کار رو از آخر شروع کنین
به این فکر می‌کنین که چجوری به اینجا برسم به جای اینکه
به یه واکنش روم و مؤدبانه برسم
الان دیگه باید چرت و پرت بگم ولی شما تماشاچی‌های خوبی بودین
جدا
می‌خوام از تک‌تک‌تون تشکر کنم که اومدین
ممنون
از این کار بدم میاد
ممنون
خب دیگه فکر کنم الان اونجا رو
چند نفر اونجان که اونا هم از این عینک دماغ‌دارا زدن. چه بامزه
یادمه اولین باری که آبجو خوردم چی شد
یه اجرای شعبده‌ی کمدی داشتم
همیشه از آخر انجام می‌دادم
و چند تا جوک خوب توش داشتم
و یه جوری بود که وقتی تموم می‌شد
رو سرم یه کلاه بادکنکی گذاشته بودم
و کلاه دماغ‌دار رو صورتم بود
و یه تیر از سرم رد شده بود
همونجا می‌ایستادم و تقریبا آخرین جمله‌ای که می‌گم اینه
که «حالا می‌خوام یه کم جدی صحبت کنم»
و همیشه سالن از خنده منفجر می‌شد
چون اصلا قیافه‌م جدی نبود
و به اجرام پایان‌بندی می‌داد
دارین می‌بینین که به آخرش رسیده چجوری ممکنه از بادکنک روی سر
و تیر کمون بالاتر برم؟
کمدین‌های دیگه به همچین جایی نمی‌رسن
ولی فقط در تئوری وقتی به اینجا می‌رسم
تا اینجا چند تا کار انجام دادم چه خوب بوده چه بد
بعد یه موضوع کاملا جدید بیرون می‌کشم
و می‌تونین حس کنین که تماشاچی‌ها به جلو خم شدن
یه چیز کاملا جدید داره شروع می‌شه
یا تغییر اساسی موضوع
توجه‌شون رو جلب می‌کنه یا یه حس نتیجه‌گیری و
جمع‌بندی می‌ده به کاری که انجام دادین
یا به حرفی که زدین
چون پایان‌بندی لازم نیست آشکار کنه قاتل کی بوده
به خصوص تو استندآپ
فقط باید به اجرا شکل ببخشه
که تماشاچی احساس کنه یه چیزی دیده
اینجوری نبوده که فقط سوزن رو گذاشته باشین پایین
و بذارین پونزده دقیقه اجرا کنه و آخرش سوزن رو بردارین
حالت آرمانی اینه که اجرایی داشته باشین
و بعد تو پنج دقیقه‌ی آخر
جمعش کنین و از اون پنج دقیقه برای معنی بخشیدن
استفاده کنین
دوستان این قسمت برنامه بخش موردعلاقه‌ی منه
چون می‌تونم بیام پایین بین مردم
آخه من اعتقادی به این تمایز
بین مجری و تماشاچی ندارم
به نظر من همه‌ی ما یکی هستیم
برای همینه که از پایین اومدن بین مردم لذت می‌برم
به من دست نزنین
خب
سلام
چه خبرا؟
ستاره‌ها
اینجا رو! «هنری وینکلر» عجب
خوش می‌گذره؟ چه می‌کنی؟
می‌خوای بیای خونه‌مون؟
بیا فردا تنیس بازی کنیم
اگه دنبال پایان‌بندی می‌گردین
به اول یا وسط اجرا نگاه کنین
کلید پایان‌بندی‌تون چیزیه که تو اون بخش‌ها انجام شده باشه
تا بتونین اجراتون رو جمع کنین
جلسه‌ی هنرجو: اجراتون رو جمع‌بندی کنین
در اصل پایان‌بندی چیزیه که تو ذهن تماشاچی می‌مونه
اینجوری بهش فکر کنین که دارین داستان تعریف می‌کنین
حالا بذارین بگم منظورم چیه
منظورم این نیست که آخرش باید رازی برملا بشه یا همچین چیزی
هر چند این هم خوبه
برای اینکه بتونین موضوعات‌تون رو در آخر جمع‌بندی کنین
یکی از کارایی که فکر می‌کنم می‌شه انجام داد اشاره به قبله
همون اوایل یه چیزی جاسازی کنین
که بعدا بتونین بهش اشاره کنین
اینجوری باعث می‌شه اجرا شکلی داشته باشه
باعث می‌شه اجراتون با نخ نامرئی به هم بافته بشه
ولی کمدین‌های زیادی می‌بینم که اجرا می‌کنن
و بعد متوقف می‌شن و می‌ذارن می‌رن
بهترین تکه‌های اجراشون رو انجام دادن و می‌ذارن می‌رن
می‌تونین آخرش بگین شب خوش
می‌تونین بگین چقدر خوش گذشت
من این کار رو می‌کردم ولی به صورت طعنه‌آمیز
مثلا نمی‌تونستم از صحنه برم پایین
یه تکه‌ی طولانی در مورد پایین رفتن از صحنه داشتم
نمی‌دونم همچین کاری رو الان بخوایم بکنیم چجوری می‌شه
ولی شب خوش بگین
و بگین واقعا از اجرا برای شما لذت بردم
از تو یکی لذت نبردم ولی از اون لذت بردم
امشب می‌رم خونه همین جوری رو تخت دراز می‌کشم
و به این اجرا و عطرهای اینجا فکر می‌کنم
جمعش کنین
یه کاری کنین که براتون دست بزنن
شب همگی بخیر