نوع بیان
فرق بین یه جوک خوب و یه جوک عالی
واقعا هیچی نیست
بین یک شب تا شب دیگه فرق داره
یک شب ممکنه جوک خوب‌تون عالی بشه
و جوک عالی‌تون به نوعی
به نوعی به خودی خود عالی هست اما
داشتم به جمله‌ای فکر می‌کردم که نسبت داده شده
به «گروچو مارکس» که گفته من هرگز
حاضر نیستم عضو باشگاهی بشم که حاضر باشه من رو به عضویت بگیره
یه چیزی تو این مایه‌ها
این تفسیری از جمله‌ش بود
و اگه ببینین جایی نوشته شده یه جورایی مثل ضرب‌المثل می‌مونه
خیلی جالبه
ولی به این فکر می‌کردم که اگه
این جمله رو تو دهن کمدین دیگه‌ای بذارین
کاملا تغییر می‌کنه
اگه بذارینش تو دهن «کریس راک» می‌گه رفتم عضو یه باشگاهی شدم
برداشتن قبولم کردن!
یعنی چی؟
من نمی‌خوام تو همچین باشگاهی باشم
راه نداره!
همه‌چیز تغییر می‌کنه
خودتون بهش فکر کنین
تو تقلید صدا خوب نیستم ولی
به این فکر کردم که آدمای مختلف چجوری این جمله رو می‌گفتن
و چجوری این جمله خارق‌العاده یا مثل ضرب‌المثل
یا صرفا خشک بیان می‌شه
و این مسئله کاملا، کاملا به سبک صحبت بستگی داره
زمان‌بندی‌تون رو... زمان‌بندی کنین
قبلا تو اجرام یه جوکی می‌گفتم که از همون اول کارم ازش استفاده می‌کردم
با غرور می‌گفتم
حتما دارین فکر می‌کنین چجوری می‌تونی اینقدر بامزه باشی
و می‌گفتم خب، من همون نعمتی رو دارم که خیلی از کمدین‌ها دارن
و اسم اون زمان‌بندیه
زمان
زمان‌بندی
ببخشید
زمان‌بندی
حالا «کارول برنت» هم یکی داشت
که برای انجامش باید دو نفر می‌بودن
کارول می‌گفت از من بپرس
راز کمدی چیه
اون طرف می‌اومد بگه: راز کمدی... کارول می‌گفت: زمان‌بندی
بنابراین احتمالا به واسطه‌ی یک مثال بد
بهتر می‌شه فهمید یه مثال خوب چیه
زمان‌بندی تو کمدی کلمه‌ایه که
زیاد استفاده می‌شه
و وقتی جوون‌تر بودم خیلی کلمه‌ی دهن‌پرکنی بود
چون «جک بنی» متخصص
زمان‌بندی به حساب می‌اومد
و تنها چیزی که می‌دونست این بود که می‌دونست کی مکث کنه
و می‌دونست کی صحبت کنه و می‌دونست
که می‌تونه هیچ کار نکنه و خنده بگیره
البته حرکاتش هم عالی بود
اگه داشت با کارکترش صحبت می‌کرد
و کاراکترش چیزی می‌گفت فقط برمی‌گشت و به دوربین خیره می‌شد
یا رو می‌کرد به سمت تماشاچی‌ها نگاه می‌کرد و باز برمی‌گشت
و همین کار خنده‌شون رو کش می‌داد
و واضح‌ترین نوع زمان‌بندی اینه که صبر کنین خنده‌ی تماشاچی
تموم شه و بدونین کی دوباره شروعش کنین
ولی وسط خنده‌شون جمله‌ی بعدی‌تون رو نمی‌گین
چون نمی‌تونن بشنون
ولی این رو هم نمی‌خواین که خنده‌شون کاملا تموم شه
که بعدش دوباره حرف بزنین
پس یه لحظه‌ای هست که به نظرم برای مجری‌ها
غریزیه که می‌دونین کی باید دوباره شروع کنین
یه چیز دیگه هم داریم به اسم زمان‌بندی ذاتی
درون یک جمله
یعنی الگوی صحبت‌کردن‌تون هم هست
قبلا توی نمایش‌مون یه جوکی می‌گفتم
با یه گروه موسیقی بلوگرس سفر می‌کردم
می‌گفتم رفته‌بودم پشت صحنه
رفتم دستشویی اونجا یه تابلو بود که نوشته بود
کارگران باید دست‌ها را بشویند
فکر کردم خدا رو شکر که من کارگر اینجا نیستم
و از تماشاچی‌ها هم خنده می‌گرفت
ولی به کشیدن جمله، به سرعت اون بستگی داره
و اگه سرعت‌تون رو کم کنین توجه بیشتری
از تماشاچی می‌گیرین
وقتی ریتم‌تون رو می‌شکنین و بلندی صداتون
کم و زیاد می‌شه انگار رنگ‌های زیادی رو در اختیار دارین تا استفاده کنین
این همون میزان سرعت‌تونه
فضای بین کلمات‌تونه
همون لحظات منفی‌تون
که صحبت نمی‌کنین
زمان‌بندیه
با بدن‌تون حرف بزنین
کمدی فیزیکی واقعا از صفر تا صد رو دارر
مثلا تو یه کلاب این هم کمدی فیزیکیه
مثلا اگه دارین یه تکه‌ی طنز رو اجرا می‌کنین و می‌گین
آهای اون رو ببر اون طرف
این هم کمدی فیزیکیه
همیشه فکر می‌کنیم چیز بزرگتریه
ولی می‌تونه خیلی کوچیک باشه
می‌تونه فقط تو فکر فرو رفتن باشه
این هم فیزیکیه
دارین یه جمله یا جوک یا ایده رو
به کوچک‌ترین و ریزترین حالت ممکن بیان می‌کنین
ولی همیشه اینجوری فکر می‌کردم
الان که به اجراهای قبلیم نگاه می‌کنم به نظرم کمدی فیزیکی هماهنگ کردن بدن‌تون
با چیزیه که دارین می‌گین
پس فقط حرف نمی‌زنین
و در ضمن توصیه نمی‌کنم این کار رو بکنین
فقط دارم می‌گم این کاریه که من کردم
چون تنوع خیلی زیادی تو کمدی وجود داره
فقط با نشون‌دادن کلماتی که دارین می‌گین همزمان با حرف‌زدن
می‌تونین تماشاچی‌ها رو فقط با همین حرکت ساکت کنین
و یهو توجه‌شون کاملا جلب می‌شه
چون نمی‌دونن چی می‌خواین بگین
این رو می‌بینین؟
این رو ۵ دلار خریدم
این روزا باید هوشمندانه خرید کنین
اگه همچین چیزی دیدین باید برش دارین
اونم با قیمتای این روزا
می‌خواستم برم کف‌پوش بخرم
می‌دونین برای کف‌پوش چقدر پول می‌خواستن؟ ۱۵ دلار برای کمتر از هر متر مربع
ببخشید ها، ولی من حاضر نیستم همچین پولی واسه کف‌پوش بدم
برای همین به جاش دو متر مربع کف‌پوش خریدم
و وقتی رفتم خونه بستم‌شون به کف پام
از تماشاچی جلوتر باشین
وقتی جوک تعریف می‌کنین و به جمله‌ی اصلی می‌رسین
و مکث می‌کنین دارین اشاره می‌کنین که
الان باید بخندین
و اینجوری کم‌کم خسته‌کننده می‌شه
چون واقعا نمی‌خندن
خنده‌شون خنده‌ی اشاره‌ایه
و با تغییر سرعت جوکتون
همیشه می‌گم رو جوک‌تون غلت بزنین
منتظر خنده نمونین
نامتعادل باشین
من فهمیدم که نامتعادل بودن توجه تماشاچی رو جلب می‌کنه
نمی‌تونن روشون رو برگردونن، چون اونجوری بخشیش رو از دست می‌دن
با سرعت از روی جوک رد شین
همونجا منتظر نایستین
تماشاچی رو مجبور کنین دنبال‌تون بدوه
اینجوری بهشون نمی‌گین حالا بخندین
فقط مسیر خودتون رو می‌رین
و من فهمیدم اگه مدام تماشاچی رو به تحرک وادار کنین
فقط همون نیم ثانیه یا نانوثانیه از شما عقب‌تر می‌مونن
به جای اینکه نیم‌ثانیه جلوتر از شما باشن
حالا در عمل باید به موضوع‌تون نگاه کنین و بگین
این جواب می‌ده؟
ولی این فکر رو تو سرتون نگه دارین
منتظر نمونین
اینجوریش نکنین: این جوک منه
هار هار هار
این جوک بعدی‌مه
هر هر هر هر
گرفتین؟
قاطی‌ش کنین
گول‌شون بزنین که نگاه‌تون کنن
کاری کنین بداهه به نظر برسه
یکی از چیزایی که باید یاد بگیرین
توی تئاتر بهش می‌گن توهم بار اول
دارین می‌گین این اولین باریه که دارم این حرف رو می‌زنم
و در ضمن اونقدر کار سختی نیست
چون ما صدها هزار بار کمدین‌ها رو دیدیم
می‌دونیم این حرفا رو صدها هزار بار زدن
ولی به نوعی اگه بتونین یه کم روج بهش بدین
جوری رفتار کنین که انگار دارین فکر می‌کنین تا از خودتون بسازین‌ش
تو اون لحظه می‌تونین
می‌تونین یاد بگیرین که اداش رو دربیارین
مردم واقعا به حس بداهه واکنش نشون می‌دن
مثلا اگه به‌تون بگن چقدرش رو بداهه گفتی
و شما بگین هیچی
یه کم ناامید می‌شن
چون ایده‌ی بداهه‌گویی اونا رو به هیجان میاره
و اگه کاری کنین که به نظر برسه دارین با جریان سیال فکرتون حرف می‌زنین
یه کم نکته‌ی مثبت حساب می‌شه
وقتی «جری ساینفیلد» رو نگاه می‌کنم
می‌دونم از جریان سیال فکرش استفاده نمی‌کنه چون خیلی دقیقه
ولی حسش جوریه که انگار می‌کنه
انگار فقط داره حرف می‌زنه
داره حرف می‌زنه و می‌ذاره افکارش بیاد بیرون
برای همین واقعا تحسینش می‌کنم
و البته این هم صفر و صدی داره
می‌تونه فقط یه لحظه‌ی کوچیک باشه که تظاهر می‌کنین
انگار داره به‌تون الهام می‌شه
به خصوص وسط جوک
کاری می‌کنین که آسون به نظر برسه
این کاریه که باید بکنین
نباید کاری کنین که بگن
ببینین چقدر داره تلاش می‌کنه
می‌بینین این لیوان آب رو صحنه دستمه
همه‌ش بخشی از نقش بازی کردنه
می‌دونین چی می‌گم؟
یه جورایی به آدم تعادل می‌ده
می‌دونین که چجوریه وقتی آدم می‌ره مهمونی
و نوشیدنی تو دستش نیست
وقتی تازه رسیدین و حس ضایعی دارین
نمی‌دونین با دستاتون چه کار کنین
احساس می‌کنین خیلی بزرگن
احساس بی‌ارزشی می‌کنین
میاین تو
می‌گین سلام
چه خبرا؟
چه خوب
ممنون منم خوبم
چی بگم والا
گمونم بد نیستم
و همین که یه نوشیدنی به دست‌تون می‌رسه می‌شین آقای خفن
اومدم بهت بگم
دستت درد نکنه
به، تد، چه خبرا؟
خیلی خب
داره به‌مون خوش می‌گذره
ای بابا بند کفشم بازه
چقدر دوست دارم خودم رو دست بندازم